Từ ngày 01/07/2025, nhóm không còn được rút BHXH 1 lần theo diện thông thường là người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi và không có thời gian đóng BHXH trước ngày này. Cụ thể, đối với những người này, trường hợp rút sau 12 tháng khi không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm sẽ không còn được áp dụng. Nhiều người chỉ nhớ mốc nghỉ việc 12 tháng mà bỏ qua điều kiện về thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, dẫn đến hiểu sai.
Mốc cần nhìn đầu tiên: nếu tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi và không có thời gian đóng trước đó, thì không còn áp dụng diện rút BHXH 1 lần theo lý do thông thường sau 12 tháng không tham gia.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nhóm người lao động | Có còn rút BHXH 1 lần theo diện 12 tháng không tham gia? | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi, không có thời gian đóng trước 01/07/2025 | Không còn áp dụng | Nhóm dễ bị nhầm nhất |
| Có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025 | Vẫn có thể áp dụng | Thuộc diện chuyển tiếp nếu đã chấm dứt tham gia, sau 12 tháng không thuộc diện bắt buộc, không tham gia tự nguyện và chưa đủ 20 năm |
| Thuộc trường hợp đặc biệt do luật quy định | Vẫn có thể được giải quyết | Không phụ thuộc cách hiểu thông thường về mốc 12 tháng |
II. Trường hợp nào không còn được rút?
Chốt lại ngắn gọn, trường hợp không còn được rút là:
- Người lao động bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi;
- Không có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025;
- Sau khi nghỉ việc hoặc sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện;
- Thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
Với nhóm này, quy định rút BHXH 1 lần theo lý do thông thường nêu trên không còn áp dụng. Nhiều người nghĩ cứ nghỉ đủ 12 tháng là nộp hồ sơ được, nhưng cơ quan giải quyết sẽ xem xét kỹ thời điểm bắt đầu tham gia và việc có hay không có thời gian đóng trước 01/07/2025.
Ví dụ thực tế
Một người đi làm và bắt đầu đóng BHXH lần đầu từ sau 01/07/2025, sau đó nghỉ việc, không tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện trong 12 tháng và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Trường hợp này không còn thuộc diện rút BHXH 1 lần theo lý do thông thường.
III. Trường hợp nào vẫn được rút?
1. Nhóm có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025
Nếu người lao động đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025, đã chấm dứt tham gia BHXH, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đồng thời không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm, thì vẫn có thể được hưởng BHXH 1 lần nếu có đề nghị.
Điều kiện này dễ bị bỏ qua khi tự đối chiếu, bởi chỉ cần có thời gian đóng trước 01/07/2025, cách áp dụng đã thay đổi hoàn toàn so với người tham gia mới.
2. Các trường hợp đặc biệt vẫn được giải quyết
Người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị vẫn có thể được hưởng BHXH 1 lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH;
- Ra nước ngoài để định cư;
- Đang mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;
- Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
- Là người khuyết tật đặc biệt nặng;
- Thuộc lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
Danh mục bệnh cần xác định đúng: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
IV. Điểm cần chú ý khi tự kiểm tra điều kiện
- Không phải ai sau 01/07/2025 cũng không được rút BHXH 1 lần. Điểm mấu chốt là có hay không có thời gian đóng trước mốc này.
- Không nên chỉ nhìn vào việc đã nghỉ đủ 12 tháng. Mốc 12 tháng chỉ là một phần, không thay thế điều kiện chuyển tiếp.
- Nhóm tham gia mới từ 01/07/2025 vẫn có thể được giải quyết nếu rơi vào các trường hợp đặc biệt nêu trên.
- Nhóm lực lượng vũ trang có điều kiện riêng, không nên đối chiếu chung với lao động thông thường.
Lưu ý quan trọng
Khi tự kiểm tra hồ sơ, cần xác định ba điểm: thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, có hay không có thời gian đóng trước 01/07/2025 và có thuộc trường hợp đặc biệt hay không. Chỉ cần lệch một điểm, cách hiểu về quyền rút BHXH 1 lần có thể khác hoàn toàn.
