Có, người lao động nghỉ việc vẫn được cộng nối thời gian đóng BHXH tự nguyện với thời gian đã đóng BHXH bắt buộc trước đó để tính hưởng chế độ hưu trí, tử tuất, trừ trường hợp đã nhận BHXH một lần.
I. Cơ chế cộng nối thời gian đóng
- Cộng dồn thời gian: Toàn bộ thời gian đóng BHXH tự nguyện được tính gộp với thời gian đóng BHXH bắt buộc để làm cơ sở hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. Ví dụ: Người lao động đóng 10 năm BHXH bắt buộc, sau đó đóng 10 năm BHXH tự nguyện, tổng cộng 20 năm.
- Điều kiện: Thời gian đóng BHXH tự nguyện được cộng nối với BHXH bắt buộc dù có những khoảng gián đoạn trong quá trình đóng BHXH tự nguyện. Người tham gia có thể quay lại đóng BHXH tự nguyện bất cứ lúc nào mà không cần đăng ký lại phương thức đóng hoặc mức thu nhập, trừ trường hợp thay đổi mức đóng.
II. Đối tượng và điều kiện tham gia
- Đối tượng: Công dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc (ví dụ: đã nghỉ việc, không ký hợp đồng lao động).
- Mức đóng: Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập do người lao động lựa chọn (tối thiểu bằng chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, tối đa 20 lần lương cơ sở). Phương thức đóng gồm: hằng tháng, 03 tháng một lần, 06 tháng một lần, 12 tháng một lần, hoặc một lần cho nhiều năm.
- Hỗ trợ từ Nhà nước:
- Hộ nghèo: hỗ trợ 30% mức đóng.
- Hộ cận nghèo: hỗ trợ 25% mức đóng.
- Các đối tượng khác: hỗ trợ 10% mức đóng.
III. Chế độ được hưởng
- Hưu trí và tử tuất: Từ ngày 01/7/2025, người tham gia BHXH đủ 15 năm trở lên và hết tuổi lao động được hưởng lương hưu (giảm từ 20 năm xuống 15 năm). Đối với nữ có 15 năm đóng tỷ lệ hưởng là 45%, đối với nam là 40%.
- Không được hưởng: BHXH tự nguyện chỉ có 02 chế độ: hưu trí và tử tuất. Không bao gồm các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp 1: Anh A đóng BHXH bắt buộc 8 năm, nghỉ việc và đóng tiếp BHXH tự nguyện 7 năm. Tổng 15 năm, đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đủ tuổi theo quy định mới từ 01/7/2025.
- Trường hợp 2: Bà B đã đóng BHXH bắt buộc 10 năm, nghỉ việc và tham gia tiếp BHXH tự nguyện 5 năm. Tổng 15 năm, thỏa điều kiện hưởng lương hưu khi đủ tuổi theo quy định mới.
Lưu ý quan trọng
- Bảo lưu thời gian đóng dù đã hưởng trợ cấp thôi việc: Theo Khoản 3, Điều 10, Nghị định 178/2024/NĐ-CP, người lao động được bảo lưu thời gian đóng BHXH (dù đã hưởng trợ cấp thôi việc). Nếu không có phát sinh quan hệ lao động mới, người lao động có thể chọn đóng BHXH tự nguyện để cộng nối, tăng thêm số năm đóng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc hưởng tỷ lệ lương hưu cao hơn.
- Điều kiện hưởng BHXH một lần mới (từ 01/7/2025): Từ 01/7/2025, đối với người đã đủ tuổi nghỉ hưu, sau một năm không tiếp tục đóng mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH (thay vì 20 năm như trước) và không tiếp tục tham gia, người đó mới được hưởng BHXH một lần.
- Không được đóng bù: Không có quy định cho phép đóng bù cho thời gian không tham gia BHXH trước đây.
- Nghỉ không hưởng lương: Nếu hợp đồng lao động chưa chấm dứt, người lao động vẫn thuộc diện BHXH bắt buộc và không được đóng BHXH tự nguyện.
