Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng (dưới 30 ngày) không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Tuy nhiên, nếu thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, việc đóng BHXH là bắt buộc theo quy định pháp luật.
I. Quy định về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
- Trường hợp KHÔNG phải đóng: Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng hoặc hợp đồng thử việc (ký riêng biệt).
- Trường hợp PHẢI đóng:
- Hợp đồng lao động không xác định thời hạn.
- Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.
- Người làm việc không trọn thời gian (part-time) có hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên, đồng thời có tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
- Lưu ý về bản chất hợp đồng: Kể cả các thỏa thuận có tên gọi khác (hợp đồng cộng tác viên, dịch vụ…) nhưng bản chất có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, giám sát của người sử dụng lao động thì vẫn coi là hợp đồng lao động và phải đóng BHXH.
II. Hình thức giao kết và mức đóng BHXH
- Hình thức hợp đồng: Với công việc dưới 1 tháng, hai bên có thể thỏa thuận bằng lời nói. Tuy nhiên, bắt buộc phải ký văn bản nếu công việc có tính chất độc hại, nguy hiểm hoặc công việc thường xuyên.
- Mức đóng của người lao động: Trích 8% tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
III. Quy định về ngày công và thời gian nghỉ
- Quy tắc 14 ngày: Người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì tháng đó không phải đóng BHXH. Thời gian này không được tính để hưởng BHXH.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp 1: Anh A ký hợp đồng thời vụ 25 ngày để hỗ trợ dự án Tết. -> Không phải đóng BHXH.
- Trường hợp 2: Chị B ký hợp đồng chính thức thời hạn 01 tháng (đúng 30 ngày). -> Bắt buộc đóng BHXH.
- Trường hợp 3: Sinh viên C làm part-time, hợp đồng 3 tháng, lương 4 triệu/tháng (đủ mức tối thiểu đóng BHXH). -> Bắt buộc đóng BHXH.
Lưu ý quan trọng
- Hành vi trốn đóng: Việc doanh nghiệp cố tình chia nhỏ thành nhiều hợp đồng dưới 1 tháng ký liên tiếp với một nhân sự làm việc lâu dài để né tránh BHXH là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị truy thu, xử phạt.
- Phạt chậm đóng: Nếu chậm đóng BHXH, người sử dụng lao động phải nộp số tiền lãi bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân năm trước liền kề (thực tế áp dụng khoảng 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng).
