Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam sẽ chính thức chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai. Đây là một cải cách thuế mang tính bước ngoặt, ảnh hưởng trực tiếp đến gần 3,7 triệu hộ kinh doanh trên cả nước.
Sự thay đổi này nhằm mục tiêu minh bạch hóa quản lý thuế, giảm gánh nặng thủ tục và tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng hơn. Trong bài viết này, Thuận Thiên sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách tính thuế hộ kinh doanh theo quy định mới, các mốc doanh thu, yêu cầu về sổ sách, và những điều cần chuẩn bị ngay từ bây giờ.
Căn cứ pháp lý
- Nghị quyết 198/2025/QH15 (17/5/2025) – Cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân
- Quyết định 3389/QĐ-BTC (06/10/2025) – Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế hộ kinh doanh
- Luật Thuế GTGT 2024
- Luật TNCN sửa đổi 2024 (Luật 109/2025/QH15)
- Thông tư 40/2021/TT-BTC – Hướng dẫn thuế GTGT, TNCN hộ kinh doanh
- Nghị định 70/2025/NĐ-CP (01/06/2025) – Quy định hóa đơn điện tử
- Thông tư 88/2021/TT-BTC – Chế độ kế toán hộ kinh doanh
- Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh
- Dự thảo Nghị định mới về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (của Bộ Tài chính)
- Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025
I. Những thay đổi lớn nhất về thuế hộ kinh doanh từ năm 2026
1. Bỏ hoàn toàn thuế khoán, chuyển sang kê khai
Kể từ ngày 01/01/2026, phương pháp thuế khoán (tính thuế dựa trên doanh thu ước tính hàng năm) sẽ chính thức chấm dứt. Thay vào đó, tất cả các hộ kinh doanh phải tự kê khai, tự tính toán và tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế phát sinh.
2. Nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm
Đây là một trong những chính sách hỗ trợ lớn nhất, được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho khoảng 90% hộ kinh doanh trên cả nước.
- Hộ kinh doanh có doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm sẽ được miễn hoàn toàn thuế GTGT và thuế TNCN.
- Đây là mức miễn thuế thống nhất cho cả hai loại thuế, được nâng lên từ các mức cũ nhằm giảm áp lực tài chính và thủ tục hành chính cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
3. Miễn 100% lệ phí môn bài
Một tin vui khác cho các hộ kinh doanh là từ năm 2026, tất cả hộ kinh doanh đều được miễn lệ phí môn bài 100%, không phân biệt quy mô hay mức doanh thu. Chính sách này giúp tiết kiệm một khoản chi phí cố định hàng năm, dao động từ 300.000 đến 1.000.000 đồng.
4. Nâng mức giảm trừ gia cảnh thuế TNCN
Khi tính thuế TNCN (đối với các hộ có doanh thu vượt ngưỡng miễn thuế), mức giảm trừ gia cảnh cũng được điều chỉnh tăng lên, cụ thể:
- Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (tương đương 74,4 triệu đồng/năm).
II. Cách tính thuế hộ kinh doanh theo 3 nhóm doanh thu mới
Từ 01/01/2026, Bộ Tài chính sẽ phân loại hộ kinh doanh thành 3 nhóm dựa trên mức doanh thu hàng năm. Mỗi nhóm sẽ có phương pháp tính thuế và yêu cầu quản lý riêng.
1. Nhóm 1: Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm
- Miễn thuế hoàn toàn: Được miễn 100% cả thuế GTGT và thuế TNCN.
- Yêu cầu kê khai: Mặc dù miễn thuế, nhóm 1 vẫn phải thực hiện kê khai doanh thu 01 lần/năm (chậm nhất vào ngày 31/01 của năm sau) để cơ quan thuế thống kê và quản lý.
- Yêu cầu quản lý: Không bắt buộc áp dụng sổ sách kế toán phức tạp nhưng vẫn nên ghi chép doanh thu đầy đủ.
2. Nhóm 2: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm
Nhóm này có sự linh hoạt cao khi được quyền lựa chọn 1 trong 2 phương pháp tính thuế sao cho phù hợp và có lợi nhất.
Phương pháp 1: Tính thuế trực tiếp theo tỷ lệ % trên doanh thu
Đây là phương pháp truyền thống, đơn giản. Hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng.
- Thuế GTGT = (Doanh thu tính thuế – 500 triệu) × Tỷ lệ % thuế GTGT
- Thuế TNCN = (Doanh thu tính thuế – 500 triệu) × Tỷ lệ % thuế TNCN
Tỷ lệ thuế áp dụng theo từng ngành nghề kinh doanh như sau:
| Lĩnh vực kinh doanh | Tỷ lệ thuế GTGT | Tỷ lệ thuế TNCN | Tổng thuế suất |
|---|---|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa (Bán buôn, bán lẻ) | 1% | 0,5% | 1,5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2% | 7% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu NVL (Bao gồm cả Dịch vụ ăn uống) | 3% | 1,5% | 4,5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% | 3% |
| Cho thuê tài sản(Nhà, đất, xe…) | 5% | 5% | 10% |
Ví dụ: Một hộ kinh doanh bán lẻ có doanh thu năm 2026 là 900 triệu đồng.
- Doanh thu tính thuế = 900 triệu – 500 triệu = 400 triệu đồng.
- Thuế GTGT phải nộp = 400 triệu × 1% = 4 triệu đồng.
- Thuế TNCN phải nộp = 400 triệu × 0,5% = 2 triệu đồng.
- Tổng thuế phải nộp trong năm = 6 triệu đồng.
Phương pháp 2: Tính thuế theo lợi nhuận (khuyến khích)
Đây là phương pháp mới, công bằng hơn cho các hộ có chi phí đầu vào cao. Để áp dụng, hộ kinh doanh phải có đủ hóa đơn, chứng từ để chứng minh chi phí hợp lệ.
Điều kiện: Phải thực hiện chế độ kế toán, lưu trữ hóa đơn chứng từ đầy đủ để chứng minh chi phí.
- Lợi nhuận tính thuế = Doanh thu – Chi phí hợp lệ được trừ
- Thuế TNCN = Lợi nhuận tính thuế × 15%
- Thuế GTGT: Vẫn nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu (như phương pháp A) vì hộ kinh doanh nhóm 2 không được áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT.
Ví dụ: Một hộ kinh doanh dịch vụ có doanh thu 2 tỷ đồng/năm, chi phí hợp lệ chứng minh được là 1,6 tỷ đồng.
- Lợi nhuận = 2 tỷ – 1,6 tỷ = 400 triệu đồng.
- Thuế TNCN = 400 triệu × 15% = 60 triệu đồng.
- Thuế GTGT = (2 tỷ – 500 triệu) x 5% = 75 triệu đồng.
- Trong trường hợp này, hộ kinh doanh có thể so sánh và lựa chọn phương pháp nộp thuế có lợi hơn.
3. Nhóm 3: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm
Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng trong 2 năm liên tiếp sẽ phải chuyển sang Nhóm 3 từ năm thứ 3 và áp dụng phương pháp tính thuế như doanh nghiệp.
Thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ
- Công thức: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
- Phương pháp này cho phép hộ kinh doanh được trừ đi tiền thuế GTGT đã trả khi mua hàng hóa, dịch vụ đầu vào.
Thuế TNCN: Tính trên lợi nhuận theo thuế suất lũy tiến
- Công thức: Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí hợp lệ) × Thuế suất.
- Thuế suất TNCN được áp dụng theo mức doanh thu:
| Mức Doanh Thu | Thuế Suất TNCN |
|---|---|
| Từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm | 17% |
| Trên 50 tỷ đồng/năm | 20% |
III. Yêu cầu về quản lý, kế toán và hóa đơn điện tử
1. Chế độ kế toán và sổ sách bắt buộc
Từ năm 2026, các hộ kinh doanh (trừ Nhóm 1) phải tuân thủ chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC, bao gồm việc lập và lưu trữ đầy đủ các chứng từ, sổ sách sau:
- Chứng từ kế toán: Phiếu thu, phiếu chi, hóa đơn bán hàng, giấy báo Nợ/Có của ngân hàng…
- Sổ sách kế toán: Sổ chi tiết doanh thu, Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa, Sổ chi phí sản xuất, kinh doanh.
2. Quy định về hóa đơn điện tử
Việc sử dụng hóa đơn điện tử trở thành yêu cầu bắt buộc đối với một số nhóm:
- Hộ kinh doanh Nhóm 2 và 3 có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ ăn uống, nhà hàng, khách sạn… bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế.
- Các hộ kinh doanh khác được khuyến khích áp dụng để tăng tính minh bạch và đơn giản hóa quản lý.
3. Yêu cầu về tài khoản ngân hàng
- Nhóm 2 (nếu chọn tính thuế theo lợi nhuận) và Nhóm 3 bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng biệt phục vụ cho hoạt động kinh doanh.
- Việc này giúp quản lý dòng tiền minh bạch, tách bạch giữa chi tiêu kinh doanh và cá nhân, đồng thời là cơ sở để chứng minh doanh thu, chi phí với cơ quan thuế.
IV. Hướng dẫn quy trình kê khai thuế hộ kinh doanh từ 2026
Bước 1: Xác định nhóm hộ kinh doanh của bạn
Dựa vào doanh thu thực tế của năm 2025 để xác định bạn thuộc nhóm nào từ 01/01/2026, từ đó biết được phương pháp tính thuế và nghĩa vụ kê khai tương ứng.
Bước 2: Chuẩn bị sổ sách, chứng từ
Bắt đầu ghi chép, thu thập và lưu trữ hóa đơn, chứng từ mua vào – bán ra một cách có hệ thống. Đây là cơ sở quan trọng nhất cho việc kê khai thuế.
Bước 3: Đăng ký hóa đơn điện tử (nếu thuộc diện bắt buộc)
Liên hệ với các nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử và cơ quan thuế địa phương để được hướng dẫn đăng ký và sử dụng.
Bước 4: Kê khai thuế qua ứng dụng eTax Mobile
Hộ kinh doanh sẽ thực hiện kê khai trực tuyến qua ứng dụng eTax Mobile của Tổng cục Thuế. Bạn chỉ cần đăng nhập, nhập doanh thu, chi phí (nếu có), hệ thống sẽ tự động tính toán số thuế phải nộp.
Bước 5: Nộp thuế đúng hạn
Nộp thuế và tờ khai theo đúng thời hạn quy định cho từng nhóm để tránh các khoản phạt chậm nộp.
- Nhóm 1: Kê khai 1 lần/năm, hạn chót 31/01 năm sau.
- Nhóm 2: Kê khai theo quý, hạn chót là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên quý tiếp theo.
- Nhóm 3: Kê khai theo tháng hoặc quý tùy doanh thu.
V. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục
Để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, các bạn cần lưu ý tránh những sai sót phổ biến sau:
- Khai sai, khai thiếu doanh thu: Cần ghi chép doanh thu hàng ngày cẩn thận và lưu lại toàn bộ hóa đơn, chứng từ bán hàng.
- Quên hạn nộp tờ khai và nộp thuế: Đặt lịch nhắc nhở hoặc đăng ký nhận thông báo từ ứng dụng của cơ quan thuế.
- Nhầm lẫn phương pháp tính thuế: Xác định đúng nhóm doanh thu của mình ngay từ đầu năm để áp dụng công thức tính phù hợp.
- Không lưu trữ chứng từ, hóa đơn: Thiếu chứng từ sẽ khiến bạn không thể chứng minh chi phí hợp lệ và có thể bị ấn định thuế. Hãy lưu trữ chứng từ tối thiểu 5 năm.
- Không sử dụng hóa đơn điện tử hoặc tài khoản ngân hàng riêng (khi bị bắt buộc): Đây là hành vi vi phạm quy định và sẽ bị xử phạt hành chính.
VI. Lộ trình và những điều cần chuẩn bị trước 01/01/2026
Ngay bây giờ:
- Rà soát doanh thu 2025: Tạm tính tổng doanh thu năm 2025 để dự kiến mình thuộc nhóm nào trong năm 2026.
- Bắt đầu ghi chép sổ sách: Tập thói quen ghi chép doanh thu, chi phí và lưu giữ hóa đơn, dù ở quy mô nhỏ.
Trước tháng 12/2025:
- Đăng ký tài khoản eTax Mobile: Tải và làm quen với giao diện, tính năng của ứng dụng kê khai thuế.
- Mở tài khoản ngân hàng riêng và đăng ký hóa đơn điện tử nếu bạn dự kiến thuộc Nhóm 2 hoặc 3.
Từ 01/01/2026:
- Chính thức áp dụng kê khai theo phương pháp mới.
- Thực hiện nộp tờ khai và nộp thuế đúng hạn theo quy định cho nhóm của mình.
Cơ sở pháp lý:
- Nghị quyết 198/2025/QH15: Về các cơ chế, chính sách đặc biệt thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân.
- Quyết định 3389/QĐ-BTC: Phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.
- Luật Thuế GTGT 2024: Quy định về ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT.
- Luật TNCN sửa đổi 2024 (Luật 109/2025/QH15): Quy định về ngưỡng miễn thuế TNCN và các phương pháp tính thuế mới.
- Nghị định 70/2025/NĐ-CP: Quy định về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
- Thông tư 40/2021/TT-BTC & Thông tư 88/2021/TT-BTC: Hướng dẫn về quản lý thuế và chế độ kế toán cho hộ kinh doanh.
VII. Tóm tắt Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế hộ kinh doanh từ 01/01/2026
Sự chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai từ năm 2026 là một bước tiến lớn, mang lại sự minh bạch cho cả cơ quan quản lý và người nộp thuế. Với việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng, xóa bỏ lệ phí môn bài và tăng mức giảm trừ gia cảnh, chính sách mới thể hiện rõ sự hỗ trợ của Nhà nước đối với các hộ kinh doanh, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ.
Tuy nhiên, các hộ có doanh thu trên 500 triệu đồng cần chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng về sổ sách kế toán, hóa đơn điện tử và quy trình kê khai để tuân thủ đúng quy định. Việc nắm vững cách tính thuế hộ kinh doanh mới sẽ giúp bạn tối ưu hóa chi phí và tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.
