Có. Nếu hàng hóa, dịch vụ thuộc diện áp dụng VAT 8% nhưng hóa đơn điện tử đã xuất và kê khai theo 10%, thì vẫn có thể điều chỉnh lại. Không nên để nguyên hóa đơn sai rồi tiếp tục kê khai, vì thanh tra thường hỏi đầu tiên. Cách xử lý đúng là người bán lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc hóa đơn điện tử thay thế cho hóa đơn sai về thuế suất, tiền thuế; sau đó hai bên kê khai điều chỉnh theo hóa đơn hợp lệ. Việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào cũng thực hiện lại theo số thuế đúng là 8%, không theo mức 10% đã lập nhầm trước đó.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Cách xử lý |
|---|---|
| Xuất nhầm 10% thay vì 8% | Được xử lý lại bằng hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc thay thế |
| Người bán đã kê khai 10% | Kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu ra theo hóa đơn sau xử lý |
| Người mua đã khấu trừ 10% | Kê khai điều chỉnh lại thuế GTGT đầu vào theo mức đúng 8% |
| Có cần hủy hóa đơn sai không? | Hướng xử lý là điều chỉnh hoặc thay thế, không dùng cách hủy trong trường hợp này |
| Có cần văn bản giữa hai bên không? | Có, nên lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai sót trước khi xử lý |
| Nhiều hóa đơn sai trong cùng tháng, cùng người mua | Có thể lập 1 hóa đơn điều chỉnh hoặc 1 hóa đơn thay thế kèm Bảng kê mẫu 01/BK-ĐCTT |
Khấu trừ thuế đầu vào chỉ nên thực hiện theo hóa đơn hợp lệ sau khi đã điều chỉnh hoặc thay thế đúng thuế suất.
II. Cách xử lý hóa đơn xuất sai thuế suất
1. Lập hóa đơn điện tử điều chỉnh
Người bán có thể lập hóa đơn điện tử điều chỉnh cho hóa đơn sai. Hóa đơn này cần ghi rõ dòng chữ: “Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số… ký hiệu… số… ngày… tháng… năm”.
Khi điều chỉnh giảm thì ghi dấu âm (-), nếu điều chỉnh tăng thì ghi dấu dương (+). Cần kiểm tra kỹ cả thuế suất, tiền thuế và câu diễn giải trên hóa đơn.
2. Lập hóa đơn điện tử thay thế
Nếu muốn gọn hồ sơ, người bán có thể lập hóa đơn điện tử mới để thay thế hóa đơn sai. Cách này thường phù hợp khi nội dung sai liên quan trực tiếp đến thuế suất và tiền thuế trên toàn hóa đơn.
Nhiều đơn vị nhầm rằng phải hủy hóa đơn cũ. Với trường hợp này, hướng xử lý phù hợp là điều chỉnh hoặc thay thế, không hủy.
3. Văn bản thỏa thuận trước khi xử lý
Trước khi lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế, người bán và người mua (doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) cần có văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai sót.
Không có mẫu cố định, hai bên tự soạn nhưng nên có các thông tin sau:
- Số hóa đơn gốc
- Nội dung sai sót
- Nội dung điều chỉnh
- Thời điểm lập văn bản
Nhiều doanh nghiệp có hóa đơn điều chỉnh nhưng thiếu văn bản ghi nhận sai sót, khi giải trình hồ sơ bị đứt mạch.
Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp bán hàng thuộc diện giảm VAT xuống 8% nhưng xuất hóa đơn 10% và bên mua đã kê khai. Hai bên lập văn bản thỏa thuận, sau đó người bán lập hóa đơn điều chỉnh giảm từ 10% xuống 8%. Căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh, bên bán điều chỉnh thuế đầu ra, bên mua điều chỉnh thuế đầu vào.
III. Kê khai và khấu trừ lại như thế nào?
1. Đối với người bán
Sau khi hóa đơn sai được xử lý, người bán kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu ra theo hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế. Cần đối chiếu đúng số thuế trước và sau điều chỉnh.
2. Đối với người mua
Người mua kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu vào theo hóa đơn hợp lệ sau xử lý. Nếu trước đó đã kê khai khấu trừ theo mức 10% trên hóa đơn sai, thì cần điều chỉnh lại theo mức đúng là 8%.
Nếu việc điều chỉnh rơi vào khác kỳ kê khai, thì thực hiện khai bổ sung theo quy định về quản lý thuế. Đây là điểm dễ bị truy thu nếu hồ sơ điều chỉnh có nhưng tờ khai không sửa tương ứng.
Nói ngắn gọn: có thể khấu trừ lại, nhưng khấu trừ theo số thuế đúng trên hóa đơn hợp lệ sau điều chỉnh hoặc thay thế, không giữ nguyên mức 10% đã xuất nhầm.
IV. Lưu ý thực hành
1. Một hóa đơn xử lý cho nhiều hóa đơn sai
Nếu người bán đã lập sai nhiều hóa đơn cho cùng một người mua trong cùng tháng, có thể lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc một hóa đơn thay thế cho nhiều hóa đơn sai, kèm Bảng kê hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 01/BK-ĐCTT.
2. Thời điểm xử lý sai sót
Khi phát hiện sai sót về thuế suất, người bán cần xử lý ngay sau khi phát hiện. Không có thời hạn cứng trong dữ kiện này, nhưng nên làm sớm để kê khai điều chỉnh và hạn chế rủi ro xử phạt do khai sai.
3. Rủi ro nếu không điều chỉnh
Nếu không xử lý, cả hai bên đều có rủi ro kê khai sai thuế. Mức xử phạt có thể từ 500.000 đồng đến 1.500.000 đồng hoặc từ 1.500.000 đồng đến 2.500.000 đồng tùy mức độ. Nếu sai sót làm thiếu số thuế phải nộp, áp dụng mức xử phạt theo quy định pháp luật.
- Giữ đủ bộ hồ sơ: hóa đơn gốc, văn bản thỏa thuận, hóa đơn điều chỉnh/thay thế, chứng từ kê khai điều chỉnh.
- Kiểm tra lại đúng đối tượng được giảm từ 10% xuống 8% trước khi xuất lại hóa đơn.
- Nếu đã khấu trừ đầu vào theo hóa đơn sai, đừng quên điều chỉnh lại tờ khai để số liệu khớp.
Khi lập hồ sơ điều chỉnh, cần rà ba điểm: thuế suất đúng, loại hóa đơn xử lý, và kỳ kê khai cần điều chỉnh. Nếu lệch một trong ba, hồ sơ dễ bị hỏi lại.
