Thời gian tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) chủ yếu quyết định điều kiện để hưởng chế độ thai sản, còn mức trợ cấp thực tế lại dựa vào loại hình tham gia và mức lương đóng BHXH. Dưới đây là các quy định cụ thể để người lao động hiểu rõ quyền lợi của mình.
I. Điều kiện thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ thai sản
- Đối với BHXH bắt buộc:
- Người lao động phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi.
- Nếu đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc dưỡng thai theo chỉ định y tế, chỉ cần đóng từ đủ 3 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh.
- Đối với BHXH tự nguyện:
- Từ 01/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện đủ 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con cũng được hưởng chế độ thai sản.
II. Đối tượng được hưởng chế độ thai sản
- Lao động nữ mang thai, sinh con
- Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi
- Người lao động thực hiện biện pháp tránh thai tại cơ sở y tế
- Lao động nam tham gia BHXH bắt buộc có vợ sinh con, vợ mang thai hộ sinh con
III. Quy định tính thời gian 12 tháng trước khi sinh
- Sinh con trước ngày 15 của tháng: Tháng sinh con không tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh.
- Sinh con từ ngày 15 trở đi và có đóng BHXH: Tháng sinh con được tính vào thời gian 12 tháng trước khi sinh.
IV. Các quy định ưu tiên khi hưởng chế độ thai sản
- Người lao động đủ điều kiện và chấm dứt hợp đồng lao động hoặc thôi việc trước khi sinh con vẫn được hưởng chế độ thai sản.
- Cha và mẹ đều có quyền lợi thai sản riêng theo quy định, không loại trừ nhau.
- Trường hợp đủ điều kiện hưởng cả BHXH bắt buộc và tự nguyện thì chỉ được hưởng chế độ thai sản của BHXH bắt buộc.
Ví dụ thực tế
- Người A tham gia BHXH 8 tháng trong 12 tháng trước sinh: Đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.
- Người B tham gia BHXH 4 tháng trong 12 tháng trước sinh: Không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản.
Lưu ý quan trọng
- Quy định mới áp dụng từ 01/7/2025 theo Luật BHXH 2024.
- Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng trợ cấp thai sản từ 01/7/2025.
- Thời gian hưởng chế độ thai sản không tính là thời gian đóng BHXH.
