Nếu thử việc quá 2 tháng mà công ty không ký hợp đồng, bạn nên kiểm tra ngay loại giấy tờ đã ký, yêu cầu công ty xác nhận kết quả thử việc bằng văn bản và lưu đủ chứng cứ làm việc. Pháp luật không ấn định số ngày cụ thể để ký hợp đồng lao động sau khi thử việc đạt yêu cầu, nhưng khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động cần thông báo kết quả và xử lý đúng theo loại thỏa thuận đã ký. Nếu là hợp đồng thử việc riêng mà vẫn để người lao động làm việc nhưng không ký hợp đồng lao động thì đây là rủi ro pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Thông tin cần nhớ |
|---|---|
| Thời gian thử việc tối đa | 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp; 60 ngày với công việc cần trình độ từ cao đẳng trở lên; 30 ngày với trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; 06 ngày làm việc với công việc khác |
| Số lần thử việc | Chỉ được thử 01 lần đối với 01 công việc |
| Khi hết thời gian thử việc | Công ty cần thông báo kết quả thử việc cho người lao động |
| Nếu đạt yêu cầu và đã ký hợp đồng thử việc riêng | Công ty cần giao kết hợp đồng lao động |
| Nếu nội dung thử việc nằm trong hợp đồng lao động | Tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết |
| Có quy định phải ký trong bao nhiêu ngày không? | Không có mốc số ngày cụ thể, nhưng không thể để kéo dài rồi vẫn sử dụng lao động như bình thường |
Điểm cần nhớ: hết thời gian thử việc mà vẫn tiếp tục làm việc không đồng nghĩa hợp đồng thử việc riêng tự chuyển thành hợp đồng lao động.
II. Người lao động nên làm gì ngay lúc này
1. Kiểm tra loại giấy tờ đã ký
- Nếu là hợp đồng thử việc riêng, sau khi đạt yêu cầu thì công ty cần giao kết hợp đồng lao động mới.
- Nếu là hợp đồng lao động có ghi nội dung thử việc, sau khi đạt yêu cầu thì hợp đồng lao động tiếp tục được thực hiện.
2. Gửi yêu cầu bằng văn bản hoặc email cho công ty
- Đề nghị xác nhận kết quả thử việc.
- Đề nghị ký hợp đồng lao động hoặc tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã ký đúng quy định.
- Đề nghị thanh toán đầy đủ tiền lương và các quyền lợi phát sinh.
3. Lưu giữ đầy đủ chứng cứ
- Hợp đồng thử việc hoặc thư mời nhận việc.
- Bảng chấm công, bảng lương, sao kê chuyển khoản.
- Email, tin nhắn giao việc, nội quy, quyết định phân công công việc.
4. Nếu công ty không xử lý
- Khiếu nại đến người sử dụng lao động.
- Đề nghị cơ quan lao động có thẩm quyền hoặc Thanh tra lao động xử lý.
- Yêu cầu hòa giải viên lao động hỗ trợ nếu phát sinh tranh chấp.
- Khởi kiện tại Tòa án nếu cần xác nhận quan hệ lao động và yêu cầu các quyền lợi liên quan.
Ví dụ thực tế
Một trường hợp khá thường gặp là người lao động ký hợp đồng thử việc 02 tháng, hết thời gian này vẫn đi làm bình thường, vẫn chấm công và nhận lương nhưng công ty im lặng không ký tiếp. Nhiều người lầm tưởng rằng cứ làm tiếp thì tự động thành nhân viên chính thức. Cách an toàn hơn là gửi email yêu cầu xác nhận kết quả thử việc và đề nghị ký hợp đồng để tạo dấu vết hồ sơ rõ ràng.
III. Những điểm dễ nhầm khi công ty kéo dài thử việc
1. Không phải công việc nào cũng được thử việc 2 tháng
Thời gian thử việc tối đa phụ thuộc vào tính chất công việc. Chỉ nhóm công việc cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên mới có thể thử việc đến 60 ngày. Không phải cứ doanh nghiệp muốn là áp dụng mốc 2 tháng cho mọi vị trí.
2. Không có mốc số ngày cụ thể để ký hợp đồng sau thử việc đạt yêu cầu
Pháp luật không quy định số ngày cụ thể để ký hợp đồng lao động sau khi thử việc đạt yêu cầu. Tuy nhiên, khi kết thúc thời gian thử việc, công ty cần thông báo kết quả và xử lý đúng loại thỏa thuận đã ký. Nếu ký hợp đồng thử việc riêng mà đạt yêu cầu thì cần giao kết hợp đồng lao động.
3. Không nên hiểu là hợp đồng thử việc tự chuyển thành hợp đồng lao động
Với hợp đồng thử việc riêng, nếu công ty không ký nhưng vẫn để người lao động làm việc thì đó là hành vi vi phạm. Quan hệ lao động khi có tranh chấp vẫn có thể được cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án xem xét công nhận dựa trên chứng cứ thực tế như công việc được giao, tiền lương, chấm công và sự quản lý điều hành.
Lưu ý quan trọng
Nếu bạn không muốn tiếp tục làm việc, có thể cân nhắc chấm dứt quan hệ lao động và yêu cầu thanh toán các khoản còn thiếu theo tình trạng thực tế của vụ việc.
IV. Xử phạt và lưu ý về bảo hiểm xã hội
1. Các hành vi có thể bị xử phạt
- Thử việc quá thời gian luật cho phép.
- Không thông báo kết quả thử việc khi kết thúc thời gian thử việc.
- Không giao kết hợp đồng lao động khi người lao động thử việc đạt yêu cầu trong trường hợp đã ký hợp đồng thử việc.
Đối với hành vi thử việc quá thời gian quy định hoặc không giao kết hợp đồng lao động sau khi thử việc đạt yêu cầu trong trường hợp có hợp đồng thử việc, mức phạt với cá nhân là từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng; tổ chức bị phạt gấp đôi theo nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về lao động.
Đối với hành vi không thông báo kết quả thử việc, có khung phạt riêng theo quy định xử phạt hiện hành. Ngoài ra, nếu doanh nghiệp để người lao động làm việc thuộc diện cần giao kết hợp đồng lao động mà vẫn không ký hợp đồng, còn có thể bị xem xét xử phạt theo nhóm hành vi không giao kết hợp đồng lao động.
2. Lưu ý về bảo hiểm xã hội trong thời gian thử việc
- Nếu hai bên ký hợp đồng thử việc riêng thì người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian thử việc.
- Nếu nội dung thử việc được ghi trong hợp đồng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì việc tham gia bảo hiểm xã hội được xem xét theo bản chất của hợp đồng lao động đó.
Lưu ý: nội dung về bảo hiểm xã hội là phần bổ sung để bạn phân biệt đúng hồ sơ, không làm thay đổi nghĩa vụ xử lý việc ký hợp đồng lao động sau thử việc đạt yêu cầu. Nếu bạn đang vướng ở bước công ty kéo dài thử việc hoặc không ký hợp đồng, nên ưu tiên chốt lại chứng cứ và yêu cầu bằng văn bản trước.
