Khi thuế GTGT thực tế giảm từ 10% xuống 8%, giá trị hợp đồng có thể thay đổi tùy cách ghi nhận giá trong hợp đồng; doanh nghiệp phải tuân thủ thuế suất thực tế khi xuất hóa đơn, không phụ thuộc mức đã ký kết.
I. Nguyên tắc áp dụng thuế suất GTGT
- Nguyên tắc cốt lõi: Thuế suất GTGT được xác định tại thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế (thời điểm lập hóa đơn), không phụ thuộc vào mức thuế ghi trong hợp đồng. (Theo Khoản 3 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024).
- Thời gian áp dụng: Từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026, thuế suất GTGT được giảm 2% (từ 10% xuống 8%) đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ. Đây là lần thứ 6 chính sách này được Quốc hội thông qua. (Theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP).
II. Ảnh hưởng đến giá trị hợp đồng khi áp dụng thuế suất khác
| Loại hợp đồng | Giá trị hàng hóa/dịch vụ | Tổng thanh toán |
|---|---|---|
| Ghi giá chưa bao gồm VAT | Không thay đổi | Giảm 2% |
| Ghi giá trọn gói đã bao gồm VAT | Tăng tương ứng | Không thay đổi |
Ví dụ thực tế
- Hợp đồng chưa bao gồm VAT: Giá trị hàng hóa 100 triệu, VAT ghi 10% là 10 triệu (tổng 110 triệu). Nếu thực tế áp dụng 8%: VAT là 8 triệu, tổng thanh toán còn 108 triệu đồng.
- Hợp đồng đã bao gồm VAT (trọn gói): Tổng giá là 110 triệu đồng. Khi áp dụng thuế thực tế 8%, giá trị hàng hóa (chưa VAT) sẽ tăng lên khoảng 101,85 triệu đồng, VAT là khoảng 8,15 triệu đồng, nhưng tổng thanh toán vẫn không đổi là 110 triệu đồng.
III. Điểm cần lưu ý khi áp dụng giảm thuế
1. Phạm vi hàng hóa, dịch vụ KHÔNG được giảm thuế
- Chính sách giảm thuế GTGT xuống 8% không áp dụng cho các nhóm hàng hóa, dịch vụ sau: viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại và sản phẩm khai khoáng (trừ than), sản phẩm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).
- Danh mục chi tiết được quy định tại Phụ lục I, II, III ban hành kèm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
2. Điều khoản hợp đồng và nghĩa vụ xuất hóa đơn
- Nếu hợp đồng không có thỏa thuận về việc điều chỉnh giá khi chính sách thuế thay đổi, giá trị thanh toán vẫn phải tuân theo thuế suất thực tế tại thời điểm xuất hóa đơn.
- Doanh nghiệp phải lập hóa đơn theo thuế suất thực tế (8%), không được áp dụng mức thuế 10% ghi trong hợp đồng nếu hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được giảm thuế.
IV. Các thay đổi pháp lý quan trọng khác từ 01/07/2025
1. Hiệu lực của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024
Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (Luật số 48/2024/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025, thay thế cho Luật Thuế GTGT 2008. Luật mới quy định 4 mức thuế suất GTGT là 0%, 5%, 8%, và 10%.
2. Thay đổi thuế suất một số hàng hóa, dịch vụ khác
Cũng từ 01/7/2025, một số hàng hóa, dịch vụ có sự thay đổi về thuế suất theo Luật mới, đáng chú ý:
- Chuyển từ không chịu thuế sang chịu thuế 5%: Phân bón, tàu khai thác thủy sản xa bờ.
- Chuyển từ thuế suất 5% sang 10%: Lâm sản chưa qua chế biến, đường, thiết bị chuyên dùng cho giảng dạy, hoạt động văn hóa, triển lãm, thể dục, thể thao, sản xuất phim.
