Không. Doanh nghiệp vừa thành lập không có cơ chế giảm riêng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc chỉ vì đang ở năm đầu hoạt động. Khi phát sinh lao động thuộc diện tham gia, doanh nghiệp áp dụng mức đóng chung. Một sai lầm phổ biến: nhiều doanh nghiệp mới cho rằng năm đầu được ưu tiên hoặc có thời gian ân hạn, nhưng thực tế không phải vậy.
Mức đóng áp dụng chung: người sử dụng lao động đóng 22% trên tiền lương làm căn cứ đóng; người lao động đóng 10,5%.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Áp dụng |
|---|---|
| Doanh nghiệp mới thành lập có được giảm tỷ lệ đóng riêng trong năm đầu không? | Không có |
| Thời điểm bắt đầu tham gia | Ngay từ tháng đầu phát sinh lao động thuộc diện tham gia bắt buộc |
| Thời hạn đăng ký lần đầu, báo tăng lao động | Trong 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động đầu tiên |
| Mức đóng của doanh nghiệp | 22% |
| Mức đóng của người lao động | 10,5% |
| Thời hạn đóng hằng tháng | Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo |
| Chậm đóng | Nộp thêm 0,03%/ngày trên số tiền và số ngày chậm đóng |
II. Mức đóng cụ thể và điểm dễ nhầm
Pháp luật căn cứ vào quan hệ lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không phải dựa trên doanh nghiệp mới hay cũ. Khi có lao động đủ điều kiện, mức đóng áp dụng theo khung chung.
| Bên đóng | Tỷ lệ | Chi tiết |
|---|---|---|
| Người sử dụng lao động | 22% | 14% quỹ hưu trí và tử tuất; 3% quỹ ốm đau và thai sản; 0,5% quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; 3% BHYT; 1,5% BHTN |
| Người lao động | 10,5% | Đóng theo mức chung hiện hành |
Nhiều doanh nghiệp hiểu nhầm rằng “mới thành lập” sẽ được giảm mức đóng. Đây là cách hiểu sai phổ biến, đặc biệt khi kế toán nội bộ mới tiếp nhận hồ sơ lao động đầu tiên.
III. Khi nào phát sinh nghĩa vụ đóng và ngoại lệ cần phân biệt
1. Thời điểm phát sinh nghĩa vụ
Khi doanh nghiệp ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên thuộc diện tham gia bắt buộc, phải đăng ký và đóng ngay từ tháng đầu phát sinh. Nhiều doanh nghiệp mới thường tập trung vào mở tài khoản, hóa đơn, thuế mà quên thủ tục BHXH.
2. Ngoại lệ về quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
Có một ngoại lệ liên quan đến mức đóng quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về an toàn, vệ sinh lao động và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, mức đóng có thể giảm từ 0,5% xuống 0,3%.
Lưu ý: đây không phải ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp mới thành lập, nên không thể suy luận tự động giảm trong năm đầu.
3. Trường hợp tạm dừng đóng quỹ hưu trí và tử tuất
Trong hoàn cảnh đặc biệt, doanh nghiệp có thể được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất tối đa 12 tháng nếu đáp ứng điều kiện luật định. Đây là cơ chế xử lý tình huống, không phải giảm tỷ lệ đóng cho doanh nghiệp mới. Khi thanh tra, cần chứng minh được căn cứ và hồ sơ chấp thuận, không thể tự suy diễn áp dụng.
Ví dụ thực tế
Công ty TNHH A thành lập tháng 8, có 10 lao động, mức lương làm căn cứ đóng là 10 triệu đồng/người/tháng. Khi đó, công ty đóng 22%, tương ứng 215.000.000 đồng; người lao động đóng 10,5%. Không có khoản giảm riêng vì công ty đang ở năm đầu hoạt động.
IV. Những việc doanh nghiệp mới nên kiểm tra ngay
- Đăng ký tham gia trong 30 ngày kể từ ngày hợp đồng lao động đầu tiên được ký.
- Khai đúng mức lương làm căn cứ đóng, tránh kê thấp hơn thực tế.
- Đóng đúng hạn theo phương thức hằng tháng, chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
- Theo dõi biến động lao động để báo tăng, báo giảm kịp thời.
- Kiểm tra lại thông tin hồ sơ, tránh sai mã số, sai nhân thân, sai thời điểm hiệu lực.
Mốc cần nhớ: chậm đóng thì phát sinh khoản nộp thêm 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng.
Lưu ý quan trọng
Chậm đăng ký tham gia, chậm báo tăng lao động hoặc khai lương đóng thấp hơn thực tế là những lỗi thường gặp. Hãy rà soát hợp đồng lao động, danh sách lao động và mức lương đóng trước khi nộp hồ sơ.
