Thời gian đóng BHXH bắt buộc của người lao động sẽ được bảo lưu tự động ngay khi chấm dứt tham gia mà không yêu cầu thời gian đóng tối thiểu, miễn là chưa giải quyết chế độ hưu trí, BHXH một lần hoặc trợ cấp hằng tháng.
I. Quy định về bảo lưu thời gian đóng BHXH theo Luật mới (từ 01/7/2025)
1. Đối với người bắt đầu tham gia từ ngày 01/7/2025
- Toàn bộ thời gian đóng BHXH được bảo lưu tự động ngay khi ngừng đóng, không yêu cầu thời gian tối thiểu (dù chỉ đóng 1 tháng).
- Không được phép rút BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc như quy định cũ.
- Chỉ được rút BHXH một lần trong các trường hợp đặc biệt:
- Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc bệnh hiểm nghèo (theo quy định của Bộ Y tế).
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc bị khuyết tật đặc biệt nặng.
2. Đối với người đã có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025
- Thời gian đã đóng được bảo lưu bình thường nếu không làm thủ tục rút một lần.
- Vẫn giữ quyền được rút BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện:
- Đã nghỉ việc đủ 12 tháng và không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
- Không tham gia BHXH tự nguyện.
- Tổng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
II. Quyền lợi ưu việt khi bảo lưu thời gian đóng
- Cơ hội hưởng lương hưu cao hơn: Điều kiện hưởng lương hưu đã giảm xuống chỉ còn tối thiểu 15 năm đóng BHXH (thay vì 20 năm). Việc bảo lưu giúp cộng dồn thời gian để dễ dàng đạt điều kiện này.
- Hưởng trợ cấp hằng tháng: Đây là chế độ mới. Nếu đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ 15 năm đóng và không rút một lần, người lao động sẽ được nhận trợ cấp hằng tháng từ số tiền mình đã đóng.
- Được cấp thẻ BHYT miễn phí: Trong suốt thời gian hưởng lương hưu hoặc hưởng trợ cấp hằng tháng, người lao động được Ngân sách Nhà nước đóng BHYT (quyền lợi khám chữa bệnh lên đến 95%).
Ví dụ thực tế
- Trường hợp 1 (Tham gia mới): Chị A bắt đầu đi làm và đóng BHXH từ tháng 8/2025. Sau 3 năm chị nghỉ việc. Thời gian 3 năm này tự động bảo lưu. Chị A không được rút BHXH một lần. Chị có thể chờ khi đi làm lại đóng tiếp hoặc đóng BHXH tự nguyện để đủ 15 năm nhận lương hưu.
- Trường hợp 2 (Tham gia cũ): Anh B đóng BHXH từ năm 2020. Đến năm 2026 anh nghỉ việc. Sau 12 tháng (năm 2027), anh B vẫn có quyền lựa chọn: hoặc rút BHXH một lần cho thời gian đã đóng, hoặc bảo lưu để sau này cộng nối hưởng lương hưu.
Lưu ý quan trọng
- Thủ tục bảo lưu: Hiện nay thủ tục đã được đơn giản hóa. Khi người lao động nghỉ việc, đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm chốt sổ và trả sổ BHXH. Việc bảo lưu dữ liệu diễn ra tự động trên hệ thống của cơ quan BHXH.
- Lời khuyên: Người lao động nên ưu tiên bảo lưu thay vì rút một lần. Rút một lần đồng nghĩa với việc “xóa sạch” quá trình tích lũy, sau này muốn có lương hưu phải bắt đầu lại từ con số 0, rất thiệt thòi khi về già.
