Từ 01/7/2025, hóa đơn điện tử ghi đúng thuế suất GTGT áp dụng tại thời điểm lập hóa đơn theo từng hàng hóa, dịch vụ: có thể là 0%, 5%, 10% hoặc 8% nếu thuộc diện được giảm thuế. Cần lưu ý: không phải mọi hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% đều được ghi 8%; đối chiếu đúng danh mục được giảm và nhóm bị loại trừ.
Từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026, trường hợp hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng thuế suất 10% và đồng thời thuộc diện được giảm thuế theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP thì cơ sở kinh doanh tính thuế theo phương pháp khấu trừ ghi thuế suất 8% trên hóa đơn GTGT.
I. Bảng tra cứu nhanh thuế suất ghi trên hóa đơn điện tử
| Trường hợp | Thuế suất/ cách ghi | Lưu ý thực tế |
|---|---|---|
| Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện thuế suất 0% | Ghi 0% | Áp dụng với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, vận tải quốc tế và một số trường hợp khác theo luật. |
| Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện thuế suất 5% | Ghi 5% | Thường là một số nhóm thiết yếu như nước sạch, phân bón, một số sản phẩm nông nghiệp và các trường hợp luật quy định. |
| Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện thuế suất 10% và được giảm thuế | Ghi 8% | Chỉ áp dụng khi tính thuế theo phương pháp khấu trừ và thuộc đúng đối tượng được giảm trong thời gian áp dụng. |
| Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện 10% nhưng bị loại trừ khỏi giảm thuế | Ghi 10% | Một số doanh nghiệp nhầm lẫn khi tự động xuất 8% cho hàng chịu 10% mà không kiểm tra đối tượng được giảm. |
| Cơ sở kinh doanh tính thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu | Không ghi theo logic 10% xuống 8% | Trường hợp này áp dụng giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT, không xử lý như phương pháp khấu trừ. |
II. Trường hợp nào được ghi 8% từ 01/7/2025?
1. Điều kiện để ghi 8%
Thuế suất 8% chỉ xuất hiện khi hội đủ các điều kiện sau:
- Hàng hóa, dịch vụ ban đầu thuộc diện thuế suất 10%.
- Đồng thời thuộc đối tượng được giảm thuế theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
- Thời gian áp dụng nằm trong khoảng từ 01/7/2025 đến 31/12/2026.
- Cơ sở kinh doanh tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
Cần lưu ý rằng nhiều doanh nghiệp chỉ kiểm tra thuế suất thông thường mà bỏ qua đối chiếu phụ lục loại trừ, nhất là khi xuất hóa đơn hàng loạt theo mã hàng cũ.
2. Các nhóm thường bị loại trừ khỏi giảm thuế
Một số nhóm thường bị loại trừ khỏi chính sách giảm thuế gồm:
- Viễn thông.
- Hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm.
- Kinh doanh bất động sản.
- Kim loại và sản phẩm từ kim loại, khai khoáng (trừ than).
- Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ trường hợp được quy định riêng như xăng.
Lưu ý quan trọng
Cơ quan thuế kiểm tra kỹ mã hàng, nhóm hàng và bản chất giao dịch, không chỉ dựa trên tên hàng trên hóa đơn. Nếu trong cùng nhóm hàng có mặt hàng thuộc phụ lục loại trừ và mặt hàng không, không nên áp chung một mức thuế suất.
III. Các mức thuế suất chuẩn cần nhớ khi lập hóa đơn
Về bản chất, từ thời điểm này vẫn có 3 mức thuế suất chuẩn theo Luật Thuế giá trị gia tăng: 0%, 5% và 10%. Mức 8% là cách ghi trên hóa đơn GTGT đối với trường hợp đang từ 10% được giảm theo chính sách giảm thuế trong thời gian áp dụng.
- 0%: áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, vận tải quốc tế và một số trường hợp khác theo luật.
- 5%: áp dụng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như nước sạch, phân bón, một số sản phẩm nông nghiệp và các trường hợp luật quy định.
- 10%: áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ không thuộc diện 0% và 5%.
Ví dụ thực tế
Nếu doanh nghiệp của bạn bán một mặt hàng đang áp dụng thuế suất thông thường 10%, nhưng mặt hàng đó thuộc danh mục được giảm và không nằm trong nhóm loại trừ, thì hóa đơn GTGT có thể ghi 8%. Ngược lại, nếu mặt hàng thuộc nhóm loại trừ thì vẫn ghi 10%. Nhiều doanh nghiệp chỉ dựa vào thói quen xuất hóa đơn các kỳ trước, dẫn đến nhầm lẫn.
IV. Nếu hóa đơn ghi sai thuế suất thì xử lý thế nào?
Nếu hóa đơn điện tử ghi sai thuế suất, sai tiền thuế hoặc có sai sót liên quan, việc xử lý thực hiện theo quy định về hóa đơn, chứng từ hiện hành.
- Người bán và người mua nếu là tổ chức, doanh nghiệp lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai sót.
- Người bán có thể lựa chọn lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế.
- Từ 01/6/2025, không hủy hóa đơn mà xử lý theo hướng điều chỉnh hoặc thay thế.
- Đối với sai sót về thuế suất trong bối cảnh giảm thuế GTGT, cần xử lý đồng thời phần hóa đơn và phần kê khai điều chỉnh.
- Cơ sở kinh doanh có hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế kê khai riêng theo Mẫu số 01 Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP cùng với tờ khai thuế GTGT.
Khi áp dụng giảm thuế GTGT, hồ sơ kê khai không chỉ dừng ở hóa đơn ghi 8% mà còn cần tách riêng hàng hóa, dịch vụ được giảm theo Mẫu số 01 Phụ lục III để tránh lệch giữa hóa đơn và tờ khai.
Lưu ý quan trọng
Khi thanh tra, vấn đề đầu tiên được xem xét là căn cứ xuất 8% và bảng kê chứng minh hàng hóa thuộc diện giảm thuế. Vì vậy, cần rà soát danh mục hàng hóa, phương pháp tính thuế và tờ khai đi kèm để tránh rủi ro truy thu.