Khi phát hiện sai sót về thuế giá trị gia tăng (GTGT) trên hợp đồng, cả người bán, người mua và cơ quan thuế đều có quyền yêu cầu điều chỉnh theo quy định pháp luật hiện hành. Dưới đây là trình tự, cách thực hiện và những lưu ý quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ.
I. Chủ thể có quyền yêu cầu điều chỉnh
- Người bán và người mua: Khi phát hiện sai sót về thuế GTGT (sai thuế suất, số tiền hoặc giá trị hợp đồng…), hai bên cần lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai sót và phương án điều chỉnh.
- Thông báo cho cá nhân mua hàng: Nếu người mua là cá nhân không kinh doanh, người bán phải thông báo cho người mua về việc hóa đơn có sai sót.
- Cơ quan thuế: Nếu phát hiện sai sót qua thanh tra, kiểm tra, cơ quan thuế sẽ thông báo cho người bán để lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế. Nếu người bán không thực hiện, cơ quan thuế sẽ có biện pháp xử lý theo quy định.
II. Quy trình và cách thức điều chỉnh giá trị hợp đồng do sai sót thuế GTGT
- Lập văn bản thỏa thuận giữa người bán và người mua, xác định rõ nội dung sai sót và phương án điều chỉnh (nếu có thỏa thuận trước).
- Người bán lập hóa đơn điều chỉnh điện tử. Hóa đơn ghi rõ “điều chỉnh tăng/giảm” cho hóa đơn gốc. Đặc biệt, đối với hóa đơn điều chỉnh giảm, giá trị điều chỉnh giảm được ghi bằng dấu âm (-).
- Kê khai bổ sung tại kỳ tính thuế của hóa đơn gốc có sai sót:
- Người bán thực hiện kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu ra.
- Người mua thực hiện kê khai điều chỉnh thuế GTGT đầu vào tương ứng (nếu có).
III. Trường hợp đặc biệt cần lưu ý
- Hợp đồng xây dựng trọn gói khi Nhà nước thay đổi chính sách thuế: Việc điều chỉnh giá hợp đồng chỉ áp dụng cho phần khối lượng công việc bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự thay đổi chính sách thuế.
- Khi chính sách thuế thay đổi: Các sai sót liên quan đến việc áp dụng sai thuế suất (ví dụ, do thay đổi chính sách giảm thuế GTGT) cần được điều chỉnh theo đúng quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn.
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp A bán hàng cho Doanh nghiệp B vào tháng 6/2025 và xuất hóa đơn, nhưng ghi sai thuế suất GTGT 10% thay vì 8%. Tháng 7/2025, hai bên phát hiện sai sót và lập biên bản thỏa thuận. Doanh nghiệp A lập hóa đơn điều chỉnh giảm tiền thuế, trên đó ghi rõ số tiền chênh lệch bằng dấu âm. Cả hai doanh nghiệp thực hiện kê khai điều chỉnh bổ sung cho tờ khai thuế GTGT tháng 6/2025.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm điều chỉnh: Nên hoàn thành việc điều chỉnh trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
- Hóa đơn điều chỉnh: Phải ghi dấu âm (-) cho phần giá trị điều chỉnh giảm. Hóa đơn cần ghi rõ lý do và tham chiếu đến hóa đơn gốc bị sai sót theo quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
- Hợp đồng trọn gói: Chỉ điều chỉnh giá trị đối với phần công việc bị ảnh hưởng trực tiếp khi chính sách thuế của nhà nước thay đổi, không áp dụng cho toàn bộ hợp đồng.
