Có. Hộ kinh doanh khi nhập hàng hóa từ nước ngoài vẫn là người nộp thuế nhập khẩu với tư cách chủ hàng hóa nhập khẩu. Nhiều người lầm tưởng hộ kinh doanh doanh thu thấp hoặc thuộc cơ chế thuế nội địa đơn giản sẽ không phát sinh thuế nhập khẩu. Thực tế, miễn, giảm thuế nội địa không đồng nghĩa được miễn thuế nhập khẩu. Chỉ khi hàng hóa thuộc trường hợp miễn thuế theo quy định thì phần hàng đó mới không phải nộp thuế nhập khẩu.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Kết luận ngắn gọn |
|---|---|
| Hộ kinh doanh nhập hàng từ nước ngoài | Có phát sinh nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu nếu hàng hóa thuộc diện chịu thuế |
| Doanh thu thấp | Không tạo ra cơ chế miễn riêng đối với thuế nhập khẩu |
| Được miễn thuế GTGT, thuế TNCN theo cơ chế thuế nội địa | Không đương nhiên được miễn thuế nhập khẩu |
| Hàng hóa thuộc trường hợp miễn thuế | Không phải nộp thuế nhập khẩu đối với phần hàng hóa được miễn |
| Thời điểm nộp thuế | Thường nộp trước khi thông quan hoặc giải phóng hàng hóa, trừ trường hợp áp dụng cơ chế đặc thù phù hợp |
Nguyên tắc cốt lõi là: hộ kinh doanh có nhập khẩu hàng hóa thì vẫn được xem là người nộp thuế nhập khẩu, trừ đúng trường hợp hàng hóa thuộc diện miễn thuế.
II. Hộ kinh doanh có phải nộp thuế nhập khẩu không?
Về bản chất, có nhập khẩu hàng hóa thì có thể phát sinh thuế nhập khẩu. Quy định này áp dụng chung cho tổ chức, cá nhân và hộ kinh doanh là chủ hàng hóa nhập khẩu. Pháp luật không có cơ chế miễn riêng chỉ vì chủ thể nhập khẩu là hộ kinh doanh.
Thực tế, hộ kinh doanh thường bỏ qua nghĩa vụ thuế khi tự đặt hàng từ nước ngoài về bán lại, chỉ quan tâm giá mua và phí vận chuyển. Khi thanh tra, cơ quan hải quan thường hỏi người đứng tên nhập khẩu, loại hàng hóa, và hàng thuộc diện chịu hay miễn thuế.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh nhập lô hàng tiêu dùng từ nước ngoài để bán trong nước. Nếu hàng không thuộc diện miễn thuế, hộ kinh doanh vẫn phải nộp thuế nhập khẩu, đồng thời có thể phát sinh thuế GTGT khâu nhập khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt nếu mặt hàng thuộc diện chịu thuế tương ứng.
III. Những nghĩa vụ thường phát sinh khi làm thủ tục nhập khẩu
1. Quyền nhập khẩu của hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh thuộc nhóm thương nhân Việt Nam không phải tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nên được thực hiện quyền nhập khẩu không phụ thuộc vào ngành, nghề đã đăng ký, trừ hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu hoặc hàng hóa cần đáp ứng điều kiện, giấy phép chuyên ngành.
Một sai lầm phổ biến là nghĩ rằng chỉ cần có đăng ký kinh doanh là nhập được mọi mặt hàng. Trên thực tế, hải quan kiểm tra kỹ hàng cấm, hàng có điều kiện và giấy phép chuyên ngành.
2. Các khoản thuế, nghĩa vụ tài chính có thể phát sinh
- Thuế nhập khẩu, nếu hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế và không thuộc diện miễn thuế.
- Thuế GTGT khâu nhập khẩu, thực hiện theo pháp luật về thuế GTGT.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt, nếu hàng hóa thuộc diện chịu thuế này.
Nhiều người nhầm giữa nghĩa vụ thuế nội địa và nghĩa vụ thuế tại cửa khẩu. Doanh thu thấp hay cơ chế thuế nội địa riêng không đồng nghĩa được miễn thuế nhập khẩu.
3. Thời điểm nộp thuế và thủ tục hải quan
Hàng hóa nhập khẩu thuộc diện chịu thuế thường được nộp thuế trước khi thông quan hoặc giải phóng hàng hóa, trừ trường hợp được áp dụng bảo lãnh, ưu tiên hoặc cơ chế pháp luật chuyên biệt khác. Hộ kinh doanh thực hiện khai hải quan điện tử, kê khai thông tin người nhập khẩu và nộp thuế theo từng tờ khai hải quan.
Cần kiểm tra kỹ từng tờ khai trước khi truyền dữ liệu, vì sai sót ở khâu này thường dẫn đến chậm thông quan hoặc phải khai bổ sung.
IV. Trường hợp được miễn thuế nhập khẩu
Hộ kinh doanh không phải nộp thuế nhập khẩu nếu hàng hóa thuộc đúng trường hợp miễn thuế theo quy định. Việc miễn thuế không áp dụng theo tên gọi “hộ kinh doanh”, mà phải căn cứ vào:
- Nhóm hàng hóa cụ thể.
- Mục đích nhập khẩu.
- Định mức miễn thuế, nếu có.
- Trường hợp miễn thuế được pháp luật quy định riêng.
Nhiều người lầm tưởng quy mô nhỏ được miễn, nhưng chỉ miễn khi hàng hóa đáp ứng điều kiện miễn thuế. Trước khi nhập hàng, nên rà soát chính sách mặt hàng, căn cứ miễn thuế và chứng từ đi kèm để tránh sai sót.
Lưu ý quan trọng
- Không nên suy luận rằng hộ kinh doanh đương nhiên được miễn thuế nhập khẩu.
- Không nên nhầm quyền nhập khẩu với quyền được miễn thuế.
- Nên kiểm tra đồng thời thuế nhập khẩu, thuế GTGT khâu nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có.
- Nếu khai miễn thuế, hồ sơ cần bám đúng trường hợp miễn thuế cụ thể để tránh bị bác khi làm thủ tục.
