Chi nhánh hạch toán phụ thuộc thường không kê khai, nộp thuế TNDN riêng như đơn vị hạch toán độc lập; doanh nghiệp thực hiện kê khai tập trung và quyết toán chung tại trụ sở chính. Tuy nhiên, không phải chi nhánh khác tỉnh nào cũng phân bổ thuế TNDN; việc phân bổ phụ thuộc vào việc chi nhánh đó có phải là cơ sở sản xuất hay có thu nhập được hưởng ưu đãi thuế hay không.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách kê khai, nộp thuế TNDN |
|---|---|
| Chi nhánh phụ thuộc cùng tỉnh/thành phố với trụ sở chính | Kê khai tập trung tại trụ sở chính, không đặt ra phân bổ thuế TNDN riêng cho chi nhánh |
| Chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh nhưng chỉ làm thương mại, dịch vụ, tư vấn quản lý hoặc không phải cơ sở sản xuất | Vẫn kê khai tập trung tại trụ sở chính, không phân bổ thuế TNDN cho địa phương nơi chi nhánh đặt trụ sở |
| Chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh và là cơ sở sản xuất | Kê khai tập trung tại trụ sở chính và lập phụ lục phân bổ số thuế TNDN phải nộp cho địa phương nơi có cơ sở sản xuất theo tỷ lệ chi phí |
| Chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh có thu nhập được hưởng ưu đãi thuế TNDN | Xác định riêng phần thu nhập, số thuế được ưu đãi; khai và nộp tại cơ quan thuế nơi có chi nhánh được hưởng ưu đãi, không phân bổ phần này theo tỷ lệ chi phí |
Mẫu hồ sơ thường gặp: quyết toán tập trung theo mẫu số 03/TNDN; nếu có cơ sở sản xuất khác tỉnh thì kèm phụ lục 03-8/TNDN.
II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai
1. Chi nhánh phụ thuộc có nộp riêng không?
Với chi nhánh hạch toán phụ thuộc, nguyên tắc chính là công ty mẹ/trụ sở chính kê khai tập trung toàn bộ thu nhập tính thuế, bao gồm cả phần phát sinh tại chi nhánh, rồi quyết toán thuế TNDN chung tại trụ sở chính. Nhiều doanh nghiệp thấy chi nhánh có mã số thuế phụ thuộc nên hiểu nhầm rằng phải nộp hồ sơ TNDN riêng, nhưng điều đó không chính xác.
2. Khi nào phải phân bổ cho địa phương nơi có chi nhánh?
Cần lưu ý: chỉ khi chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh và là cơ sở sản xuất thì mới phát sinh việc phân bổ số thuế TNDN phải nộp cho địa phương nơi có cơ sở sản xuất theo tỷ lệ chi phí của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của doanh nghiệp.
Phần chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi thuế TNDN không được đưa vào căn cứ phân bổ. Nếu hồ sơ phân bổ lấy toàn bộ chi phí để tính, phần này có thể bị cơ quan thuế điều chỉnh lại.
3. Trường hợp chi nhánh có ưu đãi thuế TNDN
Nếu chi nhánh phụ thuộc khác tỉnh có thu nhập được hưởng ưu đãi thuế TNDN, doanh nghiệp cần xác định riêng phần thu nhập và số thuế của hoạt động được ưu đãi, sau đó khai và nộp tại cơ quan thuế nơi chi nhánh được hưởng ưu đãi. Phần này không phân bổ theo tỷ lệ chi phí cho các địa phương khác. Việc tách riêng thu nhập ưu đãi và thu nhập không ưu đãi cần thực hiện chính xác, vì sai sót có thể dẫn đến truy thu thuế.
III. Hồ sơ và thời hạn cần nhớ
1. Hồ sơ khai thuế TNDN
- Chi nhánh hạch toán phụ thuộc không nộp hồ sơ khai thuế TNDN riêng.
- Trụ sở chính kê khai tập trung theo mẫu số 03/TNDN.
- Nếu có cơ sở sản xuất khác tỉnh, doanh nghiệp lập thêm phụ lục 03-8/TNDN để phân bổ.
2. Thời hạn nộp
| Nội dung | Thời hạn |
|---|---|
| Tạm nộp thuế TNDN theo quý | Chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu quý sau |
| Nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN | Chậm nhất ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính |
Tổng số thuế TNDN tạm nộp của 4 quý không nên thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp có trụ sở chính tại Hà Nội, chi nhánh phụ thuộc tại Bắc Ninh chỉ làm bán hàng và dịch vụ thì vẫn kê khai TNDN tập trung tại Hà Nội, không phân bổ thuế TNDN cho Bắc Ninh. Nhưng nếu chi nhánh tại Bắc Ninh là xưởng sản xuất, doanh nghiệp sẽ phải lập phụ lục phân bổ cho địa phương nơi có xưởng. Nhiều đơn vị thấy ‘khác tỉnh’ là phân bổ ngay, nhưng bản chất còn phải xét có phải cơ sở sản xuất hay không.
IV. Rủi ro chậm nộp và điểm cần tự kiểm tra
Nếu nộp hồ sơ khai thuế TNDN quá thời hạn, mức xử phạt áp dụng theo khung xử phạt đối với hồ sơ quyết toán thuế TNDN.
| Mức chậm nộp hồ sơ | Khung xử phạt |
|---|---|
| 01-05 ngày, có tình tiết giảm nhẹ | Phạt cảnh cáo |
| 01-30 ngày | 2-5 triệu đồng |
| 31-60 ngày | 5-8 triệu đồng |
| 61-90 ngày | 8-15 triệu đồng |
| Trên 90 ngày, có điều kiện | 15-25 triệu đồng |
Lưu ý quan trọng
- Kiểm tra lại chi nhánh là hạch toán phụ thuộc hay không, vì đây là điểm quyết định cách kê khai.
- Rà soát chi nhánh khác tỉnh có phải cơ sở sản xuất hay chỉ là nơi bán hàng, dịch vụ.
- Nếu có ưu đãi thuế TNDN tại chi nhánh, cần tách riêng thu nhập được ưu đãi để khai đúng nơi.
- Hồ sơ thường thiếu phụ lục phân bổ khi có cơ sở sản xuất khác tỉnh.
- Cần xác định rõ căn cứ xác định chi nhánh có thuộc diện phân bổ thuế hay không, và lưu giữ hồ sơ về chức năng hoạt động của chi nhánh.
