Trường hợp doanh nghiệp có chi nhánh khai thuế riêng, phương pháp tính thuế GTGT không tự động thay đổi. Chi nhánh vẫn áp dụng phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp dựa trên điều kiện và đăng ký của đơn vị. Nhiều người lầm tưởng khi khai thuế riêng thì chi nhánh có cách tính thuế GTGT riêng, nhưng thực tế không phải vậy.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách khai, nộp thuế GTGT | Phương pháp tính thuế GTGT áp dụng |
|---|---|---|
| Chi nhánh hạch toán độc lập | Kê khai, nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý chi nhánh | Áp dụng theo phương pháp chi nhánh đã đăng ký và đáp ứng điều kiện |
| Chi nhánh hạch toán phụ thuộc nhưng đủ điều kiện khai thuế riêng | Khai, nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh | Áp dụng theo phương pháp đơn vị đáp ứng điều kiện và đã đăng ký |
| Chi nhánh chỉ có yếu tố khai thuế riêng | Không làm phát sinh một phương pháp tính thuế GTGT riêng bắt buộc | Vẫn là phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp theo quy định chung |
Điểm cần nhớ: “Khai thuế riêng” là vấn đề về nơi kê khai, nộp thuế; còn “phương pháp tính thuế GTGT” vẫn xét theo điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ hoặc trực tiếp.
II. Khi nào chi nhánh được khai thuế GTGT riêng?
Chi nhánh được khai, nộp thuế GTGT tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
- Trực tiếp bán hàng.
- Sử dụng hóa đơn do chi nhánh đăng ký hoặc do người nộp thuế đăng ký với cơ quan thuế quản lý chi nhánh.
- Theo dõi hạch toán đầy đủ thuế GTGT đầu ra, đầu vào.
Việc theo dõi riêng thuế đầu vào, đầu ra là yếu tố quan trọng. Nếu chi nhánh không tách bạch rõ số liệu, hồ sơ kê khai có thể gặp vướng mắc.
Ví dụ minh hoạ
Một chi nhánh phụ thuộc trực tiếp bán hàng, sử dụng hóa đơn đã đăng ký tại cơ quan thuế quản lý chi nhánh và theo dõi đầy đủ thuế GTGT đầu ra, đầu vào thì có thể tự khai, nộp thuế GTGT tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của mình.
III. Áp dụng phương pháp khấu trừ hay trực tiếp?
1. Trường hợp áp dụng phương pháp khấu trừ
Nếu chi nhánh hoặc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định thì có thể áp dụng phương pháp khấu trừ. Khi đó, số thuế GTGT phải nộp = thuế GTGT đầu ra – thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Nhiều người cho rằng chỉ cần có phát sinh mua vào, bán ra là được khấu trừ. Tuy nhiên, nếu chứng từ, hóa đơn hoặc cách hạch toán chưa đầy đủ thì rủi ro vẫn nằm ở khâu xác định điều kiện áp dụng phương pháp.
2. Trường hợp áp dụng phương pháp trực tiếp
Nếu chi nhánh hoặc doanh nghiệp không đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ thì áp dụng phương pháp trực tiếp theo quy định. Phương pháp này được tính trên giá trị gia tăng hoặc trực tiếp trên doanh thu tùy từng trường hợp.
Cần lưu ý: kê khai riêng và phương pháp tính thuế là hai vấn đề khác nhau. Đơn vị không nên tự suy luận chi nhánh khai riêng thì đương nhiên được dùng phương pháp khấu trừ.
IV. Hồ sơ khai thuế và thời hạn nộp tờ khai
1. Hồ sơ khai thuế
Chi nhánh khai thuế GTGT riêng sử dụng Tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT. Một số trường hợp thường được yêu cầu theo dõi rõ điều kiện vận hành riêng của chi nhánh như con dấu riêng, tài khoản ngân hàng riêng.
2. Thời hạn nộp tờ khai
| Kỳ khai | Thời hạn nộp |
|---|---|
| Theo tháng | Chậm nhất ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế |
| Theo quý | Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo |
Mức phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế áp dụng theo quy định chung của pháp luật về quản lý thuế, không có mức phạt riêng cho chi nhánh khai thuế riêng.
Lưu ý quan trọng
- Chi nhánh hạch toán độc lập: áp dụng phương pháp tính thuế GTGT như một đơn vị độc lập.
- Chi nhánh hạch toán phụ thuộc nhưng đủ điều kiện khai thuế riêng: vẫn tự khai, nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý chi nhánh.
- Tiêu chí quyết định phương pháp tính thuế GTGT không nằm ở việc khai riêng, mà nằm ở điều kiện áp dụng phương pháp và đăng ký thuế của đơn vị.
Khi rà soát hồ sơ chi nhánh, cần kiểm tra ba điểm: hóa đơn đã đăng ký đúng nơi chưa, đầu vào – đầu ra có theo dõi riêng chưa, và phương pháp tính thuế GTGT có phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị hay không.
