Có, khi đơn hàng gia công xuất khẩu bị hủy, doanh nghiệp bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh (hoặc thay thế) và thực hiện kê khai điều chỉnh thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo đúng quy định.
I. Quy định về xử lý thuế GTGT khi hủy đơn hàng xuất khẩu
Khi đơn hàng xuất khẩu bị hủy, giao dịch không hoàn thành và hàng hóa không được xuất khẩu thực tế. Do đó, doanh nghiệp không còn đủ điều kiện để áp dụng thuế suất 0% cho lô hàng này. Doanh nghiệp cần lập hóa đơn điều chỉnh giảm doanh thu xuất khẩu và điều chỉnh nghĩa vụ thuế GTGT tương ứng trên tờ khai thuế.
II. Quy trình lập hóa đơn và kê khai điều chỉnh
1. Thủ tục lập hóa đơn điều chỉnh
- Bước 1: Lập biên bản thỏa thuận hoặc văn bản xác nhận hủy đơn hàng với đối tác nước ngoài, ghi rõ lý do hủy.
- Bước 2: Lập hóa đơn điện tử điều chỉnh (hoặc thay thế) theo quy định tại Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Nội dung ghi rõ: “Điều chỉnh giảm doanh thu/hủy đơn hàng theo Hợp đồng số… ngày…”.
- Bước 3: Kê khai điều chỉnh giảm doanh thu hàng xuất khẩu trên tờ khai thuế GTGT của kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
2. Nguyên tắc kê khai thuế
- Bên bán (Doanh nghiệp xuất khẩu): Kê khai điều chỉnh giảm doanh thu và thuế GTGT đầu ra (nếu có) vào kỳ tính thuế phát sinh hóa đơn điều chỉnh. Số liệu điều chỉnh giảm được ghi nhận là số âm hoặc ghi vào chỉ tiêu điều chỉnh giảm.
- Bên mua (Đối tác nước ngoài): Không phải thực hiện kê khai thuế GTGT tại Việt Nam (khác với giao dịch nội địa).
III. Ảnh hưởng đến khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Để được hưởng thuế suất 0% và khấu trừ/hoàn thuế GTGT đầu vào, hàng hóa xuất khẩu phải đáp ứng các điều kiện: có hợp đồng, có tờ khai hải quan đã thông quan, có chứng từ thanh toán qua ngân hàng và có hóa đơn thương mại.
- Khi đơn hàng bị hủy, điều kiện về tờ khai hải quan và xuất khẩu thực tế không được đáp ứng.
- Doanh nghiệp không được hoàn thuế GTGT đầu vào cho lô hàng này (nếu đã nộp hồ sơ hoàn thuế thì phải điều chỉnh giảm số đề nghị hoàn).
- Thuế GTGT đầu vào của lô hàng bị hủy có thể được chuyển sang khấu trừ hoặc tính vào chi phí nếu hàng hóa đó được chuyển sang tiêu thụ nội địa hoặc tiếp tục lưu kho (tùy tình hình thực tế).
IV. Mức phạt vi phạm hành chính liên quan
| Hành vi vi phạm | Mức phạt | Căn cứ pháp lý (Nghị định 125/2020/NĐ-CP) |
|---|---|---|
| Lập hóa đơn sai thời điểm | 4.000.000 – 8.000.000 đồng | Khoản 3 Điều 24 |
| Nộp hồ sơ khai thuế quá hạn > 90 ngày | 15.000.000 – 25.000.000 đồng | Khoản 6 Điều 13 |
| Chậm nộp tiền thuế (nếu có) | 0,03%/ngày | Luật Quản lý thuế 2019 |
Ví dụ thực tế
- Công ty A xuất khẩu lô hàng trị giá 1 tỷ đồng, đã xuất hóa đơn GTGT 0% vào tháng 5/2024.
- Tháng 6/2024, đối tác nước ngoài thông báo hủy đơn hàng, không nhận hàng.
- Công ty A phải lập biên bản hủy đơn, xuất hóa đơn điều chỉnh giảm 1 tỷ đồng doanh thu xuất khẩu.
- Trên tờ khai thuế tháng 6/2024, Công ty A kê khai giảm doanh thu xuất khẩu tương ứng và rà soát lại số thuế đầu vào đã khấu trừ cho lô hàng này.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm lập hóa đơn: Cần lập hóa đơn điều chỉnh ngay tại thời điểm hai bên thống nhất hủy đơn hàng/trả lại hàng, không được để kéo dài gây rủi ro bị phạt hành chính về thời điểm lập hóa đơn.
- Hồ sơ lưu trữ: Phải lưu giữ đầy đủ: Hợp đồng gốc, Biên bản/Thỏa thuận hủy đơn hàng, Hóa đơn điều chỉnh, Chứng từ thanh toán (nếu đã nhận tiền và hoàn trả).
- Hàng tái nhập: Nếu hàng đã xuất đi rồi mới bị trả lại (tái nhập), doanh nghiệp cần làm thủ tục hải quan tái nhập và nộp lại thuế (nếu có) trước khi kê khai điều chỉnh.
