Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới không mặc nhiên nộp thuế ở nước ngoài. Một doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam, nếu thu nhập phát sinh từ Việt Nam, thì vẫn có nghĩa vụ đăng ký, kê khai, nộp thuế tại Việt Nam – kể cả khi không có cơ sở thường trú. Nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn vào nơi đặt trụ sở mà quên mất nơi phát sinh thu nhập và nơi tiêu dùng dịch vụ, dẫn đến hiểu sai.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách xác định nghĩa vụ thuế |
|---|---|
| Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Việt Nam | Kê khai, nộp thuế tại Việt Nam đối với phần thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam; không phụ thuộc địa điểm kinh doanh |
| Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam | Thực hiện nghĩa vụ thuế theo chế độ áp dụng với doanh nghiệp có cơ sở thường trú tại Việt Nam |
| Doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dịch vụ ra nước ngoài, dịch vụ được tiêu dùng ngoài Việt Nam | Được xác định là dịch vụ xuất khẩu; thuế TNDN vẫn kê khai, nộp tại Việt Nam theo quy định chung, thuế GTGT có thể áp dụng 0% nếu đáp ứng điều kiện |
NCCNN khai và nộp thuế theo quý. Nếu chậm nộp, tiền chậm nộp là 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp, theo Điều 59 Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và Điều 42 Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai
1. Khi nào nộp thuế tại Việt Nam
Cần xác định thu nhập có nguồn gốc từ Việt Nam và dịch vụ có được cung cấp, tiêu dùng tại thị trường Việt Nam hay không, chứ không chỉ dựa vào nơi đặt trụ sở. Khi giao dịch qua nền tảng số, thương mại điện tử hoặc thanh toán xuyên biên giới, đây là điểm thường bị kiểm tra.
Với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, nghĩa vụ thuế vẫn phát sinh đối với phần thu nhập từ Việt Nam. Nếu doanh nghiệp tự đăng ký, kê khai, nộp thuế thì thực hiện trực tiếp qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.
2. Ai nộp thay nếu nhà cung cấp nước ngoài không tự kê khai
Nếu nhà cung cấp nước ngoài không trực tiếp đăng ký, kê khai, nộp thuế, nghĩa vụ thuế vẫn tồn tại. Khi đó:
- Bên Việt Nam mua dịch vụ có trách nhiệm khấu trừ, nộp thay theo cơ chế thuế nhà thầu.
- Tổ chức trung gian như sàn thương mại điện tử, ngân hàng hoặc tổ chức thanh toán, nếu được pháp luật giao trách nhiệm khấu trừ, cũng sẽ thực hiện khấu trừ, nộp thay.
Một lỗi phổ biến: doanh nghiệp cho rằng bên nước ngoài chưa mở mã số thuế tại Việt Nam thì chưa có nghĩa vụ thuế. Thực tế, trách nhiệm có thể chuyển sang bên mua hoặc bên trung gian.
III. Cách tính và hồ sơ cần lưu ý
1. Phương pháp tính thuế
Với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cần tách đúng từng sắc thuế:
- Thuế GTGT: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế theo phương pháp trực tiếp áp dụng cho nhà thầu nước ngoài/nhà cung cấp nước ngoài.
- Thuế TNDN: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu; không áp dụng máy móc các mức thuế suất 15% hoặc 17% như cách hiểu của doanh nghiệp trong nước kê khai thông thường.
Kế toán thường nhầm logic thuế nội địa vào giao dịch xuyên biên giới, dẫn đến bỏ sót.
2. Hồ sơ đăng ký, kê khai
Nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam có thể thực hiện trực tiếp qua Cổng TTĐT dành cho NCCNN tại etaxvn.gdt.gov.vn.
| Nội dung | Biểu mẫu/Cách thực hiện |
|---|---|
| Đăng ký thuế | Mẫu số 01/NCCNN |
| Kê khai thuế | Mẫu số 02/NCCNN |
| Kỳ khai | Theo quý |
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp nước ngoài bán dịch vụ số cho khách hàng tại Việt Nam, không có cơ sở thường trú. Nghĩa vụ thuế phát sinh trên doanh thu từ thị trường Việt Nam. Nếu nhà cung cấp không tự kê khai, bên mua hoặc tổ chức trung gian sẽ khấu trừ, nộp thay.
Lưu ý quan trọng
- Cần phân biệt rõ không có cơ sở thường trú và có cơ sở thường trú vì cơ chế tính, khai và nộp thuế khác nhau.
- Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu dịch vụ không đồng nghĩa là không nộp thuế tại Việt Nam. Thuế TNDN vẫn kê khai theo quy định chung; thuế GTGT có thể áp dụng 0% nếu đáp ứng điều kiện.
- Khi thanh tra, vấn đề thường được hỏi đầu tiên là hồ sơ xác định nơi tiêu dùng dịch vụ, chủ thể thanh toán và người chịu trách nhiệm kê khai, nộp thuế.
