Không tính thuế TNCN đối với khoản hưởng chế độ thai sản do BHXH chi trả. Điểm dễ nhầm: nếu doanh nghiệp hỗ trợ thêm ngoài mức chế độ, phần hỗ trợ đó thường được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Khoản nhận được | Cách tính thuế TNCN | Lưu ý thực tế |
|---|---|---|
| Mức hưởng chế độ thai sản hằng tháng do BHXH chi trả | Không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN | Cần phân biệt với khoản lương doanh nghiệp trả |
| Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi | Không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN | Phải tách rõ nguồn chi từ BHXH |
| Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản | Không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN | Tránh gộp chung với tiền lương |
| Khoản doanh nghiệp hỗ trợ thêm ngoài chế độ | Thuộc thu nhập chịu thuế TNCN | Dễ bị truy thu nếu không theo dõi riêng |
Nếu người lao động chỉ nhận các khoản thai sản do BHXH chi trả đúng chế độ, thì không phải nộp thuế TNCN trên các khoản này.
II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai
1. Khoản nào không tính thuế
Bản chất: trợ cấp thai sản theo chế độ BHXH không được xem là thu nhập chịu thuế TNCN. Các khoản sau không tính thuế:
- Mức hưởng chế độ thai sản hằng tháng.
- Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.
- Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản.
Ví dụ thực tế
Một lao động nghỉ sinh chỉ nhận tiền thai sản từ cơ quan BHXH và không có khoản hỗ trợ nào khác từ doanh nghiệp. Trường hợp này, người lao động không phát sinh thuế TNCN đối với các khoản chế độ đó.
2. Khoản nào dễ nhầm sang thu nhập chịu thuế
Nguồn chi trả quyết định cách xử lý thuế:
- Khoản trợ cấp thai sản do BHXH chi trả: không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN.
- Khoản hỗ trợ thêm do doanh nghiệp chi trả: là thu nhập chịu thuế TNCN, tính cùng tiền lương, tiền công.
- Phần hỗ trợ theo đúng mức pháp luật quy định: không tính thuế TNCN.
- Phần hỗ trợ bổ sung vượt mức pháp luật quy định: là thu nhập chịu thuế TNCN.
Lưu ý quan trọng
Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là nguồn tiền người lao động nhận: từ quỹ BHXH hay doanh nghiệp. Nếu chứng từ, bảng lương và hồ sơ thanh toán không tách bạch, doanh nghiệp dễ kê khai sai.
III. Phạm vi áp dụng theo quy định hiện hành
Nguyên tắc miễn thuế này áp dụng cho các khoản trợ cấp thai sản thuộc nhóm trợ cấp theo pháp luật lao động và BHXH. Các cập nhật về điều kiện, mức hưởng hoặc đối tượng không làm thay đổi kết luận thuế đối với khoản trợ cấp thai sản do BHXH chi trả.
Từ 01/07/2025, các khoản trợ cấp thai sản phát sinh theo quy định mới của Luật BHXH cũng tiếp tục được hiểu là khoản hưởng theo chế độ luật định, nên không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN nếu do BHXH chi trả đúng chế độ.
Lưu ý quan trọng
Khi thanh tra, khoản tiền người lao động nhận được đến từ đâu (quỹ BHXH hay doanh nghiệp) thường là điểm đầu tiên bị hỏi. Khi rà soát hồ sơ quyết toán, nên kiểm tra phiếu chi, bảng thanh toán và hạch toán để tránh gộp sai.
IV. Kết luận ngắn gọn
Nếu người lao động nghỉ thai sản và chỉ nhận khoản hưởng chế độ do BHXH chi trả, thì khoản này không thuộc thu nhập chịu thuế TNCN. Ngược lại, nếu có khoản doanh nghiệp hỗ trợ thêm ngoài chế độ, phần bổ sung đó là thu nhập chịu thuế theo tiền lương, tiền công.
