Có. Doanh nghiệp siêu nhỏ được phép lựa chọn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ, thay vì áp dụng cách tính thuế trên thu nhập tính thuế như thường lệ. Điều này là quyền lựa chọn, không phải bắt buộc áp dụng cho tất cả.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Thông tin cần nắm |
|---|---|
| Doanh nghiệp siêu nhỏ có được chọn cách tính này không? | Có |
| Cách tính áp dụng | Tính thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ |
| Tính chất áp dụng | Là quyền lựa chọn, không bắt buộc |
| Chế độ kế toán thường đi kèm | Chương III Thông tư 132/2018/TT-BTC; doanh nghiệp có thể chọn Chương II |
| Lưu ý thực tế | Nên thực hiện ổn định theo năm tài chính và phù hợp khả năng xác định doanh thu, chi phí |
Điểm cần nhớ: doanh nghiệp siêu nhỏ được chọn cơ chế tính thuế theo tỷ lệ doanh thu, nhưng vẫn phải thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định.
II. Điều kiện để xác định doanh nghiệp siêu nhỏ
Để áp dụng cơ chế này chính xác, doanh nghiệp phải được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực tế, nhiều đơn vị chỉ dựa vào doanh thu mà bỏ qua tiêu chí số lao động tham gia bảo hiểm xã hội trung bình năm.
- Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng: số lao động tham gia BHXH trung bình năm không quá 10 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc vốn.
- Lĩnh vực thương mại, dịch vụ: số lao động tham gia BHXH trung bình năm không quá 10 người và thoả mãn một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc vốn.
Lưu ý quan trọng
Cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ hồ sơ doanh nghiệp tự nhận là siêu nhỏ; nếu hồ sơ nội bộ, số lao động tham gia BHXH hay dữ liệu quản trị không khớp sẽ dẫn đến việc truy thu hoặc phải điều chỉnh kê khai.
III. Chế độ kế toán và những điểm lưu ý
1. Chế độ kế toán áp dụng
Khi chọn nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán theo Chương III Thông tư 132/2018/TT-BTC. Đồng thời, doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn áp dụng Chương II của Thông tư này.
Điểm thường bị bỏ sót là doanh nghiệp chọn cách tính thuế nhưng không kiểm tra đồng bộ chế độ kế toán đang áp dụng.
2. Báo cáo tài chính và bản chất pháp lý
Áp dụng chế độ kế toán đơn giản gắn với phương pháp tính theo tỷ lệ % trên doanh thu, doanh nghiệp không bắt buộc lập và nộp báo cáo tài chính cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, hồ sơ về doanh thu, chứng từ bán hàng và căn cứ kê khai phải được lưu giữ đầy đủ.
- Cơ chế này dành riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, khác với cách tính khoán hoặc tỷ lệ doanh thu áp dụng cho hộ, cá nhân kinh doanh.
- Việc lựa chọn cần được duy trì ổn định theo năm tài chính.
- Phù hợp với khả năng xác định doanh thu, chi phí của doanh nghiệp.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp siêu nhỏ hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ có doanh thu theo dõi rõ nhưng chi phí chưa đầy đủ thường ưu tiên phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu để giảm thiểu rủi ro khi xác định chi phí. Khi thanh tra, họ thường hỏi đầu tiên về chế độ kế toán doanh nghiệp đã chọn và tính ổn định trong năm.
IV. Thông tin mới cần lưu ý và thời hạn nộp thuế
Khung pháp lý mới vẫn giữ cơ chế tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu cho doanh nghiệp siêu nhỏ trong một số trường hợp nhất định. Đây là bổ sung, không thay đổi kết luận doanh nghiệp siêu nhỏ được lựa chọn cách tính này.
| Nội dung | Mốc/Thông tin |
|---|---|
| Hiệu lực quy định mới | Từ 01/10/2025 |
| Thuế suất | 15% cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng |
| Thuế suất | 17% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng |
| Căn cứ doanh thu | Theo kỳ tính thuế trước liền kề |
| Trường hợp áp dụng tỷ lệ % trên doanh thu | Chính phủ quy định chi tiết với doanh nghiệp siêu nhỏ có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng khi không xác định được chi phí, thu nhập |
| Tạm nộp thuế TNDN theo quý | Chậm nhất ngày 30 của tháng đầu quý sau |
| Quyết toán năm | Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc tài chính |
| Phạt chậm nộp thuế | 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp |
Mốc quan trọng: 3 tỷ đồng, 50 tỷ đồng, 15%, 17%, ngày 30 tháng đầu quý sau, tháng thứ 3 khi quyết toán năm, và mức phạt 0,03%/ngày.
Lưu ý quan trọng
Nhiều doanh nghiệp chỉ quan tâm cách tính thuế mà quên lịch tạm nộp và quyết toán. Đây là lỗi phổ biến, nhất là khi cho rằng doanh nghiệp siêu nhỏ được giản lược thủ tục hoàn toàn. Nếu cần rà soát hồ sơ, Thuận Thiên khuyên bạn kiểm tra đồng thời các yếu tố: tư cách doanh nghiệp siêu nhỏ, chế độ kế toán đã chọn, và dữ liệu doanh thu dùng kê khai.
