Cơ quan thuế kiểm tra hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền qua hệ thống điện tử có kết nối chuyển dữ liệu. Trọng tâm là tiếp nhận dữ liệu, tra cứu, đối chiếu và rà soát rủi ro. Khi có dấu hiệu bất thường, cơ quan thuế có thể yêu cầu giải trình, đối chiếu hồ sơ liên quan và kiểm tra thực tế tại cơ sở kinh doanh.
I. Bảng tra cứu nhanh cách cơ quan thuế kiểm tra
| Nội dung kiểm tra | Cách thực hiện | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Tiếp nhận dữ liệu hóa đơn | Dữ liệu được chuyển theo định dạng quy định tại Điều 12 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP | Khâu kết nối và chuyển dữ liệu đúng định dạng dễ bị bỏ sót |
| Tra cứu và đối chiếu | Cơ quan thuế theo dõi hóa đơn đã gửi, tra cứu trên cổng hóa đơn điện tử và đối chiếu với thông tin quản lý thuế | Doanh nghiệp thường gặp lệch khi dữ liệu hóa đơn và hồ sơ thuế không khớp |
| Rà soát rủi ro | Hệ thống phân tích dấu hiệu bất thường về doanh thu, tần suất lập hóa đơn, thông tin khai báo | Chênh lệch giữa số liệu bán hàng và dữ liệu gửi cơ quan thuế là điểm dễ bị truy thu |
| Kiểm tra chuyên sâu | Khi có dấu hiệu bất thường, cơ quan thuế yêu cầu giải trình, đối chiếu dữ liệu và kiểm tra thực tế | Thanh tra thường hỏi đầu tiên về tính đầy đủ của dữ liệu hóa đơn đã chuyển |
Dữ liệu hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền được chuyển theo cơ chế kết nối, thường tự động ngay khi lập hóa đơn hoặc theo quy định chung; không có thời hạn riêng biệt.
II. Cơ quan thuế kiểm tra cụ thể qua những bước nào?
1. Kiểm tra tự động qua hệ thống dữ liệu
Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế được kiểm tra bước đầu trên hệ thống tiếp nhận. Cơ quan thuế theo dõi hóa đơn đã gửi, tra cứu trên cổng hóa đơn điện tử và dùng dữ liệu này để đối chiếu thông tin quản lý thuế.
Người nộp thuế và cơ quan quản lý có thể tra cứu tại hoadondientu.gdt.gov.vn, trong đó có nhóm hóa đơn có mã khởi tạo từ máy tính tiền.
2. Rà soát rủi ro và yêu cầu giải trình
Nếu dữ liệu hóa đơn cho thấy dấu hiệu rủi ro hoặc bất thường, cơ quan thuế có thể chuyển sang rà soát chuyên sâu. Các trường hợp doanh thu, tần suất lập hóa đơn hoặc thông tin khai báo không phù hợp thường được kiểm tra kỹ.
- Yêu cầu người nộp thuế giải trình.
- Đối chiếu dữ liệu hóa đơn với hồ sơ thuế và dữ liệu kinh doanh.
- Kiểm tra hiện trường đối với máy tính tiền và hoạt động bán hàng thực tế.
Cơ quan thuế có thể truy cập dữ liệu phần mềm, hóa đơn điện tử, máy tính tiền khi có dấu hiệu trốn thuế. Cơ chế kiểm tra hiện hành vẫn bắt đầu từ hệ thống điện tử kết nối dữ liệu.
Ví dụ thực tế
Một cơ sở kinh doanh gửi dữ liệu hóa đơn đều đặn nhưng doanh thu trên hóa đơn biến động bất thường so với hồ sơ thuế đã khai. Khi đó, cơ quan thuế có thể yêu cầu giải trình trước, sau đó mới đối chiếu thêm dữ liệu kinh doanh và kiểm tra thực tế tại cơ sở nếu cần.
III. Đối tượng áp dụng và thời điểm cần lưu ý
Từ ngày 01/6/2025, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên và thuộc trường hợp được quy định sẽ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế.
Đây là căn cứ để cơ quan thuế giám sát thường xuyên trên hệ thống. Nếu bạn thuộc nhóm này, Thuận Thiên khuyến nghị nên rà soát việc kết nối dữ liệu, cách lập hóa đơn và khả năng tra cứu trên hệ thống để tránh sai sót dễ bị chú ý.
Lưu ý quan trọng
- Dữ liệu không chỉ cần có mà còn cần đúng định dạng để hệ thống tiếp nhận và đối chiếu được.
- Thực tế dễ sai: chuyển dữ liệu chậm, thiếu dữ liệu hoặc dữ liệu hóa đơn không đồng nhất với hồ sơ thuế.
- Thuận Thiên khuyên bạn kiểm tra định kỳ việc gửi dữ liệu hóa đơn, lịch sử tra cứu và sự khớp đúng giữa doanh thu bán hàng với dữ liệu đã chuyển cơ quan thuế.
IV. Mức phạt khi không chuyển dữ liệu hoặc chuyển chậm
| Hành vi | Mức phạt |
|---|---|
| Chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử quá thời hạn từ 01 đến 05 ngày làm việc | Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng |
| Chậm từ 06 đến 10 ngày làm việc | Từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng |
| Chậm từ 11 ngày làm việc trở lên hoặc không chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử cho cơ quan thuế | Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng |
Mức phạt nêu trên áp dụng đối với vi phạm về chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử, bao gồm loại khởi tạo từ máy tính tiền.
