Có. Với người lao động là công dân Việt Nam, nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thì thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Vì vậy, lao động thời vụ 3 tháng vẫn thuộc diện tham gia khi quan hệ làm việc có đủ dấu hiệu: có việc làm, có trả công hoặc tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động.
Mốc cần nhìn ngay là từ đủ 01 tháng trở lên, không còn hiểu theo cách cũ là chỉ từ đủ 03 tháng mới tham gia.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Kết luận áp dụng |
|---|---|
| Hợp đồng lao động thời hạn 3 tháng | Thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc |
| Hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên | Thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc |
| Hợp đồng dưới 01 tháng | Không thuộc diện bắt buộc theo tiêu chí thời hạn hợp đồng |
| Hợp đồng đổi tên khác nhưng nội dung vẫn là quan hệ lao động | Vẫn bị xem xét theo bản chất để xác định nghĩa vụ tham gia BHXH |
| Lao động không trọn thời gian | Phải xét thêm điều kiện về tiền lương tháng theo ngưỡng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất |
II. Hiểu đúng trường hợp lao động thời vụ 3 tháng
1. Tên gọi hợp đồng không quyết định bản chất
Nếu hai bên dùng tên gọi khác cho hợp đồng nhưng nội dung vẫn thể hiện:
- có việc làm;
- có trả công hoặc tiền lương;
- có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;
thì bản chất vẫn là quan hệ lao động. Khi đó, nếu thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
2. Hợp đồng dưới 01 tháng và lao động không trọn thời gian
- Hợp đồng dưới 01 tháng: không thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH theo tiêu chí thời hạn hợp đồng.
- Lao động không trọn thời gian: ngoài điều kiện về loại hợp đồng, cần xét tiền lương tháng. Nếu tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thì thuộc diện tham gia; nếu thấp hơn ngưỡng này thì không thuộc diện bắt buộc.
Ví dụ thực tế
Anh A được tuyển dụng thu hoạch nông sản theo hợp đồng lao động thời vụ 3 tháng, mức lương 5 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp thực hiện đăng ký và đóng BHXH bắt buộc ngay từ tháng đầu tiên.
III. Điểm dễ nhầm giữa quy định cũ và quy định hiện hành
Cần phân biệt rõ giữa hai quy định. Trước đây, quy định cũ thường được nhớ theo mốc 03 tháng, nên nhiều nơi vẫn hiểu rằng lao động thời vụ 3 tháng mới phải tham gia. Tuy nhiên, quy định hiện hành xác định theo ngưỡng từ đủ 01 tháng trở lên.
| Nội dung | Quy định cũ | Quy định hiện hành |
|---|---|---|
| Mốc thời hạn hợp đồng | Có áp dụng với hợp đồng từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng; đồng thời hợp đồng từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng cũng thuộc diện tham gia | Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện tham gia |
| Kết luận với lao động thời vụ 3 tháng | Thuộc diện tham gia | Thuộc diện tham gia |
Lưu ý quan trọng
- Kết luận này áp dụng trực tiếp cho người lao động là công dân Việt Nam.
- Lao động nước ngoài có quy định riêng, không nên áp dụng máy móc cùng tiêu chí này.
IV. Lỗi thường gặp khi áp dụng cho lao động thời vụ 3 tháng
- Ký nhiều hợp đồng ngắn dưới 1 tháng lặp lại để né nghĩa vụ BHXH.
- Thỏa thuận miệng hoặc ghi trong hợp đồng là người lao động tự chịu BHXH để không đăng ký tham gia.
- Nhầm lẫn một số trường hợp không phải đóng trong thời gian nghỉ với việc mọi lao động thời vụ đều không thuộc diện tham gia.
- Không đăng ký BHXH cho hợp đồng từ 3 tháng trở lên, dẫn đến rủi ro bị truy thu và xử lý vi phạm.
Khi kiểm tra hồ sơ lao động thời vụ, cần lưu ý ba điểm: thời hạn hợp đồng, bản chất quan hệ lao động và mức tiền lương đối với lao động không trọn thời gian.
