Người lao động nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động dưới 12 tháng hiện không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, do đó không phát sinh việc tính mức đóng BHXH cho hợp đồng này. Thực tế, nhiều doanh nghiệp dễ nhầm khi căn cứ vào giấy phép lao động để đăng ký BHXH, trong khi cần kiểm tra kỹ thời hạn hợp đồng mới là yếu tố quan trọng.
Mốc cần lưu ý: chỉ khi hợp đồng từ đủ 12 tháng trở lên mới thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc; hợp đồng dưới 12 tháng không phát sinh mức đóng.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Có thuộc diện BHXH bắt buộc không | Cách tính |
|---|---|---|
| Hợp đồng lao động dưới 12 tháng | Không thuộc diện tham gia | Không phát sinh mức đóng BHXH |
| Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên và không thuộc trường hợp loại trừ | Thuộc diện tham gia | Người lao động đóng 8%; người sử dụng lao động đóng 20,5% trên tiền lương làm căn cứ đóng |
II. Khi nào người lao động nước ngoài phải đóng BHXH?
Yếu tố quyết định không phải là quốc tịch lao động nước ngoài mà nằm ở thời hạn hợp đồng và việc thuộc trường hợp loại trừ hay không.
- Chỉ có những người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên mới bị bắt buộc tham gia BHXH.
- Hợp đồng dưới 12 tháng không cần đăng ký hay đóng BHXH bắt buộc.
- Bên cạnh đó, còn có các trường hợp loại trừ như: di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp; khi ký hợp đồng đã đủ tuổi nghỉ hưu; hoặc theo điều ước quốc tế có quy định riêng.
Ví dụ minh họa
Một nhân viên nước ngoài ký hợp đồng 8 tháng với doanh nghiệp tại Việt Nam thì không phải đóng BHXH bắt buộc từ hợp đồng này. Đây là lỗi phổ biến khi doanh nghiệp vẫn đăng ký BHXH do thói quen, sau đó phải điều chỉnh giảm.
III. Mức đóng nếu thuộc diện tham gia
Với hợp đồng từ đủ 12 tháng trở lên và không thuộc trường hợp loại trừ, người lao động nước ngoài mới phải đóng BHXH bắt buộc theo quy định.
| Chủ thể đóng | Tỷ lệ đóng | Căn cứ đóng |
|---|---|---|
| Người lao động | 8% | Tiền lương tháng theo hợp đồng lao động, đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất |
| Người sử dụng lao động | 20,5% | Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc |
Công thức tóm tắt: chỉ khi hợp đồng từ đủ 12 tháng trở lên và không thuộc diện loại trừ mới áp dụng tỷ lệ đóng 8% cho người lao động và 20,5% cho người sử dụng lao động.
Căn cứ đóng là tiền lương tháng theo hợp đồng. Nếu trả lương bằng ngoại tệ, cần quy đổi theo quy định hiện hành. Việc này thường bị hiểu nhầm khi doanh nghiệp lấy số tiền thanh toán thực nhận làm căn cứ.
Lưu ý quan trọng
Hợp đồng dưới 12 tháng không chỉ chưa tính được mức đóng, mà thực tế không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Do đó, quyền lợi BHXH bắt buộc từ quan hệ lao động này cũng không phát sinh.
IV. Chế độ BHXH áp dụng và điểm thường nhầm lẫn
Người lao động nước ngoài thuộc diện đóng BHXH sẽ được hưởng các chế độ sau:
- Ốm đau
- Thai sản
- Hưu trí
- Tử tuất
- Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
Ngược lại, với hợp đồng dưới 12 tháng, các chế độ BHXH này không phát sinh. Khi thanh tra, cơ quan thẩm định thường kiểm tra kỹ thời hạn hợp đồng, trường hợp loại trừ và sự nhất quán giữa hồ sơ lao động với hồ sơ BHXH. Nếu bạn đang rà soát hồ sơ lao động nước ngoài, nên kiểm tra các điểm sau để tránh sai sót:
- Thời hạn hợp đồng
- Tình trạng loại trừ
- Căn cứ tiền lương ghi trên hợp đồng
