Chi phí trang phục cho nhân viên được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, nhưng cần tách đúng từng trường hợp: chi bằng tiền được trừ tối đa 5 triệu đồng/người/năm, còn chi bằng hiện vật được tính theo thực tế nếu có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp gộp chung tiền và hiện vật, hạch toán toàn bộ, đến khi quyết toán mới phát sinh phần bị loại.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Hình thức chi | Mức được tính vào chi phí được trừ | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Chi trang phục bằng tiền | Tối đa 5 triệu đồng/người/năm | Phần vượt mức không tính vào chi phí được trừ |
| Chi trang phục bằng hiện vật | Được trừ theo thực tế | Cần có hóa đơn, chứng từ hợp lệ |
| Chi cả tiền và hiện vật | Phần tiền vẫn tối đa 5 triệu đồng/người/năm; phần hiện vật được trừ theo thực tế | Không cộng dồn hiện vật vào mức khống chế 5 triệu đồng |
Mốc cần nhớ: chi bằng tiền chỉ được tính tối đa 5 triệu đồng/người/năm; chi bằng hiện vật không khống chế mức nếu hồ sơ đầy đủ.
II. Điều kiện để khoản chi không bị loại
1. Điều kiện chung
- Khoản chi thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ tương ứng với hình thức chi.
- Nên có căn cứ nội bộ như hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính, quy chế nội bộ hoặc quyết định chi.
Cơ quan thuế kiểm tra kỹ phần căn cứ nội bộ này. Khoản chi có thể bị truy thu nếu không thể hiện rõ điều kiện hưởng, mức hưởng hoặc đối tượng hưởng trong hồ sơ nội bộ.
2. Hồ sơ chứng từ và thanh toán
- Chi bằng hiện vật: có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
- Chi bằng tiền: có chứng từ chi, danh sách ký nhận hoặc hồ sơ chi trả tương ứng.
- Nếu thuộc trường hợp phải thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định thì cần đáp ứng điều kiện thanh toán tương ứng để được tính vào chi phí được trừ.
- Nếu thiếu hóa đơn, chứng từ đối với phần hiện vật hoặc không đáp ứng điều kiện chứng từ thanh toán theo quy định thì phần chi tương ứng không được trừ.
Ở khâu mua đồng phục tập trung cho nhân viên, bạn nên rà lại cả hóa đơn đầu vào, chứng từ thanh toán và hồ sơ phân bổ cho từng bộ phận để khi giải trình không bị đứt mạch chứng từ.
III. Cách áp dụng theo từng tình huống
1. Chi bằng tiền
Nếu doanh nghiệp chi trang phục bằng tiền cho người lao động, khoản được trừ tối đa là 5 triệu đồng/người/năm. Phần vượt mức này không tính vào chi phí được trừ.
2. Chi bằng hiện vật
Nếu doanh nghiệp cấp trang phục bằng hiện vật, khoản chi được tính theo thực tế và không khống chế mức, với điều kiện có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Trên thực tế, nhiều đơn vị cấp đồng phục thật nhưng hồ sơ mua hàng không đầy đủ hoặc thiếu chứng từ nhận cấp phát.
3. Chi đồng thời cả tiền và hiện vật
Nếu chi cả hai hình thức, cần tách riêng từng phần khi hạch toán:
- Phần chi bằng tiền: vẫn chỉ được trừ tối đa 5 triệu đồng/người/năm.
- Phần chi bằng hiện vật: được trừ theo thực tế nếu có hóa đơn, chứng từ.
Ví dụ thực tế
- Chi 6 triệu đồng/người/năm bằng tiền: được trừ 5 triệu đồng, phần 1 triệu đồng vượt mức không được trừ.
- Cấp hiện vật trị giá 10 triệu đồng/người/năm và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ: được tính toàn bộ vào chi phí được trừ.
- Chi 4 triệu đồng bằng tiền và cấp hiện vật trị giá 7 triệu đồng có hóa đơn, chứng từ: phần tiền 4 triệu đồng được trừ toàn bộ; phần hiện vật 7 triệu đồng được trừ toàn bộ.
IV. Những lỗi hay gặp khi quyết toán
- Chi tiền vượt 5 triệu đồng/người/năm nhưng không loại phần vượt.
- Phần hiện vật không có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
- Chứng từ thanh toán không đáp ứng điều kiện theo quy định đối với khoản chi cần thanh toán không dùng tiền mặt.
- Khoản chi không gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Không có quy chế, quyết định hoặc điều khoản nội bộ làm căn cứ chi.
Lưu ý quan trọng
Khi thanh tra, thường bị hỏi đầu tiên là doanh nghiệp chi theo chính sách nào, chứng từ nào và danh sách người hưởng ở đâu. Nếu bạn chuẩn bị đủ 3 lớp hồ sơ gồm căn cứ nội bộ, chứng từ chi/mua và hồ sơ thanh toán, rủi ro bị loại chi phí trang phục sẽ giảm đáng kể.
Về nguyên tắc áp dụng, mức khống chế 5 triệu đồng/người/năm đối với chi bằng tiền và yêu cầu hóa đơn, chứng từ đối với chi bằng hiện vật đang được áp dụng thống nhất theo quy định hiện hành. Khi viện dẫn, ưu tiên văn bản mới hơn và còn hiệu lực để tránh dùng căn cứ cũ khi giải trình hồ sơ thuế.
