Lao động thử việc 2 tháng có đóng BHXH hay không không phụ thuộc vào thời gian thử việc mà phụ thuộc vào hình thức giao kết. Nếu làm theo hợp đồng thử việc riêng thì chưa thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Trong khi đó, nếu thời gian thử việc được ghi ngay trong hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thì vẫn thuộc diện tham gia BHXH cho toàn bộ thời gian hợp đồng, gồm cả 2 tháng thử việc. Đây là điểm dễ nhầm vì nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn vào chữ “thử việc” mà bỏ qua loại hợp đồng đã ký.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Có tham gia BHXH bắt buộc không? | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hợp đồng thử việc riêng, độc lập với hợp đồng lao động | Không thuộc đối tượng tham gia | Doanh nghiệp và người lao động không đóng BHXH cho giai đoạn này |
| Thử việc ghi trong hợp đồng lao động không xác định thời hạn | Có tham gia | Áp dụng cho toàn bộ thời gian hợp đồng, kể cả thời gian thử việc |
| Thử việc ghi trong hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên | Có tham gia | Thời gian thử việc 2 tháng vẫn tính trong thời gian phải đóng |
Mốc áp dụng: từ ngày 01/7/2025.
II. Khi nào không đóng, khi nào có đóng?
1. Hợp đồng thử việc riêng
Nếu người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc riêng, tách biệt với hợp đồng lao động, thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Phần này thường bị bỏ sót khi doanh nghiệp dùng mẫu hợp đồng không rõ tên gọi hoặc nội dung ghi lẫn giữa thử việc và tuyển dụng chính thức.
2. Thử việc ghi trong hợp đồng lao động
Nếu nội dung thử việc được thỏa thuận ngay trong hợp đồng lao động, gồm:
- Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
- Hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên;
thì người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc cho toàn bộ thời gian hợp đồng, bao gồm cả thời gian thử việc 2 tháng. Đây là điểm dễ bị truy thu vì hồ sơ ký hợp đồng lao động từ đầu nhưng lại không kê khai BHXH ngay từ thời gian thử việc.
III. Điểm dễ nhầm trong thực tế
Bản chất của vấn đề nằm ở loại hợp đồng, không nằm ở việc thử việc kéo dài bao lâu. Theo quy định về lao động, thử việc có thể được thỏa thuận bằng:
- Hợp đồng thử việc; hoặc
- Ghi trong hợp đồng lao động.
Doanh nghiệp thường nhầm ở đoạn này vì cùng là thử việc 2 tháng nhưng mỗi cách ký hợp đồng lại dẫn đến cách xử lý BHXH khác nhau.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp ký riêng hợp đồng thử việc 2 tháng với nhân sự mới, sau khi đạt yêu cầu mới ký hợp đồng lao động chính thức. Trường hợp này, giai đoạn thử việc riêng chưa thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Ngược lại, nếu ngay từ đầu doanh nghiệp ký hợp đồng lao động xác định thời hạn và có điều khoản thử việc 2 tháng trong hợp đồng đó, thì thời gian 2 tháng này vẫn nằm trong thời gian tham gia BHXH.
Lưu ý quan trọng
Khi kiểm tra hồ sơ, cần xem đúng tên hợp đồng và nội dung giao kết, không chỉ nhìn vào cụm từ “thử việc”. Đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm khi lập hồ sơ lao động ban đầu.
