Có. Khi đã nghỉ việc và không còn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, bạn có thể chuyển sang BHXH tự nguyện; thời gian đã đóng trước đó được cộng dồn với thời gian đóng tự nguyện để tính hưởng chế độ hưu trí, tử tuất và trợ cấp hằng tháng.
Nhiều người lầm tưởng rằng nghỉ một thời gian sẽ mất quá trình đã đóng. Nhưng thực tế, thời gian gián đoạn vẫn được bảo lưu để cộng nối sau này. Lưu ý: phần thời gian đã dùng để hưởng BHXH một lần thì không tính lại để hưởng các chế độ BHXH.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Kết luận |
|---|---|
| Nghỉ việc rồi đóng BHXH tự nguyện có cộng nối với thời gian bắt buộc đã đóng không? | Có |
| Có cần đóng liên tục không? | Không, thời gian gián đoạn vẫn được bảo lưu |
| Đang thuộc diện BHXH bắt buộc có đóng đồng thời BHXH tự nguyện không? | Không đóng đồng thời |
| Phần thời gian đã nhận BHXH một lần có cộng lại không? | Không tính lại |
| Mức đóng BHXH tự nguyện | 22% của mức thu nhập làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn |
| Phương thức đóng | Hằng tháng, 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần và các phương thức đóng gộp theo quy định |
| Điều kiện số năm đóng để hưởng lương hưu | Từ đủ 15 năm trở lên, kèm điều kiện đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định |
Trình tự đúng thường là: đang đóng BHXH bắt buộc → nghỉ việc và bảo lưu thời gian → tham gia BHXH tự nguyện → tổng thời gian được cộng nối.
II. Trường hợp nào được cộng nối?
Người nghỉ việc có thể tham gia BHXH tự nguyện khi đồng thời thuộc các điều kiện sau:
- là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên;
- không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc;
- không đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng.
Khi xác định điều kiện tham gia, cần lưu ý một điểm. Một số người vừa chấm dứt hợp đồng lao động xong là đi đăng ký ngay, nhưng nếu vẫn đang thuộc diện tham gia bắt buộc ở quan hệ lao động khác thì không thể tham gia BHXH tự nguyện đồng thời.
Ví dụ thực tế
Một người đã đóng BHXH bắt buộc nhiều năm, sau đó nghỉ việc vài tháng rồi tham gia BHXH tự nguyện. Khi tính điều kiện hưởng lương hưu, cơ quan BHXH sẽ cộng tổng thời gian bắt buộc và tự nguyện, miễn là phần thời gian đó chưa từng được giải quyết BHXH một lần.
III. Cách tính cộng nối và điểm dễ nhầm
1. Thời gian cộng nối được tính thế nào?
Thời gian đóng BHXH là tổng thời gian đã đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện. Việc đóng không cần liên tục, nên dù có quãng nghỉ thì thời gian cũ vẫn được bảo lưu để cộng tiếp sau này.
Một hiểu lầm thường gặp: nhiều người nghĩ rằng chỉ cần đứt quãng là phải đóng lại từ đầu. Nhưng thực tế không phải vậy. Nếu sau này quay lại đi làm và tiếp tục đóng BHXH bắt buộc, phần thời gian tự nguyện đã đóng trước đó vẫn tiếp tục được cộng dồn.
2. Ngoại lệ quan trọng cần nhớ
Phần thời gian đã được giải quyết hưởng BHXH một lần sẽ không được tính lại. Khi rà soát hồ sơ hưởng chế độ về sau, điểm này thường được xem xét trước tiên. Vì vậy, trước khi nhận BHXH một lần, bạn nên cân nhắc kỹ nếu còn kế hoạch cộng nối để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Mốc đáng chú ý: điều kiện về số năm đóng để hưởng lương hưu là từ đủ 15 năm trở lên, kèm điều kiện đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
IV. Mức đóng, hồ sơ và lưu ý khi tham gia BHXH tự nguyện
1. Mức đóng và phương thức đóng
| Nội dung | Thông tin |
|---|---|
| Mức đóng | 22% của mức thu nhập làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn |
| Phương thức đóng | đóng hằng tháng; 03 tháng một lần; 06 tháng một lần; 12 tháng một lần; và các phương thức đóng gộp theo quy định |
Nội dung về mức hỗ trợ của Nhà nước có thể được điều chỉnh theo văn bản hướng dẫn hiện hành. Khi làm hồ sơ, cần đối chiếu thêm quy định đang áp dụng tại thời điểm nộp.
2. Hồ sơ và nơi nộp
Hồ sơ đăng ký gồm Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).
Có thể nộp theo các cách sau:
- nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- nộp qua đại lý thu;
- nộp qua Cổng Dịch vụ công.
Lưu ý quan trọng
Quá thời hạn đóng thì được coi là tạm dừng. Người tham gia có thể đóng bù với lãi gộp theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân. Trường hợp này không áp dụng mức lãi như BHXH bắt buộc. Hậu quả thường gặp là hồ sơ bị gián đoạn và phải đăng ký lại khi muốn đóng tiếp.
