Theo quy định, mức đóng BHXH bắt buộc được tính trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH. Khoản này gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định. Lưu ý: không tính trực tiếp trên lương net. Nếu chỉ có lương net, cần quy đổi ngược về tiền lương làm căn cứ đóng trước khi tính tỷ lệ.
Tổng mức đóng BHXH bắt buộc là 25% trên tiền lương làm căn cứ đóng, trong đó người lao động đóng 8% và người sử dụng lao động đóng 17%.
I. Bảng tra cứu nhanh mức đóng BHXH trên lương gross và lương net
| Nội dung | Cách hiểu ngắn gọn |
|---|---|
| Căn cứ tính đóng | Tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc |
| Gồm những khoản nào | Mức lương theo công việc hoặc chức danh + phụ cấp lương + khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định |
| Có tính trực tiếp trên lương net không | Không tính trực tiếp trên lương net |
| Người lao động đóng | 8% vào quỹ hưu trí, tử tuất |
| Người sử dụng lao động đóng | 17% gồm 14% vào quỹ hưu trí, tử tuất và 3% vào quỹ ốm đau, thai sản |
| Tổng mức đóng BHXH bắt buộc | 25% |
| Mức thấp nhất | Bằng mức tham chiếu |
| Mức cao nhất | Bằng 20 lần mức tham chiếu |
| Mức trần hiện hành | 46.800.000 đồng/tháng |
II. Cách tính trong từng trường hợp lương gross và lương net
1. Nếu hợp đồng ghi lương gross
Trường hợp này đơn giản: lấy tiền lương làm căn cứ đóng theo hợp đồng và cơ cấu lương thực trả nhân với tỷ lệ tương ứng.
- Người lao động: tiền lương làm căn cứ đóng x 8%
- Người sử dụng lao động: tiền lương làm căn cứ đóng x 17%
- Tổng BHXH bắt buộc: tiền lương làm căn cứ đóng x 25%
2. Nếu chỉ biết lương net
Lương net là phần thực nhận sau khấu trừ, không phải căn cứ pháp lý để tính BHXH. Nếu hồ sơ chỉ thể hiện lương net, cần quy đổi ngược ra lương gross hoặc tiền lương làm căn cứ đóng trước, sau đó mới áp tỷ lệ 8% và 17%.
Lương net chỉ là kết quả sau khấu trừ, không phải căn cứ pháp lý để xác định mức đóng BHXH.
III. Mức sàn, mức trần và điểm hay nhầm khi áp dụng
1. Mức thấp nhất và mức cao nhất
- Mức thấp nhất: bằng mức tham chiếu.
- Mức cao nhất: bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
- Mức tham chiếu hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng (mức lương cơ sở), vậy mức trần đóng hiện là 46.800.000 đồng/tháng.
2. Trường hợp công việc giản đơn nhất
Với người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, tiền lương thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Doanh nghiệp cần đối chiếu hợp đồng lao động, bảng lương và mức đóng BHXH để tránh sai sót. Các mức lương tối thiểu vùng hiện hành: Vùng I 5.310.000 đồng/tháng, Vùng II 4.730.000 đồng/tháng, Vùng III 4.140.000 đồng/tháng, Vùng IV 3.700.000 đồng/tháng. Lưu ý: thông tin này áp dụng cho giai đoạn tiếp theo và không làm thay đổi nguyên tắc tính.
IV. Cách nhìn nhanh qua ví dụ số
Nếu tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là 10.000.000 đồng/tháng, cách tính như sau:
| Chủ thể đóng | Tỷ lệ | Số tiền |
|---|---|---|
| Người lao động | 8% | 800.000 đồng |
| Người sử dụng lao động | 17% | 1.700.000 đồng |
| Tổng cộng | 25% | 2.500.000 đồng |
Ví dụ thực tế
Khi trao đổi theo lương gross, cần kiểm tra cơ cấu lương trong hợp đồng: những khoản trả thường xuyên, ổn định phải được đưa vào căn cứ đóng. Nhiều khi chỉ nhìn tổng lương mà bỏ qua các cấu phần lương.
Lưu ý quan trọng
- Không tính BHXH trực tiếp trên lương net.
- Nếu chỉ có lương net, cần quy đổi ngược trước khi tính.
- Cần kiểm tra mức đóng có vượt trần 46.800.000 đồng/tháng hay không.
- Khi rà soát hồ sơ, nên đối chiếu cùng lúc hợp đồng lao động, bảng lương và khoản phụ cấp/bổ sung trả thường xuyên để tránh lệch căn cứ đóng.
