Từ ngày 1/7/2025, doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm xã hội sẽ chịu mức xử phạt cao hơn theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, bao gồm phạt tài chính, hành chính, thậm chí truy cứu hình sự.
I. Biện pháp xử phạt tài chính và hành chính
- Biện pháp tài chính: Doanh nghiệp buộc phải đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội đã trốn đóng, đồng thời nộp thêm khoản tiền lãi bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng.
- Xử phạt hành chính: Đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người sử dụng lao động (bao gồm cả doanh nghiệp và các loại hình khác) sẽ bị phạt tiền đến 75.000.000 đồng.
II. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Doanh nghiệp và người đứng đầu có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội theo Điều 216 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) khi vi phạm ở mức độ nghiêm trọng (ví dụ: trốn đóng cho từ 50 người lao động trở lên hoặc với số tiền từ 300 triệu đồng trở lên). Mức phạt có thể lên đến 7 năm tù đối với cá nhân hoặc phạt tiền đến 3 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại.
III. Các biện pháp bổ sung
- Cơ quan bảo hiểm xã hội có quyền yêu cầu ngân hàng phong tỏa, trích tiền từ tài khoản của doanh nghiệp để thu hồi số tiền trốn đóng.
- Tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính do trốn đóng bảo hiểm xã hội.
- Doanh nghiệp sẽ không được xem xét trao tặng các danh hiệu thi đua, khen thưởng.
- Thông tin về hành vi vi phạm có thể được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp trốn đóng 1 tỷ đồng tiền bảo hiểm xã hội trong 60 ngày sẽ bị xử lý như sau:
- Buộc phải đóng đủ 1 tỷ đồng tiền gốc vào quỹ bảo hiểm xã hội.
- Nộp thêm tiền lãi chậm đóng: 1.000.000.000 đồng × 0,03%/ngày × 60 ngày = 18.000.000 đồng.
Lưu ý quan trọng
- Thời điểm xác định hành vi trốn đóng: Một hành vi được xem là trốn đóng bảo hiểm xã hội khi người sử dụng lao động không đóng tiền quá 60 ngày kể từ ngày phải đóng và đã bị cơ quan bảo hiểm xã hội đôn đốc bằng văn bản.
- Phạm vi áp dụng: Các quy định xử phạt áp dụng cho tất cả người sử dụng lao động, không phân biệt loại hình doanh nghiệp hay quy mô.
- Giám sát của người lao động: Người lao động có thể chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm xã hội của mình qua ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số để kịp thời phát hiện sai phạm.
