Từ 01/06/2025, một số hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng trong các nhóm ngành được liệt kê sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế. Thực tế cho thấy, nhiều đơn vị chỉ nhìn vào ngành nghề đăng ký mà quên điều kiện về doanh thu, đối tượng và hình thức bán trực tiếp cho người tiêu dùng.
Mốc áp dụng: Quy định có hiệu lực từ ngày 01/06/2025.
I. Bảng tra cứu nhanh đối tượng áp dụng
| Nhóm đối tượng | Điều kiện áp dụng |
|---|---|
| Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh | Có doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên và thuộc trường hợp tại khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 90, khoản 3 Điều 91 Luật Quản lý thuế |
| Doanh nghiệp | Có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trong đó có bán trực tiếp đến người tiêu dùng và thuộc đúng nhóm ngành, lĩnh vực được liệt kê |
II. Những ngành nghề cần chú ý
Nếu doanh nghiệp của bạn có bán trực tiếp cho người tiêu dùng trong các nhóm dưới đây, cần đặc biệt lưu ý vì dễ bị truy thu nếu triển khai sai loại hóa đơn:
- Trung tâm thương mại.
- Siêu thị.
- Bán lẻ, trừ bán lẻ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác.
- Ăn uống.
- Nhà hàng.
- Khách sạn.
- Dịch vụ vận tải hành khách.
- Dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ.
- Dịch vụ nghệ thuật.
- Vui chơi, giải trí.
- Hoạt động chiếu phim.
- Dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp kinh doanh nhà hàng hoặc siêu thị thường gặp lỗi: đã có hóa đơn điện tử nhưng chưa đăng ký hình thức khởi tạo từ máy tính tiền và chưa kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Khi kiểm tra, cơ quan thuế thường kiểm tra rất kỹ loại hóa đơn đang dùng chứ không chỉ kiểm tra việc có xuất hóa đơn hay không.
III. Điều kiện áp dụng và điểm dễ nhầm
1. Với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Cần xem đồng thời 2 lớp điều kiện: doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên và thuộc các trường hợp pháp luật thuế dẫn chiếu. Nhiều người chỉ nhớ ngưỡng doanh thu mà quên mất điều kiện pháp lý đi kèm.
2. Với doanh nghiệp
Không phải cứ hoạt động trong ngành nêu trên là tự động áp dụng. Cần có yếu tố bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng. Cùng là doanh nghiệp thương mại hoặc dịch vụ, nhưng mô hình bán hàng thực tế mới là yếu tố quyết định khi rà soát hồ sơ.
3. Đặc điểm của hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
- Không bắt buộc có chữ ký số.
- Khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ có hóa đơn này được coi là hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế, kể cả khi chỉ tra cứu được thông tin trên cổng thuế.
- Nội dung hóa đơn gồm: tên, địa chỉ, mã số thuế người bán; thông tin người mua nếu người mua yêu cầu; tên hàng hóa, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán; thời điểm lập hóa đơn; mã của cơ quan thuế hoặc dữ liệu điện tử để người mua tra cứu.
Lưu ý quan trọng: Có ngoại lệ không áp dụng cho hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số. Một số trường hợp không bắt buộc áp dụng như: doanh nghiệp đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế trước ngày 01/6/2025; hộ hoặc cá nhân không thuộc diện phải đăng ký hộ kinh doanh theo khoản 2 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP; hoặc các trường hợp khác theo thông báo ngừng sử dụng của cơ quan thuế hoặc rủi ro cao. Đây là những điểm dễ bỏ sót khi đối chiếu thực tế sử dụng hóa đơn.
IV. Đăng ký sử dụng và rủi ro xử phạt
1. Hồ sơ, thủ tục đăng ký
Người nộp thuế đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Mẫu số 01/ĐKTĐ-HĐĐT tại Phụ lục IA ban hành kèm Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Có thể nộp qua tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử hoặc trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Cơ quan thuế gửi thông báo tiếp nhận.
2. Mức xử phạt cần lưu ý
| Hành vi | Mức phạt được ghi nhận |
|---|---|
| Không sử dụng hoặc không đăng ký hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với đối tượng thuộc diện áp dụng | Xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP |
| Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định | 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng |
| Lập sai loại hóa đơn hoặc không kết nối chuyển dữ liệu | 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng |
Nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm vì nghĩ rằng đang dùng hóa đơn điện tử là đã đúng. Khi rà soát để triển khai, Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra lại đối tượng áp dụng, ngành nghề thực tế và trạng thái kết nối dữ liệu với cơ quan thuế trước khi vận hành.
