Từ ngày 01/7/2025, theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, các nhóm đối tượng dưới đây sẽ bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH).
I. Các nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025
- Người lao động Việt Nam: Bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên. Quy định này cũng áp dụng cho các trường hợp hợp đồng không mang tên “hợp đồng lao động” nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công và chịu sự quản lý, giám sát của một bên.
- Người lao động làm việc không trọn thời gian (bán thời gian) chỉ bắt buộc tham gia khi có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất.
- Cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang: Bao gồm cán bộ, công chức, viên chức; công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân.
- Chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh: Việc tham gia được áp dụng theo lộ trình sau:
- Từ ngày 01/7/2025: Áp dụng với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ ngày 01/7/2029: Áp dụng với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán và các trường hợp khác.
- Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng lương: Bao gồm thành viên Hội đồng quản trị, kiểm soát viên, tổng giám đốc, giám đốc, người đại diện phần vốn và các chức danh quản lý khác được bầu mà không hưởng tiền lương.
- Người hoạt động không chuyên trách: Ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
- Các trường hợp khác: Người lao động được cử đi học, thực tập, công tác trong và ngoài nước nhưng vẫn hưởng tiền lương tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Ví dụ thực tế
- Một chủ tiệm tạp hóa đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai sẽ phải tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025. Tuy nhiên, nếu chủ tiệm này nộp thuế khoán, thời điểm bắt buộc tham gia sẽ là từ 01/7/2029.
- Một cộng tác viên làm việc thường xuyên, chịu sự quản lý và giám sát của doanh nghiệp, dù hợp đồng không ghi rõ là “hợp đồng lao động”, vẫn thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH.
Lưu ý quan trọng
- Mức đóng BHXH: Người lao động đóng 8% tiền lương; người sử dụng lao động đóng 17,5%. Chủ hộ kinh doanh đóng 25% (bao gồm 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất) trên mức thu nhập do Chính phủ quy định.
- Tạm dừng đóng: Người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau, thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH tháng đó.
- Đối tượng loại trừ: Người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Chế tài: Các hành vi trốn đóng, chậm đóng BHXH sẽ bị xử lý theo quy định tại Luật BHXH 2024.
