Có. Nếu bạn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, thời gian đã đóng BHXH tại Việt Nam trước khi đi được bảo lưu; khi về nước tiếp tục tham gia BHXH và chưa hưởng BHXH một lần thì thời gian trước và sau được cộng nối. Tuy nhiên, nhiều người lầm tưởng chỉ cần từng đóng là tự động cộng dồn, nhưng thực tế điều kiện chưa nhận BHXH một lần là then chốt.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Có được cộng nối không? | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Đã đóng BHXH ở Việt Nam trước khi đi, về nước tiếp tục tham gia | Có | Thời gian trước và sau được cộng dồn nếu chưa hưởng BHXH một lần |
| Trong thời gian làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có đóng BHXH theo quy định | Có | Được tính là thời gian đóng BHXH; có thể đóng theo kỳ hoặc truy đóng sau khi về nước theo hướng dẫn |
| Đã tham gia hệ thống an sinh xã hội của nước ngoài | Không tự động | Chỉ được tính để xét điều kiện hưởng khi có điều ước quốc tế hoặc hiệp định song phương |
| Hợp tác lao động trước ngày 01/01/1995 | Có thể được tính | Chỉ áp dụng với thời gian trong thời hạn cho phép, sau khi về nước tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc và chưa nhận trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp một lần |
Mốc dễ bỏ sót: thời gian tham gia an sinh xã hội ở nước ngoài không tự động cộng với thời gian đã đóng BHXH tại Việt Nam.
II. Khi nào được cộng nối thời gian BHXH?
1. Thời gian đóng trước và sau khi đi nước ngoài
Nếu người lao động nghỉ việc để đi lao động ở nước ngoài mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa hưởng BHXH một lần, chưa hưởng trợ cấp hằng tháng thì thời gian đã đóng được bảo lưu.
Khi về nước, nếu tiếp tục tham gia BHXH thì thời gian đã đóng trước khi đi và thời gian đóng sau khi về sẽ được cộng dồn. Điều kiện quan trọng là chưa hưởng BHXH một lần cho thời gian đã đóng trước đó.
2. Thời gian làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.
Thời gian làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được tính là thời gian đóng BHXH nếu người lao động thực hiện đóng theo quy định. Việc đóng có thể thực hiện linh hoạt theo kỳ 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần hoặc đóng trước một lần cho thời hạn hợp đồng; nếu có gia hạn hợp đồng thì có thể truy đóng sau khi về nước theo hướng dẫn.
Ví dụ thực tế: Một người đã đóng BHXH tại Việt Nam trước khi xuất cảnh, sau đó đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và thực hiện đóng đúng quy định trong thời gian làm việc ở nước ngoài. Khi về nước, người này tiếp tục đi làm và tham gia BHXH. Trường hợp này, thời gian trước khi đi, thời gian trong thời gian làm việc ở nước ngoài đã đóng đúng quy định, và thời gian sau khi về nước sẽ được tính liên tục để xét chế độ.
III. Trường hợp không được tự động cộng gộp
1. Thời gian tham gia an sinh xã hội ở nước ngoài
Không phải mọi thời gian đóng BHXH ở nước ngoài đều được tự động cộng nối với thời gian đã đóng ở Việt Nam. Điều này thường bị hiểu nhầm khi làm hồ sơ hưu trí.
Chỉ khi có điều ước quốc tế hoặc hiệp định song phương mà Việt Nam là thành viên và có quy định về việc tính gộp thời gian tham gia BHXH ở Việt Nam và ở nước ngoài thì thời gian đó mới được dùng để xét điều kiện hưởng chế độ BHXH.
Dù được cộng gộp để xét điều kiện hưởng, mức hưởng chế độ BHXH tại Việt Nam vẫn chỉ tính trên thời gian đã đóng BHXH tại Việt Nam.
2. Trường hợp hợp tác lao động trước ngày 01/01/1995
Đối với người lao động được cử đi hợp tác lao động, thời gian làm việc ở nước ngoài trong thời hạn cho phép trước ngày 01/01/1995 có thể được tính để hưởng chế độ hưu trí và tử tuất nếu sau khi về nước tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc và chưa được giải quyết trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp một lần.
Lưu ý quan trọng:
- Bảo lưu không đồng nghĩa với tự động cộng nối trong mọi trường hợp; còn phụ thuộc việc bạn có tiếp tục tham gia BHXH sau khi về nước hay không.
- Phần này hay bị bỏ sót ở hồ sơ đã từng nhận BHXH một lần; khi đó thời gian đã nhận thường không còn để cộng nối.
- Nếu có thời gian tham gia trong hệ thống an sinh xã hội của nước ngoài, bạn nên kiểm tra rõ có điều ước quốc tế hoặc hiệp định song phương áp dụng hay không để tránh hiểu sai quyền lợi.
Nếu bạn đang rà lại hồ sơ thực tế, Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra trước 3 điểm: đã từng nhận BHXH một lần chưa, thời gian ở nước ngoài có thực hiện đóng BHXH theo quy định không, và có thuộc trường hợp được cộng gộp theo điều ước quốc tế hay không. Chỉ cần lệch một trong các điểm này là kết quả tính thời gian có thể khác hoàn toàn.
