Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01/7/2025 về cơ bản không thay đổi về tỷ lệ phần trăm so với trước đây đối với người lao động Việt Nam. Thay đổi chủ yếu nằm ở căn cứ đóng theo mức tham chiếu và mở rộng thêm một số nhóm đối tượng tham gia, chứ không phải tăng hoặc giảm tỷ lệ đóng chung.
I. Bảng tra cứu nhanh mức đóng mới nhất
Người lao động Việt Nam: tổng mức đóng các khoản bắt buộc là 32% trên tiền lương làm căn cứ đóng, gồm người lao động đóng 10,5% và người sử dụng lao động đóng 21,5%.
Riêng BHXH bắt buộc: tổng cộng 25,5%, gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
| Nhóm tham gia | Người lao động đóng | Người sử dụng lao động đóng | Tổng cộng |
|---|---|---|---|
| Người lao động Việt Nam | 10,5% | 21,5% | 32% |
| Người lao động là công dân nước ngoài | 9,5% | 20,5% | 30% |
Nhiều người nhìn thấy luật mới thường nghĩ mức đóng tăng lên. Nhưng thực tế tỷ lệ đóng với người lao động Việt Nam vẫn giữ như trước, còn thay đổi nằm ở cách xác định mức lương làm căn cứ đóng.
II. Thay đổi chính so với trước đây
1. Tỷ lệ đóng không đổi đối với người lao động Việt Nam
Cơ cấu đóng vẫn giữ nguyên về bản chất:
| Khoản đóng | Người lao động | Người sử dụng lao động |
|---|---|---|
| Quỹ hưu trí và tử tuất | 8% | 14% |
| Quỹ ốm đau và thai sản | – | 3% |
| Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | – | 0,5% |
| BHYT | 1,5% | 3% |
| BHTN | 1% | 1% |
| Tổng cộng | 10,5% | 21,5% |
Điểm dễ nhầm là khi gộp chung BHXH, BHYT và BHTN, nhiều người tưởng toàn bộ tỷ lệ thay đổi.
2. Căn cứ đóng chuyển sang mức tham chiếu
Điểm thay đổi đáng chú ý là mức tham chiếu thay thế mức lương cơ sở. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc:
- Thấp nhất bằng mức tham chiếu.
- Cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Theo dữ kiện đang đối chiếu, mức tham chiếu ban đầu tương ứng 2.340.000 đồng/tháng, nên mức trần căn cứ đóng hiện tương ứng 46.800.000 đồng/tháng.
Mức tham chiếu ban đầu: 2.340.000 đồng/tháng
Mức trần căn cứ đóng: 46.800.000 đồng/tháng
Khi rà soát bảng lương, doanh nghiệp dễ bỏ sót việc áp dụng đúng mức sàn, mức trần và cập nhật khi lương thay đổi.
III. Một số trường hợp cần tách riêng để tránh hiểu nhầm
1. Người lao động là công dân nước ngoài
Với người lao động là công dân nước ngoài thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, tổng mức đóng là 30%, trong đó:
- Người lao động đóng 9,5%
- Người sử dụng lao động đóng 20,5%
Nhóm này có tổng tỷ lệ thấp hơn người lao động Việt Nam do không áp dụng đầy đủ cùng một cơ cấu quỹ. Khi kiểm tra hồ sơ lao động nước ngoài, doanh nghiệp thường nhầm áp dụng tỷ lệ 32% như lao động Việt Nam.
2. Một số đối tượng được mở rộng tham gia
Từ ngày 01/7/2025, có thêm một số nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ.
Với nhóm chủ hộ kinh doanh, cần tách rõ:
- 25% là phần BHXH.
- Nếu tính cả BHYT thì tổng mức đóng là 29,5% trên mức thu nhập lựa chọn.
- Mức thu nhập thấp nhất bằng mức tham chiếu.
Lỗi phổ biến là chỉ nói 25% mà quên mất BHYT 4,5%.
IV. Cách kiểm tra nhanh để tránh sai khi tính đóng
Bạn có thể kiểm tra nhanh theo 3 bước:
- Xác định đúng nhóm đối tượng tham gia: lao động Việt Nam, lao động nước ngoài hay nhóm đối tượng mới.
- Xác định đúng tiền lương làm căn cứ đóng: là tiền lương tháng trả thường xuyên, ổn định.
- Đối chiếu lại mức sàn và mức trần theo mức tham chiếu trước khi tính tỷ lệ đóng.
Ví dụ thực tế
Với tiền lương 10.000.000 đồng/tháng, người lao động Việt Nam đóng khoảng:
- 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất
- 1,5% BHYT
- 1% BHTN
Tổng phần người lao động đóng là 1.050.000 đồng/tháng.
Lưu ý quan trọng
- Dễ nhầm giữa thay đổi tỷ lệ đóng và thay đổi căn cứ đóng.
- Cần rà lại các khoản lương trả thường xuyên, ổn định để tránh thiếu căn cứ đóng.
- Không nên bỏ sót đối tượng mới tham gia từ 01/7/2025.
- Thời hạn đóng theo phương thức hàng tháng là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
- Chậm đóng thì ngoài việc phải đóng đủ còn có thể phát sinh khoản nộp thêm 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng; chậm quá 60 ngày sau thời hạn và đã bị đôn đốc thì có thể bị xem xét là trốn đóng.
Nếu bạn đang rà soát lại bảng lương hoặc hồ sơ tham gia BHXH, Thuận Thiên khuyến nghị nên kiểm tra trước 2 điểm: đúng nhóm đối tượng và đúng mức lương làm căn cứ đóng theo mức tham chiếu. Đây thường là 2 vị trí sai đầu tiên khi đối chiếu hồ sơ thực tế.
