Nếu doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng, không áp dụng một mức thuế suất chung cho toàn bộ hàng hóa, dịch vụ. Cách làm đúng là kê khai theo từng mức thuế suất tương ứng với từng loại hàng hóa, dịch vụ. Trường hợp không xác định hoặc không tách biệt được theo từng mức thuế suất, phần doanh thu không tách được sẽ tính thuế theo mức thuế suất cao nhất trong các hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp kinh doanh.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách áp dụng |
|---|---|
| Doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng có thuế suất khác nhau | Kê khai thuế GTGT theo từng mức thuế suất của từng hàng hóa, dịch vụ |
| Có hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế GTGT | Tách riêng để kê khai theo đúng nhóm không chịu thuế |
| Không tách được doanh thu theo từng mức thuế suất | Tính và nộp thuế theo mức thuế suất cao nhất của hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh |
| Hàng hóa, dịch vụ đang thuộc nhóm 10% nhưng nằm trong diện được giảm | Có thể áp dụng mức 8% trong thời gian chính sách giảm thuế còn hiệu lực |
Các mức cơ bản gồm 0%, 5%, 10%; ngoài ra có nhóm không chịu thuế GTGT. Trong thời gian giảm thuế, một số hàng hóa, dịch vụ từ 10% có thể giảm còn 8% nếu thuộc diện được giảm.
II. Cách xác định thuế suất khi bán nhiều mặt hàng
1. Xác định theo từng loại hàng hóa, dịch vụ
Mỗi mặt hàng, dịch vụ có thể thuộc một nhóm thuế suất khác nhau. Khi xuất hóa đơn và kê khai, doanh nghiệp cần đối chiếu đúng từng loại để áp dụng mức 0%, 5%, 10%, 8% hoặc nhóm không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện tương ứng.
Việc gộp nhiều hàng hóa khác nhóm vào một dòng doanh thu sẽ khiến hồ sơ bán hàng, bảng kê và hóa đơn không khớp nhau. Điều này dễ dẫn đến truy thu sau này.
2. Không tách được thì xử lý thế nào
Nếu không xác định được doanh thu của từng nhóm thuế suất, hoặc không tách biệt được từng loại hàng hóa, dịch vụ, thì phần không xác định được sẽ tính thuế theo mức thuế suất cao nhất trong các hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh.
Phần doanh thu hỗn hợp cần được rà soát kỹ, đặc biệt khi doanh nghiệp vừa bán hàng chịu thuế, vừa bán hàng không chịu thuế hoặc có hàng được giảm xuống 8%. Việc không thể hiện rõ trên hóa đơn có thể gây vướng mắc khi đối chiếu.
III. Các mức thuế suất cần lưu ý
| Mức thuế suất | Nhóm áp dụng |
|---|---|
| 0% | Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu và một số trường hợp đặc biệt theo luật |
| 5% | Một số hàng hóa, dịch vụ thiết yếu theo quy định |
| 10% | Hàng hóa, dịch vụ không thuộc diện 0% hoặc 5% |
| 8% | Mức giảm tạm thời áp dụng cho một số hàng hóa, dịch vụ vốn thuộc nhóm 10% |
| Không chịu thuế GTGT | Nhóm không tính thuế GTGT đầu ra theo quy định riêng |
Mức 8% không áp dụng tràn lan cho mọi hàng hóa, dịch vụ. Chỉ một số hàng hóa, dịch vụ đang chịu 10% và không thuộc danh mục loại trừ mới được giảm trong thời gian từ 01/07/2025 đến 31/12/2026.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp cùng lúc bán hàng hóa thuộc nhóm 5%, nhóm 10% và một số mặt hàng đang được giảm còn 8%. Khi lập hóa đơn, từng mặt hàng cần thể hiện đúng thuế suất tương ứng. Nếu doanh nghiệp gộp chung doanh thu mà không tách được từng nhóm, phần không tách được có thể bị tính theo mức cao nhất.
IV. Kê khai và hóa đơn: điểm dễ sai
1. Trên hóa đơn cần thể hiện đúng từng mức thuế suất
Doanh nghiệp nên tổ chức hạch toán và theo dõi doanh thu theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ tương ứng với từng mức thuế suất. Khi lập hóa đơn GTGT, mỗi hàng hóa, dịch vụ cần ghi đúng mức thuế suất áp dụng. Với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế, hóa đơn cần thể hiện mức 8% theo đúng chính sách đang áp dụng.
Một tình huống hay gặp: hàng bán ra thực tế thuộc nhiều nhóm thuế suất khác nhau nhưng kế toán lại để một mức thuế suất chung trên hóa đơn. Khi thanh tra, cách tách doanh thu, căn cứ phân loại hàng hóa và sự thống nhất giữa hóa đơn với sổ chi tiết bán hàng là những yếu tố được xem xét kỹ.
2. Thời hạn kê khai không có cơ chế riêng
Việc doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng với nhiều mức thuế suất khác nhau không làm phát sinh thời hạn kê khai riêng. Việc khai thuế GTGT vẫn thực hiện theo tháng hoặc quý theo quy định chung.
Lưu ý quan trọng
- Tách doanh thu ngay từ đầu theo từng nhóm thuế suất để tránh phải áp mức cao nhất cho phần không xác định được.
- Kiểm tra lại mã hàng, mô tả hàng hóa, dịch vụ trên hóa đơn để bảo đảm đúng nhóm thuế suất.
- Rà soát riêng nhóm 8% vì đây là phần dễ nhầm, nhất là với hàng hóa, dịch vụ vốn thuộc 10% nhưng có thể nằm trong danh mục loại trừ.
- Đối chiếu giữa hóa đơn, bảng kê bán hàng và sổ doanh thu trước khi nộp tờ khai để hạn chế chênh lệch khi giải trình.
Tóm lại, nếu doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng, cách xử lý an toàn là xác định đúng thuế suất cho từng mặt hàng, dịch vụ; chỉ khi không tách được mới chuyển sang mức thuế suất cao nhất. Khi rà soát hồ sơ kê khai, đây là điểm đáng kiểm tra lại trước khi quyết toán.
