Nếu người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đóng đủ số năm BHXH tối thiểu, họ có thể chọn nhận trợ cấp BHXH một lần hoặc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện cho đủ điều kiện hưởng lương hưu.
I. Quy định về thời gian đóng BHXH tối thiểu
Điều kiện về số năm đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu phụ thuộc vào thời điểm người lao động nghỉ việc.
1. Nghỉ hưu trước ngày 01/7/2025 (Áp dụng Luật BHXH 2014)
- Lao động nam: Cần đóng BHXH đủ 20 năm trở lên.
- Lao động nữ: Cần đóng BHXH đủ 15 năm trở lên.
- Nếu không đủ thời gian đóng quy định, người lao động chỉ được nhận trợ cấp BHXH một lần.
2. Nghỉ hưu từ ngày 01/7/2025 (Áp dụng Luật BHXH 2024)
- Cả lao động nam và nữ: Điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu giảm xuống còn 15 năm.
- Nếu chưa đủ 15 năm đóng, người lao động có hai lựa chọn:
- Nhận trợ cấp BHXH một lần.
- Tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện cho đến khi đóng đủ 15 năm để nhận lương hưu hàng tháng.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp 1: Một lao động nam đủ 61 tuổi 3 tháng vào năm 2025, đã đóng BHXH 12 năm. Nếu ông nghỉ việc vào tháng 6/2025, ông phải tuân theo quy định cũ (yêu cầu 20 năm) và sẽ chỉ nhận được trợ cấp BHXH một lần.
- Trường hợp 2: Một lao động nữ đủ 56 tuổi 8 tháng vào năm 2025, đã đóng BHXH 14 năm. Nếu bà nghỉ việc vào tháng 8/2025, bà sẽ được áp dụng quy định mới (yêu cầu 15 năm). Bà có thể chọn nhận trợ cấp một lần hoặc tiếp tục đóng BHXH tự nguyện thêm 1 năm để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm nghỉ việc (chứ không phải thời điểm đủ tuổi) sẽ quyết định áp dụng quy định cũ hay mới.
- Người lao động có thể chủ động đóng BHXH tự nguyện để tích lũy đủ số năm tối thiểu trước khi làm thủ tục nghỉ hưu.
- Nhận trợ cấp BHXH một lần đồng nghĩa với việc chấm dứt quyền hưởng chế độ hưu trí cho quãng thời gian đã đóng.
- Luật BHXH 2024 không có quy định về việc “đóng bù một lần cho số tháng còn thiếu” sau khi đã nghỉ việc. Người lao động phải hoàn tất đủ thời gian đóng trước khi làm thủ tục hưu trí.
