Không. Người lao động nghỉ hưu sớm không phải lúc nào cũng nhận lương hưu trọn vẹn. Có trường hợp nghỉ sớm không bị trừ tỷ lệ, nhưng cũng có trường hợp bị giảm 2% cho mỗi năm nghỉ trước tuổi. Dù không bị trừ do nghỉ sớm, tỷ lệ hưởng vẫn phụ thuộc vào số năm đóng bảo hiểm xã hội và mức tối đa 75%.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp nghỉ hưu sớm | Cách hưởng lương hưu |
|---|---|
| Thuộc diện nghỉ hưu sớm theo Điều 64 | Tính theo tỷ lệ cơ bản và không bị trừ tỷ lệ do nghỉ trước tuổi |
| Nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 | Tính theo tỷ lệ cơ bản, sau đó giảm 2% cho mỗi năm nghỉ trước tuổi |
| Nghỉ trước tuổi dưới 06 tháng | Không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu |
| Nghỉ trước tuổi từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng | Giảm 1% |
Mốc cần nhớ: nghỉ sớm theo Điều 64 không bị trừ tỷ lệ; nghỉ sớm theo Điều 65 do suy giảm khả năng lao động bị giảm 2% mỗi năm, dưới 06 tháng không giảm, từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng giảm 1%.
II. Khi nào được hưởng trọn vẹn, khi nào bị giảm?
1. Trường hợp không bị trừ tỷ lệ
Người lao động thuộc trường hợp nghỉ hưu sớm theo Điều 64 và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu mà không bị trừ tỷ lệ do nghỉ trước tuổi.
- Có thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Có thời gian làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
- Có đủ điều kiện đối với công việc khai thác than trong hầm lò.
- Thuộc diện nghỉ hưu trước tuổi theo chính sách tinh giản biên chế và đáp ứng đủ điều kiện của nghị định liên quan.
Thực tế, nhiều người chỉ căn cứ vào việc nghỉ sớm và nghĩ rằng chắc chắn bị giảm lương hưu. Tuy nhiên, hồ sơ cần xác định đúng nguyên nhân nghỉ hưu sớm, không chỉ dựa vào tuổi nghỉ.
2. Trường hợp bị trừ tỷ lệ
Nếu người lao động nghỉ hưu sớm theo Điều 65 do suy giảm khả năng lao động và đáp ứng điều kiện luật định, mức lương hưu hằng tháng được tính theo công thức cơ bản trước, sau đó:
- Giảm 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.
- Nếu thời gian nghỉ trước tuổi dưới 06 tháng thì không giảm.
- Nếu thời gian nghỉ trước tuổi từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.
Ví dụ thực tế
Một người nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động và nghỉ trước tuổi 01 năm thì tỷ lệ hưởng sau khi tính mức cơ bản sẽ bị giảm 2%. Nếu chỉ nghỉ trước tuổi 08 tháng thì giảm 1%. Đây là điểm nhiều người dễ nhầm khi tự ước tính mức hưởng.
III. Cách tính tỷ lệ lương hưu cơ bản
Dù có bị giảm do nghỉ sớm hay không, trước hết vẫn phải xác định tỷ lệ lương hưu cơ bản.
| Đối tượng | Cách tính tỷ lệ cơ bản |
|---|---|
| Lao động nữ | 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội; sau đó mỗi năm đóng thêm tính 2%; tối đa 75% |
| Lao động nam có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên | 45% tương ứng với 20 năm đóng bảo hiểm xã hội; sau đó mỗi năm đóng thêm tính 2%; tối đa 75% |
| Lao động nam có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng bảo hiểm xã hội | 40% tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội; sau đó mỗi năm đóng thêm tính 1% |
Điểm mấu chốt: không bị trừ do nghỉ trước tuổi không đồng nghĩa với việc tự động nhận mức tối đa. Tỷ lệ hưởng còn phụ thuộc số năm đóng bảo hiểm xã hội và trần hưởng 75%.
IV. Điều kiện đóng bảo hiểm xã hội cần kiểm tra
1. Mốc thời gian đóng để đủ điều kiện
- Thuộc diện Điều 64: cần có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên.
- Thuộc diện Điều 65 do suy giảm khả năng lao động: cần có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên.
2. Trường hợp còn thiếu thời gian đóng
Nếu còn thiếu tối đa 06 tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc để đủ điều kiện hưởng lương hưu thì có thể đóng một lần cho số tháng còn thiếu để đủ điều kiện hưởng.
Lưu ý quan trọng
Thuận Thiên lưu ý bạn: dễ nhầm lẫn giữa điều kiện được nghỉ hưu sớm và điều kiện để hưởng đủ tỷ lệ. Khi rà hồ sơ, bạn nên kiểm tra cùng lúc 3 điểm: thuộc Điều 64 hay Điều 65, đã đủ 15 năm hoặc 20 năm đóng bảo hiểm xã hội chưa, và nếu còn thiếu thì có thuộc diện đóng bù tối đa 06 tháng hay không.
