Có, nhưng chỉ áp dụng từ ngày 01/7/2025. Nếu người tham gia có thời gian đóng BHXH tự nguyện, hoặc kết hợp cả thời gian đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, với tổng thời gian từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh con, thì có thể được hưởng trợ cấp thai sản khi thuộc diện lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con. Trước mốc này, nhóm tham gia BHXH tự nguyện chưa có chế độ thai sản theo phạm vi nêu ở đây.
I. Bảng tra cứu nhanh điều kiện hưởng
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Thời điểm áp dụng | Từ 01/7/2025 |
| Điều kiện thời gian đóng | Từ đủ 06 tháng trong 12 tháng trước khi sinh con |
| Đối tượng | Lao động nữ sinh con; Lao động nam có vợ sinh con |
| Mức trợ cấp | 2.000.000 đồng cho mỗi con sinh ra |
| Trường hợp thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết | Vẫn áp dụng trợ cấp theo diện nêu trong quy định |
| Hạn nộp hồ sơ | Trong 60 ngày kể từ ngày sinh con |
| Thời gian giải quyết | 05 ngày làm việc |
Một điểm thường bị hiểu nhầm là chỉ cần từng đóng BHXH tự nguyện là đủ điều kiện. Thực tế, cần thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: thời điểm sinh sau 01/7/2025 và đã đóng ít nhất 06 tháng trong 12 tháng trước khi sinh.
II. Các trường hợp được hưởng và nguyên tắc áp dụng
1. Trường hợp được hưởng
- Lao động nữ sinh con đáp ứng điều kiện thời gian đóng.
- Lao động nam có vợ sinh con đáp ứng điều kiện thời gian đóng.
- Áp dụng cả với trường hợp mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung hoặc thai chết trong khi chuyển dạ.
2. Trường hợp đặc biệt cần kiểm tra kỹ
- Nếu chỉ có mẹ tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con, thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản.
- Nếu cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH và đều đủ điều kiện hưởng, thì chỉ cha hoặc mẹ được hưởng, không giải quyết đồng thời cho cả hai.
- Nếu một người vừa đủ điều kiện theo BHXH bắt buộc vừa có thời gian tham gia BHXH tự nguyện, thì chỉ giải quyết theo chế độ BHXH bắt buộc.
- Nếu lao động nam tham gia BHXH tự nguyện đủ điều kiện còn vợ không tham gia BHXH, thì người chồng vẫn có thể được hưởng theo diện lao động nam có vợ sinh con.
Lưu ý quan trọng
Một vướng mắc thường gặp khi làm hồ sơ là người nộp tự cộng dồn thời gian đóng nhưng không xác nhận đúng 12 tháng trước khi sinh. Bạn nên kiểm tra kỹ mốc thời gian này trước khi nộp để tránh bị từ chối.
III. Mức hưởng, hồ sơ và thời hạn nộp
1. Mức hưởng và kinh phí chi trả
- Mức trợ cấp hiện tại là 2.000.000 đồng cho mỗi con sinh ra.
- Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí thực hiện khoản trợ cấp này.
- Chính phủ có thẩm quyền quyết định điều chỉnh mức trợ cấp thai sản phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ.
- Mức hưởng không phân biệt giới tính; điểm cần xét là người hưởng thuộc đúng nhóm đối tượng nào.
Mốc cần nhớ: nộp hồ sơ trong 60 ngày kể từ ngày sinh con. Nộp muộn vẫn có thể phải kèm văn bản giải trình lý do.
2. Hồ sơ cần nộp
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thai sản gồm:
- Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con.
- Trường hợp thai chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ hoặc con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh, nộp một trong các giấy tờ sau:
- Bản chính hoặc bản sao bản tóm tắt hồ sơ bệnh án có thể hiện thông tin con chết;
- Bản sao giấy báo tử của con;
- Giấy ra viện của lao động nữ sinh con có thông tin con chết;
- Giấy xác nhận của UBND cấp xã đối với trường hợp con mất trong vòng 24 giờ sau sinh.
3. Nộp quá hạn 60 ngày xử lý thế nào
Người tham gia BHXH tự nguyện nộp hồ sơ trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con. Nếu nộp quá hạn thì cần có văn bản giải trình lý do nộp muộn kèm hồ sơ. Trên thực tế, nhiều người lầm tưởng chỉ cần đủ giấy tờ là được, nhưng cơ quan BHXH có thể từ chối nếu lý do nộp chậm không thuyết phục.
Ví dụ thực tế
Chị Trần Huyền Trang, lao động tự do tại Hải Phòng, là người đầu tiên tại địa phương nhận trợ cấp thai sản từ BHXH tự nguyện vào tháng 9/2025. Anh Phan Viết Tuấn tại Bắc Ninh là lao động nam đầu tiên nhận trợ cấp khi vợ sinh con.
IV. Lỗi thường gặp khi làm hồ sơ
- Giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh không phải bản sao hợp lệ hoặc thiếu thông tin.
- Nộp hồ sơ quá 60 ngày nhưng không có văn bản giải trình.
- Sai thông tin cá nhân như họ tên, ngày sinh, số CCCD làm dữ liệu không khớp.
- Thiếu giấy tờ bổ sung trong trường hợp con hoặc thai chết.
- Không kiểm tra đủ 06 tháng đóng trong 12 tháng trước sinh.
Đây là các lỗi phổ biến cần tránh khi chuẩn bị hồ sơ. Nếu tự làm thủ tục, bạn nên đối chiếu từng giấy tờ ngay từ đầu để tránh phải bổ sung nhiều lần. Cơ quan tiếp nhận thường xem rất kỹ mốc thời gian đóng và tính thống nhất của thông tin cá nhân.
