Có hay không còn phụ thuộc vào thời điểm áp dụng và điều kiện khoản tiền đó có đúng là tiền lương làm thêm giờ hợp pháp hay không. Nhiều người nhầm rằng toàn bộ tiền làm thêm ngoài giờ đều được miễn thuế TNCN, nhưng thực tế không phải lúc nào cũng vậy. Ở giai đoạn trước kỳ tính thuế năm 2026, thường chỉ phần tiền trả cao hơn so với lương giờ làm việc bình thường mới thuộc diện miễn thuế. Từ kỳ tính thuế năm 2026, đối với cá nhân cư trú, toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định được miễn thuế TNCN. Với cá nhân không cư trú, quy định miễn toàn bộ tiền lương làm thêm giờ được áp dụng từ 01/7/2026.
Mốc cần nhớ: Trước kỳ tính thuế năm 2026: thường chỉ miễn phần chênh lệch trả cao hơn. Từ kỳ tính thuế năm 2026: cá nhân cư trú được miễn trên toàn bộ tiền lương làm thêm giờ, làm đêm và tiền lương, tiền công của ngày không nghỉ phép theo quy định.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách áp dụng thuế TNCN |
|---|---|
| Trước kỳ tính thuế năm 2026 | Chỉ phần tiền lương làm ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn mức lương giờ làm việc bình thường mới thuộc diện miễn thuế TNCN |
| Từ kỳ tính thuế năm 2026 đối với cá nhân cư trú | Toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định thuộc diện miễn thuế TNCN |
| Cá nhân không cư trú | Theo quy định, miễn toàn bộ tiền lương làm thêm giờ được áp dụng từ 01/7/2026 |
II. Khi nào tiền làm thêm giờ được xem xét miễn thuế?
1. Điều kiện cốt lõi
Bản chất khoản tiền là điểm cơ quan thuế chú trọng. Khoản chi này chỉ được xem xét miễn thuế khi thực sự là tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ theo đúng quy định của pháp luật lao động, không chỉ vì doanh nghiệp đặt tên khoản chi trên bảng lương là “OT” hay “làm thêm”.
- Nếu việc làm thêm đáp ứng quy định của Bộ luật Lao động về điều kiện làm thêm, có sự thỏa thuận và nằm trong giới hạn thời gian làm thêm hợp pháp, khoản tiền lương tương ứng mới được xem xét áp dụng miễn thuế.
- Nếu doanh nghiệp không chứng minh được đây là tiền làm thêm giờ hợp pháp, hoặc việc làm thêm vượt ngoài khuôn khổ pháp luật lao động, sẽ có rủi ro khoản chi này không được áp dụng theo diện miễn thuế của tiền làm thêm giờ.
2. Điểm dễ nhầm trong thực tế
Nhiều nơi hiểu rằng cứ làm thêm 200% hay 300% thì toàn bộ phần nhận được đều đương nhiên không tính thuế. Cách hiểu đó chỉ còn phù hợp với giai đoạn mới nhất trong phạm vi áp dụng nêu trên; còn trước kỳ tính thuế năm 2026, phần tương ứng với lương giờ làm việc bình thường vẫn thường nằm trong thu nhập chịu thuế, chỉ phần trả cao hơn mới thuộc diện miễn.
Ví dụ thực tế
Người lao động có lương giờ bình thường là 40.000 VND/giờ. Nếu làm thêm ngày thường được trả 60.000 VND/giờ thì ở giai đoạn trước đây thường chỉ phần chênh 20.000 VND/giờ được miễn thuế. Từ kỳ tính thuế năm 2026, đối với cá nhân cư trú, toàn bộ 60.000 VND/giờ thuộc diện miễn thuế. Nếu làm thêm ngày nghỉ được trả 80.000 VND/giờ thì toàn bộ khoản này thuộc diện miễn từ thời điểm áp dụng mới.
III. Phần thay đổi quan trọng cần hiểu đúng
1. So với cách áp dụng trước đây
Quy định cũ theo Thông tư 111/2013/TT-BTC đi theo hướng chỉ miễn thuế phần chênh lệch trả cao hơn. Quy định mới theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chuyển sang hướng miễn trên toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ trong phạm vi áp dụng tương ứng.
Trong thực tế, doanh nghiệp thường lệch ở đoạn này khi vẫn tính theo cách cũ dù kỳ tính thuế đã chuyển sang giai đoạn áp dụng mới, hoặc ngược lại áp dụng quy định mới cho thời điểm chưa đủ điều kiện.
2. Hồ sơ cần giữ để tránh vướng khi quyết toán
- Bảng kê chi tiết thời gian làm thêm giờ.
- Khoản tiền trả thêm tương ứng với từng thời gian làm thêm.
- Chứng từ, bảng lương và hồ sơ thể hiện việc làm thêm đúng quy định.
Lưu ý quan trọng
- Lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm là nhầm rằng toàn bộ lương OT luôn được miễn ở mọi thời điểm.
- Phần này hay bị bỏ sót khi tính lương giờ bình thường có kèm phụ cấp, dẫn tới xác định sai phần được miễn.
- Đây là điểm dễ bị truy thu nếu áp dụng sai đối tượng, nhất là với cá nhân không cư trú vì quy định miễn toàn bộ được áp dụng từ 01/7/2026.
- Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là hồ sơ chứng minh thời gian làm thêm có đúng quy định giờ lao động hay không; phần vượt khung hợp pháp có thể phát sinh rủi ro không được áp dụng miễn thuế.
Nếu bạn đang rà soát bảng lương hoặc quyết toán thuế TNCN, Thuận Thiên khuyến nghị nên kiểm tra lại thời điểm phát sinh thu nhập, tình trạng cư trú và hồ sơ chấm công làm thêm trước khi kết luận khoản này có phải nộp thuế hay không.
