Thu nhập từ cổ tức bằng tiền mặt là thu nhập từ đầu tư vốn, thuộc diện chịu thuế TNCN 5% trên toàn bộ số tiền cổ tức được chi trả. Thông thường, tổ chức chi trả khấu trừ thuế tại nguồn trước khi trả tiền, đồng thời tự khai và nộp số thuế đã khấu trừ theo kỳ kê khai. Nếu khoản cổ tức đã được khấu trừ đúng, đủ thì cá nhân thường không cần tự kê khai riêng.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Cách áp dụng |
|---|---|
| Loại thu nhập | Thu nhập từ đầu tư vốn |
| Thuế suất | 5% trên toàn bộ số tiền cổ tức bằng tiền mặt được chi trả |
| Ai khấu trừ thuế | Tổ chức, doanh nghiệp chi trả cổ tức |
| Thời điểm khấu trừ | Trước khi thanh toán cho cá nhân |
| Cá nhân có phải tự kê khai không | Thông thường không, nếu đã được khấu trừ đúng, đủ tại nguồn |
| Khi nào cá nhân tự khai | Khi tổ chức chi trả không khấu trừ hoặc khoản thu nhập chưa được khấu trừ thuế theo quy định |
| Hạn nộp khi cá nhân tự khai | Chậm nhất ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh thu nhập |
| Tờ khai của tổ chức chi trả | Mẫu 06/TNCN |
| Kỳ khai của tổ chức | Theo tháng hoặc theo quý |
| Hạn nộp hồ sơ khai theo tháng | Ngày thứ 20 của tháng tiếp theo |
| Hạn nộp hồ sơ khai theo quý | Ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo |
Ghi nhớ: cổ tức bằng tiền mặt bị khấu trừ thuế ngay khi chi trả; mức khấu trừ là 5%.
II. Kê khai và nộp thuế trong từng trường hợp
1. Trường hợp tổ chức chi trả đã khấu trừ tại nguồn
Doanh nghiệp hoặc tổ chức trả cổ tức bằng tiền mặt sẽ khấu trừ 5% thuế TNCN trước khi thanh toán cho cá nhân. Sau đó, đơn vị này thực hiện khai thuế và nộp số thuế đã khấu trừ theo kỳ tháng hoặc quý.
Nhiều người nhận cổ tức thường nghĩ cuối năm vẫn phải tự cộng khoản này vào kê khai riêng. Tuy nhiên, nếu đã được khấu trừ đúng, đủ tại nguồn thì cá nhân không cần tự kê khai bổ sung cho khoản cổ tức tiền mặt đó.
2. Trường hợp cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế
Nếu tổ chức chi trả không khấu trừ thuế, hoặc cá nhân nhận thu nhập mà khoản này chưa được khấu trừ theo quy định, thì cá nhân sẽ tự kê khai và nộp thuế theo từng lần phát sinh.
Cẩn thận: nhiều người chỉ nhìn vào số tiền thực nhận mà quên kiểm tra xem bên chi trả đã khấu trừ thuế hay chưa. Thời hạn nộp hồ sơ và nộp thuế trong trường hợp cá nhân trực tiếp khai là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh thu nhập.
Lưu ý thời hạn: cá nhân tự khai, tự nộp thì chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh thu nhập.
Ví dụ thực tế
Bạn nhận cổ tức bằng tiền mặt từ một đơn vị chi trả nhưng không thấy khoản thuế TNCN 5% được trừ trước khi thanh toán. Lúc này, bạn cần kiểm tra ngay chứng từ chi trả và tình trạng khấu trừ thuế, vì thu nhập đầu tư vốn phải được khấu trừ tại nguồn.
III. Điểm dễ nhầm khi nhận cổ tức bằng tiền mặt
1. Nhầm giữa cổ tức tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu
Cổ tức bằng tiền mặt bị khấu trừ thuế TNCN ngay tại thời điểm chi trả. Trong khi đó, cổ tức bằng cổ phiếu không khấu trừ thuế TNCN ngay khi nhận; thời điểm xác định thu nhập từ đầu tư vốn để tính thuế là khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng cổ phiếu cùng loại theo quy định.
Nhiều người thấy đều là “cổ tức” nên nghĩ cách tính thuế giống nhau. Nếu không tách đúng bản chất từng loại, hồ sơ kê khai và đối chiếu chứng từ rất dễ sai sót.
2. Nhầm về trường hợp miễn, giảm thuế
Với cổ tức bằng tiền mặt từ công ty cổ phần thông thường, không có cơ chế miễn, giảm chung áp dụng đại trà. Các trường hợp miễn thuế liên quan đến lợi tức cổ phần chỉ áp dụng hạn chế cho một số đối tượng, như thành viên hợp tác xã nông nghiệp, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, và cá nhân là nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp tham gia “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản.
Lưu ý quan trọng
- Kiểm tra chứng từ khấu trừ hoặc hồ sơ chi trả để xác định khoản cổ tức đã được khấu trừ 5% hay chưa.
- Không nhầm cổ tức tiền mặt với cổ tức bằng cổ phiếu, vì thời điểm tính thuế khác nhau.
- Nếu cá nhân thuộc diện tự khai, cần chú ý mốc ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh thu nhập.
- Tổ chức chi trả cần theo dõi đúng kỳ khai tháng hoặc quý, vì đây là điểm hay sai khi đối chiếu số đã khấu trừ và số đã nộp.
IV. Lưu ý cập nhật pháp luật
Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân tiếp tục xác định lợi tức cổ phần là thu nhập từ đầu tư vốn và áp dụng thuế suất 5%. Như vậy, bản chất xử lý thuế đối với cổ tức bằng tiền mặt vẫn giữ theo hướng khấu trừ tại nguồn và tính thuế trên số tiền được chi trả.
