Từ thời điểm áp dụng quy định mới, giám đốc công ty không hưởng lương thuộc nhóm tham gia BHXH bắt buộc theo cơ chế riêng. Người này tự chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, nhưng trong khung từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu. Tổng số tiền tự đóng hằng tháng là 29,5% trên mức đã chọn (gồm 25% BHXH và 4,5% BHYT). Trường hợp này không thuộc diện đóng bảo hiểm thất nghiệp. Thực tế, phần này dễ nhầm với giám đốc có hưởng lương, cần tách đúng từng trường hợp ngay từ đầu để tránh kê khai lệch.
I. Bảng tra cứu nhanh mức đóng
| Nội dung | Cách xác định |
|---|---|
| Đối tượng áp dụng | Giám đốc công ty là người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương |
| Mức lương làm căn cứ đóng | Do cá nhân tự lựa chọn |
| Mức tối thiểu | Bằng mức tham chiếu tại thời điểm đóng |
| Mức tối đa | Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng |
| Tỷ lệ đóng quỹ ốm đau, thai sản | 3% |
| Tỷ lệ đóng quỹ hưu trí, tử tuất | 22% |
| Tỷ lệ đóng BHYT | 4,5% |
| Tổng mức tự đóng | 29,5% trên mức tiền lương làm căn cứ đã chọn |
| Bảo hiểm thất nghiệp | Không thuộc diện đóng |
| Chủ thể đóng tiền | Cá nhân tự đóng toàn bộ |
Công thức tính nhanh: Mức phải đóng hằng tháng = Mức tiền lương làm căn cứ đóng x 29,5%.
II. Cách tính cụ thể theo mức tham chiếu hiện hành
Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở. Theo mức đang áp dụng, mức tham chiếu là 2.340.000 đồng/tháng.
| Mốc tính | Mức lương làm căn cứ | Chỉ tính BHXH bắt buộc | Tính cả BHYT |
|---|---|---|---|
| Tối thiểu | 2.340.000 đồng/tháng | Khoảng 585.000 đồng/tháng (25%) | Khoảng 690.300 đồng/tháng (29,5%) |
| Tối đa | 46.800.000 đồng/tháng | Khoảng 11.700.000 đồng/tháng (25%) | Khoảng 13.806.000 đồng/tháng (29,5%) |
Ví dụ thực tế
Nếu bạn là giám đốc không hưởng lương và chọn mức làm căn cứ đóng bằng đúng 2.340.000 đồng/tháng, tổng số tiền tự đóng mỗi tháng sẽ vào khoảng 690.300 đồng. Đây là điểm dễ bị truy thu nếu hồ sơ ghi nhận là không hưởng lương nhưng lại không tham gia theo nhóm đối tượng này.
III. Phân biệt với giám đốc có hưởng lương và trường hợp không thuộc diện tham gia
1. Giám đốc không hưởng lương
Áp dụng cơ chế riêng cho người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương: tự chọn mức làm căn cứ đóng trong khung từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu và tự đóng toàn bộ 29,5%. Doanh nghiệp không đóng phần theo cơ chế người sử dụng lao động như trường hợp có hưởng lương. Nhiều doanh nghiệp vẫn quen chia tỷ lệ đóng như lao động thông thường, dẫn đến sai sót.
2. Giám đốc có hưởng lương
Nếu giám đốc có hưởng lương thì tham gia theo nhóm người lao động có tiền lương, khi đó phần đóng được tách giữa người lao động và người sử dụng lao động. Doanh nghiệp thường sai ở đoạn này khi hồ sơ nội bộ thể hiện có bổ nhiệm, có điều hành thực tế nhưng không rà lại căn cứ tham gia cho đúng nhóm.
3. Trường hợp không thuộc diện tham gia
Nếu giám đốc không hưởng lương đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ khi thời gian đã đóng BHXH còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Khi thanh tra, câu hỏi thường gặp là về tình trạng tuổi, thời gian đã đóng và căn cứ xác định còn thiếu bao nhiêu tháng.
IV. Phương thức đóng, thời hạn đóng và lưu ý chậm đóng
1. Phương thức và chu kỳ đóng
Người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương có thể đóng trực tiếp cho cơ quan BHXH hoặc đóng thông qua doanh nghiệp. Chu kỳ được lựa chọn gồm:
- Hằng tháng
- 03 tháng một lần
- 06 tháng một lần
Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
2. Mức xử lý khi chậm đóng
Nếu chậm đóng, ngoài số tiền còn thiếu, còn phát sinh khoản phải nộp thêm 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng và số ngày chậm đóng. Cơ quan quản lý thường kiểm tra kỹ phần đối chiếu chu kỳ đăng ký và ngày nộp thực tế, vì đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm.
Lưu ý quan trọng
- Giám đốc không hưởng lương vẫn có thể thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo nhóm người quản lý doanh nghiệp.
- Mức đóng không lấy theo lương ghi nhận nội bộ nếu thuộc cơ chế tự chọn mức căn cứ đóng.
- Tổng tỷ lệ cần nhớ là 29,5%, trong đó 25% là BHXH và 4,5% là BHYT.
- Trường hợp này không thuộc diện đóng bảo hiểm thất nghiệp.
