Có. Doanh nghiệp kê khai chậm hóa đơn GTGT đầu vào vẫn có thể được khấu trừ thuế GTGT nếu hóa đơn, chứng từ đáp ứng điều kiện khấu trừ và việc khai bổ sung được thực hiện đúng quy định. Có một điểm dễ gây nhầm lẫn: kê khai chậm không đồng nghĩa với mất quyền khấu trừ, nhưng hồ sơ và thời điểm khai bổ sung cần làm đúng để tránh rủi ro khi kiểm tra.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Vấn đề | Cách xử lý |
|---|---|
| Hóa đơn đầu vào bị kê khai chậm hoặc bỏ sót | Vẫn được kê khai bổ sung để khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện khấu trừ |
| Khai bổ sung trước khi công bố quyết định kiểm tra, thanh tra tại trụ sở | Được kê khai, khấu trừ bổ sung theo quy định |
| Khai bổ sung chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau | Khai vào tháng, quý phát hiện sai, sót |
| Khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc làm giảm số thuế được hoàn | Khai bổ sung vào tháng, quý phát sinh sai, sót |
| Đã công bố quyết định kiểm tra, thanh tra tại trụ sở | Vẫn được khai bổ sung hồ sơ khai thuế, nhưng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế |
| Mua hàng từ 05 triệu đồng trở lên | Cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định để đủ điều kiện khấu trừ |
Thuế GTGT đầu vào phát sinh trong tháng, quý nào thì được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của tháng, quý đó; nếu phát hiện sai, sót thì được khai, khấu trừ bổ sung theo quy định.
II. Khi nào vẫn được khấu trừ thuế GTGT?
Bản chất của vấn đề nằm ở chỗ: được kê khai chậm không có nghĩa là được khấu trừ trong mọi trường hợp. Cần xem xét đồng thời hai nhóm điều kiện: điều kiện của hóa đơn đầu vào và điều kiện về thời điểm khai bổ sung.
- Có hóa đơn GTGT hợp pháp hoặc chứng từ hợp pháp theo quy định.
- Hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 05 triệu đồng trở lên, cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
- Việc khai bổ sung được thực hiện đúng kỳ và đúng cơ chế khai bổ sung hồ sơ khai thuế.
Ví dụ: có hóa đơn hợp lệ nhưng hàng hóa, dịch vụ lại không phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT, hoặc thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt – những trường hợp này thuế đầu vào dễ bị loại khi rà soát.
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp bỏ sót hóa đơn đầu vào của tháng 1, đến tháng 10 mới phát hiện. Nếu hóa đơn hợp lệ, phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế GTGT và hồ sơ khai bổ sung làm đúng theo từng trường hợp, doanh nghiệp vẫn có thể kê khai bổ sung để khấu trừ.
III. Xác định kỳ khai bổ sung thế nào cho đúng?
1. Trường hợp khai vào kỳ phát hiện sai, sót
Nếu việc khai bổ sung chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển sang kỳ sau thì doanh nghiệp thực hiện khai vào tháng, quý phát hiện sai, sót. Nhiều kế toán nhầm rằng hóa đơn của kỳ nào thì bắt buộc quay lại sửa kỳ đó.
2. Trường hợp phải điều chỉnh vào kỳ phát sinh sai, sót
Nếu việc khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc làm giảm số thuế được hoàn thì doanh nghiệp thực hiện khai bổ sung vào tháng, quý phát sinh sai, sót. Xác định sai kỳ khai bổ sung dễ kéo theo sai số liệu nghĩa vụ thuế.
3. Trường hợp đã có quyết định kiểm tra hoặc thanh tra
Sau khi cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền đã công bố quyết định kiểm tra, thanh tra thuế tại trụ sở người nộp thuế, người nộp thuế vẫn được khai bổ sung hồ sơ khai thuế; tuy nhiên cơ quan thuế thực hiện xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế theo quy định.
Một điểm hay nhầm: sau thời điểm công bố quyết định kiểm tra, thanh tra không phải là không được khai bổ sung, mà là vẫn có thể khai bổ sung nhưng rủi ro xử phạt cần được tính trước.
Lưu ý quan trọng
- Không có quy định về một thời hạn cứng theo số tháng hoặc số quý chỉ vì hóa đơn đầu vào bị kê khai chậm.
- Nếu việc khai bổ sung làm tăng nghĩa vụ thuế thì doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính liên quan.
- Không nên nhầm việc kê khai chậm hóa đơn đầu vào với trường hợp chậm thanh toán theo hợp đồng trả chậm, trả góp vì đây là hai vấn đề pháp lý khác nhau.
IV. Hồ sơ và lỗi thường gặp khi kê khai chậm hóa đơn đầu vào
1. Hồ sơ thường dùng
Doanh nghiệp sử dụng Tờ khai bổ sung hồ sơ khai thuế mẫu số 01/KHBS, kèm Bản giải trình khai bổ sung mẫu 01-1/KHBS nếu cần. Nhiều đơn vị chỉ điều chỉnh trên tờ khai nhưng thiếu giải trình, dẫn đến mất thời gian khi đối chiếu.
2. Các lỗi hay bị vướng
- Khai bổ sung sau khi đã có quyết định kiểm tra hoặc thanh tra nhưng không lưu ý khả năng bị xử phạt vi phạm hành chính.
- Hóa đơn, chứng từ không hợp lệ hoặc chưa đáp ứng điều kiện khấu trừ.
- Hàng hóa, dịch vụ mua vào không phục vụ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với khoản mua vào từ 05 triệu đồng trở lên.
- Xác định sai kỳ khai bổ sung hoặc không lập hồ sơ khai bổ sung theo biểu mẫu quy định.
- Không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính liên quan khi khai bổ sung làm tăng nghĩa vụ thuế.
Riêng trường hợp mua hàng theo phương thức trả chậm, trả góp, nếu đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cần điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ; sau khi có chứng từ phù hợp thì được kê khai khấu trừ bổ sung lại phần đủ điều kiện. Việc nhầm lẫn giữa kê khai chậm hóa đơn và chậm thanh toán theo hợp đồng khá phổ biến.
