Hộ kinh doanh nhỏ lẻ không mặc nhiên thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử. Mốc đầu tiên cần xác định là doanh thu tính thuế GTGT hằng năm và tình hình kinh doanh thực tế. Nếu doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở lên thì thuộc nhóm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Nếu doanh thu trên 500 triệu đồng đến dưới 01 tỷ đồng/năm thì không nằm trong nhóm bắt buộc theo ngưỡng này. Nhóm dưới ngưỡng thường được xem là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nguyên tắc không bị áp dụng ngay, nhưng vẫn có thể đăng ký tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện.
I. Bảng tra cứu nhanh theo doanh thu
| Ngưỡng doanh thu tính thuế GTGT hằng năm | Cách áp dụng |
|---|---|
| Từ 01 tỷ đồng/năm trở lên | Sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế |
| Trên 500 triệu đồng đến dưới 01 tỷ đồng/năm | Không thuộc nhóm bắt buộc theo ngưỡng nêu trên |
| Dưới ngưỡng bắt buộc | Không mặc nhiên phải áp dụng; có thể đăng ký tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện công nghệ và thủ tục |
Mốc cần nhớ: nếu doanh thu năm trước dưới ngưỡng nhưng trong năm doanh thu lũy kế đạt từ 01 tỷ đồng trở lên, việc đăng ký sử dụng cần thực hiện trong 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế đạt ngưỡng.
II. Trường hợp nào dễ bị hiểu nhầm
1. Bán lẻ cho người tiêu dùng không có nghĩa là đương nhiên phải dùng
Nhiều hộ kinh doanh dễ hiểu sai điểm này. Với hộ, cá nhân kinh doanh bán trực tiếp đến người tiêu dùng trong các lĩnh vực như bán lẻ, ăn uống, khách sạn, vận tải và hoạt động tương tự, việc áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền gắn với điều kiện doanh thu và trường hợp pháp luật quy định, không phải cứ kinh doanh nhỏ lẻ là tự động thuộc diện áp dụng.
2. Vượt ngưỡng trong năm mới là điểm cần theo dõi kỹ
Nếu hộ kinh doanh chỉ căn cứ doanh thu năm trước mà không theo dõi lũy kế trong năm, có thể dẫn đến việc bỏ sót thời điểm phải đăng ký. Nếu năm trước chưa tới ngưỡng nhưng trong năm hiện tại doanh thu lũy kế đã từ 01 tỷ đồng trở lên, thời hạn đăng ký sử dụng là 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế đạt ngưỡng.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh bán hàng tiêu dùng trước đó có doanh thu dưới ngưỡng nên chưa áp dụng. Trong năm, doanh thu tăng nhanh và vượt mốc 01 tỷ đồng. Cơ quan thuế yêu cầu theo dõi chặt điểm này vì nếu tiếp tục bán hàng nhưng không chuyển sang hình thức hóa đơn phù hợp thì rủi ro xử phạt phát sinh ngay từ giai đoạn sau khi đạt ngưỡng.
III. Mốc áp dụng và rủi ro nếu làm chậm
1. Mốc quy định cần lưu ý
- Quy định về hóa đơn điện tử, gồm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, được sửa đổi tại nghị định có hiệu lực từ 01/06/2025.
- Quy định tiếp tục làm rõ việc phân loại theo ngưỡng doanh thu: trên 500 triệu đồng đến dưới 01 tỷ đồng là không thuộc nhóm bắt buộc theo ngưỡng này; từ 01 tỷ đồng trở lên là thuộc nhóm áp dụng.
2. Nếu đã thuộc diện áp dụng mà không thực hiện
Nếu đã thuộc diện áp dụng mà không lập hóa đơn điện tử, lập sai hoặc không chuyển dữ liệu, hộ kinh doanh có rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Khung phạt được mô tả từ 500.000 đồng đến 80.000.000 đồng, áp dụng cho hộ kinh doanh với mức phạt bằng 1/2 mức áp dụng đối với tổ chức. Nhiều hộ chỉ chú trọng việc xuất hóa đơn mà quên nghĩa vụ chuyển dữ liệu hoặc dùng sai hình thức hóa đơn theo ngưỡng doanh thu.
Lưu ý quan trọng
- Không phải mọi hộ kinh doanh nhỏ lẻ đều phải dùng hóa đơn điện tử.
- Điều cần kiểm tra trước là doanh thu tính thuế GTGT hằng năm.
- Nếu kinh doanh trong lĩnh vực bán trực tiếp cho người tiêu dùng, cần đối chiếu thêm đúng loại hình hóa đơn phải áp dụng khi đạt ngưỡng.
- Nếu đang ở sát mốc 01 tỷ đồng, cần theo dõi doanh thu lũy kế theo từng kỳ tính thuế để tránh đăng ký chậm.
- Nếu đã thuộc diện áp dụng, cần kiểm tra cả việc lập hóa đơn, hình thức hóa đơn và chuyển dữ liệu, vì các điểm này thường được yêu cầu xuất trình khi kiểm tra.
