Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 01 tỷ đồng trở lên và bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng thì thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Doanh thu lớn không tự động áp dụng. Cơ quan thuế xem xét kỹ ngưỡng doanh thu và cách bán hàng: có bán trực tiếp cho khách lẻ hay chỉ bán sỉ, qua trung gian, đại lý.
Áp dụng từ ngày 01/06/2025 đối với nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện nêu trên.
I. Thông tin quan trọng nhất
Nhóm bắt buộc thường rơi vào các trường hợp có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng, gồm: trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi giải trí, chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác.
Doanh thu tính thuế giá trị gia tăng hàng năm từ 01 tỷ đồng trở lên là điều kiện quan trọng. Dưới ngưỡng này thì không thuộc diện bắt buộc theo tiêu chí này, dù vẫn có thể được khuyến khích triển khai để quản lý bán hàng chặt hơn.
| Tiêu chí | Kết luận thực tế |
|---|---|
| Doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở lên | Xem xét thuộc diện bắt buộc |
| Bán trực tiếp cho người tiêu dùng | Là điều kiện đi kèm để áp dụng |
| Chỉ bán sỉ, không bán lẻ trực tiếp | Thường không thuộc đúng nhóm này |
II. Nhóm nào thường phải áp dụng
1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
- Bắt buộc nếu doanh thu hàng năm từ 01 tỷ đồng trở lên và có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng.
- Không thuộc diện bắt buộc nếu không đạt ngưỡng doanh thu hoặc không bán trực tiếp đến người tiêu dùng.
- Hộ kinh doanh có doanh thu tính thuế giá trị gia tăng trên 500 triệu đồng và dưới 01 tỷ đồng không rơi vào nhóm bắt buộc này, nhưng thường được khuyến khích sử dụng.
2. Doanh nghiệp bán lẻ, cung cấp dịch vụ trực tiếp
- Doanh nghiệp có hoạt động trực tiếp với người tiêu dùng trong các nhóm ngành nêu trên cũng thuộc diện áp dụng.
- Không phải mọi doanh nghiệp đều phải dùng máy tính tiền; điểm mấu chốt là loại hình hoạt động và cách bán hàng.
3. Các ngành nghề dễ gặp nhất
- Siêu thị, cửa hàng bán lẻ
- Quán ăn, nhà hàng, quán trà sữa
- Khách sạn, dịch vụ lưu trú
- Vận tải hành khách
- Dịch vụ giải trí, chiếu phim, vui chơi
- Dịch vụ phục vụ cá nhân khác
Ví dụ thực tế
Một cửa hàng bán lẻ hoặc quán ăn có doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở lên, phục vụ khách mua trực tiếp tại quầy, thuộc nhóm phải triển khai hóa đơn điện tử từ máy tính tiền từ 01/06/2025.
III. Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền là gì và khác gì hóa đơn thường
Đây là hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc dữ liệu điện tử, được lập từ hệ thống tính tiền và chuyển dữ liệu điện tử đến cơ quan thuế. Máy tính tiền là hệ thống có chức năng tính tiền, lưu trữ giao dịch bán hàng, lưu số liệu bán hàng.
Cần phân biệt: hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền không đồng nhất với mọi hóa đơn điện tử thông thường. Nhiều doanh nghiệp có hóa đơn điện tử rồi nhưng vẫn chưa đáp ứng đúng yêu cầu nếu chưa gắn với hệ thống máy tính tiền và chưa truyền dữ liệu theo quy định.
| Tiêu chí | Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền | Hóa đơn điện tử thông thường |
|---|---|---|
| Kết nối máy tính tiền | Có | Không nhất thiết |
| Chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế | Có | Có thể không theo dạng kết nối tức thời |
| Chữ ký số | Không bắt buộc trong mô tả nghiệp vụ này | Thường có |
Lưu ý quan trọng
Hóa đơn in từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế có thể tra cứu trên Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế.
IV. Mốc thời gian và rủi ro cần tránh
01/06/2025 là mốc áp dụng chính đối với nhóm bắt buộc. Hộ kinh doanh mới ra kinh doanh hoặc năm trước chưa đạt 01 tỷ nhưng năm nay doanh thu thực tế phát sinh vượt ngưỡng thì cần theo dõi thời điểm phát sinh để triển khai kịp thời.
Các lỗi thường gặp: đăng ký chậm, dùng hóa đơn giấy, không kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, bán lẻ nhưng không xuất hóa đơn. Khi thanh tra, cơ quan thuế thường hỏi về doanh thu thực tế và phương thức bán hàng (trực tiếp hay không).
| Hành vi | Mức xử lý thường gặp |
|---|---|
| Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ | Phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng |
| Lập sai loại hóa đơn, không kết nối dữ liệu, không xuất hóa đơn đúng cách | Phạt từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng |
| Lập hóa đơn không đúng thời điểm từ 100 số hóa đơn trở lên | Phạt từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng từ 16/01/2026 |
Từ 16/01/2026, mức phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm thay đổi mạnh, có trường hợp lên đến 70.000.000 đồng.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh ăn uống có doanh thu vượt 01 tỷ đồng nhưng vẫn xuất hóa đơn theo kiểu thủ công hoặc để sót hóa đơn bán lẻ. Đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm, vì phần bán lẻ phát sinh liên tục và dễ bị bỏ quên khi đối soát cuối ngày.
V. Ghi nhớ nhanh để tự kiểm tra
- Kiểm tra doanh thu tính thuế giá trị gia tăng hàng năm có từ 01 tỷ đồng trở lên hay không.
- Xác định có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng hay không.
- Đối chiếu ngành nghề thực tế: bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, giải trí, dịch vụ cá nhân…
- Chuẩn bị hệ thống máy tính tiền có kết nối dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
- Rà lại cách xuất hóa đơn để tránh bán xong nhưng không lập hóa đơn kịp thời.
Nếu doanh thu gần ngưỡng 01 tỷ, nên đối chiếu doanh số và mô hình bán hàng sớm để tránh bị động khi cơ quan thuế kiểm tra.
