Ngày 01/6/2025 không phải là mốc mà mọi hộ kinh doanh dùng hóa đơn giấy đều bị phạt. Cần xác định hộ có thuộc diện phải chuyển sang hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế hay không. Nếu thuộc diện mà vẫn dùng hóa đơn giấy thì có thể bị xử phạt hành chính. Ngược lại, nếu không thuộc diện thì vẫn được dùng hóa đơn giấy do cơ quan thuế cấp.
Mốc cần chú ý: từ ngày 01/6/2025, quy định chỉ tập trung vào một số nhóm hộ kinh doanh, không áp dụng đại trà.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách hiểu đúng | Rủi ro xử phạt |
|---|---|---|
| Hộ kinh doanh thuộc diện dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền | Nếu vẫn dùng hóa đơn giấy thay cho loại hóa đơn cần áp dụng | Có thể bị xử phạt |
| Hộ kinh doanh không thuộc diện áp dụng | Không thể kết luận chỉ vì còn dùng hóa đơn giấy là vi phạm | Không mặc nhiên bị phạt chỉ vì lý do này |
II. Những hộ kinh doanh nào dễ rơi vào diện áp dụng
Nhiều hộ kinh doanh thường nhầm lẫn khi nghe tin về mốc thời gian mới, vội cho rằng tất cả đều phải chuyển đổi ngay. Thực tế cần đối chiếu đúng nhóm đối tượng.
1. Nhóm theo doanh thu
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo khoản 1 Điều 51 Luật Quản lý thuế có doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
2. Nhóm bán trực tiếp cho người tiêu dùng
Nhóm có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong các lĩnh vực như trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, vui chơi giải trí… cũng thuộc phạm vi áp dụng.
3. Nhóm có sử dụng máy tính tiền hoặc có quy mô nhất định
Trường hợp sử dụng máy tính tiền, hoặc có quy mô đạt mức cao nhất của doanh nghiệp siêu nhỏ phải kê khai theo phương pháp thực tế, là nhóm dễ bị bỏ sót khi rà soát.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh ăn uống bán trực tiếp cho khách lẻ, có dùng máy tính tiền tại quầy. Nếu vẫn xuất hóa đơn giấy thay cho loại hóa đơn cần áp dụng sau mốc nêu trên, cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ việc sử dụng hóa đơn.
III. Thuộc diện áp dụng mà dùng sai thì có thể bị xử phạt thế nào
Xử phạt dựa trên hành vi vi phạm cụ thể. Nhiều hộ nhầm lẫn giữa không lập hóa đơn và lập sai loại hóa đơn.
| Hành vi | Mức phạt được ghi nhận |
|---|---|
| Thuộc diện phải lập hóa đơn nhưng không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua | Từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng |
| Lập sai loại hóa đơn, ví dụ thuộc diện dùng hóa đơn điện tử nhưng lại dùng hóa đơn giấy | Từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng |
| Đã thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nhưng không kết nối, không chuyển dữ liệu hoặc sử dụng không đầy đủ theo yêu cầu | Từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng |
Lưu ý về mức phạt: không nên gộp các mức 2 – 4 triệu đồng và 5 – 10 triệu đồng thành một mức chung, vì mỗi mức ứng với một hành vi khác nhau.
Lưu ý quan trọng
- Nếu không thuộc nhóm áp dụng, không nên tự suy luận rằng dùng hóa đơn giấy là vi phạm.
- Nếu thuộc nhóm áp dụng, cần kiểm tra loại hóa đơn đang dùng, cách kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
- Thuận Thiên khuyên bạn nên rà soát theo doanh thu, ngành nghề, hình thức bán hàng và việc có sử dụng máy tính tiền hay không trước khi kết luận.
IV. Cách tự kiểm tra để tránh rủi ro
- Xác định hộ kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên hay không.
- Kiểm tra có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong các nhóm ngành nêu trên không.
- Rà soát thực tế có sử dụng máy tính tiền hay thuộc trường hợp kê khai theo phương pháp thực tế với quy mô liên quan không.
- Nếu đã thuộc diện áp dụng, kiểm tra việc dùng đúng loại hóa đơn và việc kết nối, chuyển dữ liệu điện tử.
Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là hộ kinh doanh thuộc nhóm nào và dùng loại hóa đơn nào. Sai ngay từ bước phân loại đối tượng sẽ dẫn đến xử lý sai.
