Có. Khi mất việc hoặc nghỉ việc, người lao động được bảo lưu thời gian đã đóng BHXH bắt buộc và có thể đóng tiếp BHXH tự nguyện để cộng dồn thời gian, nhằm đủ điều kiện hưởng lương hưu. Khi nghỉ việc, thời gian đã đóng không hề mất đi mà được bảo lưu để tính tiếp.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Thông tin cần nhớ |
|---|---|
| Sau khi mất việc có được đóng tiếp không? | Có, có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu không còn thuộc diện BHXH bắt buộc. |
| Điều kiện hưởng lương hưu chung | Đủ tuổi nghỉ hưu theo lộ trình và có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên. |
| Thời gian đóng có được cộng dồn không? | Có, thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện được cộng dồn. |
| Đã đủ tuổi nhưng còn thiếu thời gian đóng | Nếu còn thiếu không quá 05 năm (60 tháng) để đủ 15 năm thì có thể đóng một lần cho thời gian còn thiếu. |
| Trường hợp thiếu rất ít thời gian | Nếu thuộc BHXH bắt buộc và còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu thì được đóng một lần cho số tháng còn thiếu theo điều kiện áp dụng riêng. |
Mốc quan trọng: Từ ngày 01/07/2025, điều kiện chung để hưởng lương hưu là đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên.
II. Các cách đóng tiếp sau khi mất việc
1. Chuyển sang BHXH tự nguyện
Nếu sau khi nghỉ việc bạn không còn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, có thể tham gia BHXH tự nguyện để đóng tiếp. Nhiều người có tâm lý chờ đi làm lại mới đóng tiếp, nhưng hoàn toàn có thể tham gia BHXH tự nguyện ngay.
Phương thức đóng khá linh hoạt: theo tháng, 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau trong giới hạn áp dụng. Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn theo khung luật định.
2. Đóng một lần khi đã đủ tuổi nghỉ hưu
Nếu đã đủ tuổi nghỉ hưu mà thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 05 năm (60 tháng) để đủ 15 năm, người tham gia BHXH tự nguyện được đóng một lần cho thời gian còn thiếu để hưởng lương hưu. Cần lưu ý phân biệt trường hợp thiếu không quá 5 năm và trường hợp thiếu tối đa 6 tháng, vì cách đóng khác nhau.
3. Trường hợp còn thiếu tối đa 06 tháng
Nếu thuộc trường hợp BHXH bắt buộc và còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu thì được đóng một lần cho số tháng còn thiếu theo điều kiện riêng. Cần phân biệt rõ: không được gộp lẫn trường hợp này với trường hợp thiếu không quá 5 năm.
Lưu ý quan trọng
- Thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện được cộng dồn.
- Mất việc gần tuổi nghỉ hưu không làm mất quyền hưởng lương hưu nếu tiếp tục đóng đủ thời gian và đủ tuổi theo quy định.
- Sau khi nghỉ việc, biểu mẫu thường dùng để đăng ký tham gia BHXH tự nguyện là Mẫu TK1-TS.
III. Mức hưởng lương hưu và hỗ trợ khi đóng BHXH tự nguyện
1. Mức hưởng lương hưu
| Nhóm lao động | Cách tính tỷ lệ hưởng |
|---|---|
| Lao động nữ | 45% mức bình quân làm căn cứ tính hưởng tương ứng với 15 năm đóng BHXH; sau đó mỗi năm thêm được tính 2%, tối đa 75%. |
| Lao động nam | 45% mức bình quân làm căn cứ tính hưởng tương ứng với 20 năm đóng BHXH; sau đó mỗi năm thêm được tính 2%, tối đa 75%. |
| Lao động nam từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm | 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm được tính thêm 1%. |
Cần lưu ý: lao động nam và nữ có mốc tính tỷ lệ hưởng khác nhau, không phải ai cũng đạt 45% tại mốc 15 năm.
2. Mức hỗ trợ của Nhà nước
| Đối tượng | Mức hỗ trợ |
|---|---|
| Hộ nghèo | 50% mức đóng |
| Hộ cận nghèo | 40% mức đóng |
| Người thuộc dân tộc thiểu số | 30% mức đóng |
| Các đối tượng khác | 20% mức đóng |
Cần lưu ý: mức hỗ trợ trên áp dụng khi tham gia BHXH tự nguyện, thời gian hỗ trợ tối đa cần đối chiếu với hướng dẫn cụ thể.
Ví dụ thực tế
Một người lao động nghỉ việc khi đã gần tuổi nghỉ hưu và mới đóng BHXH được 12 năm. Trường hợp này, họ có thể tham gia BHXH tự nguyện để cộng tiếp cho đủ 15 năm. Nếu đến lúc đã đủ tuổi nghỉ hưu mà vẫn còn thiếu trong giới hạn cho phép, có thể xem xét phương án đóng một lần cho thời gian còn thiếu theo đúng trường hợp áp dụng.
IV. Điểm cần kiểm tra trước khi làm hồ sơ
- Kiểm tra lại tổng thời gian đã đóng BHXH bắt buộc để tránh tính thiếu.
- Xác định rõ mình đang thuộc BHXH bắt buộc hay đã chuyển sang BHXH tự nguyện.
- Phân biệt đúng trường hợp thiếu tối đa 06 tháng và thiếu không quá 05 năm.
- Chuẩn bị đúng Mẫu TK1-TS khi đăng ký tham gia BHXH tự nguyện sau khi nghỉ việc.
- Không dùng thông tin về trường hợp chuyển tiếp hoặc quyền lợi khác để thay cho điều kiện chính về hưu trí.
Nếu bạn đang ở sát tuổi nghỉ hưu, hãy rà lại tuổi nghỉ hưu, số năm đã đóng và loại hình đang tham gia. Việc xác định nhầm điều kiện áp dụng có thể dẫn đến chọn sai cách đóng tiếp.
