Có. Từ 01/7/2025, lao động bán thời gian thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng đồng thời 2 điều kiện: có hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên (hoặc thỏa thuận có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát), đồng thời tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất. Nếu thiếu một trong hai điều kiện, người lao động chưa thuộc diện bắt buộc.
Áp dụng từ 01/7/2025. Với hợp đồng thỏa thuận lương theo giờ/ngày/tuần, tiền lương tháng được quy đổi theo hợp đồng để xét điều kiện và làm căn cứ đóng.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Cách xác định |
|---|---|
| Lao động bán thời gian có tham gia BHXH không | Có thể thuộc diện bắt buộc nếu đủ 2 điều kiện |
| Điều kiện 1 | Làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp có thỏa thuận khác nhưng thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát |
| Điều kiện 2 | Tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất |
| Không đủ điều kiện | Không thuộc diện bắt buộc |
| Lương theo giờ/ngày/tuần | Phải quy đổi ra lương tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng |
| Nhiều hợp đồng lao động | Tham gia theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên |
II. Cách xác định để tránh nhầm khi áp dụng
1. Hai điều kiện cần kiểm tra cùng lúc
Nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn vào việc nhân sự là part-time rồi cho rằng không cần đóng. Cách làm đúng là kiểm tra đồng thời cả thời hạn hợp đồng và mức lương tháng sau quy đổi.
- Về hợp đồng: từ đủ 01 tháng trở lên, hoặc thỏa thuận tuy không gọi đúng tên hợp đồng lao động nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát.
- Về tiền lương: tiền lương tháng phải bằng hoặc cao hơn mức thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.
Nếu thiếu một trong hai điều kiện trên thì chưa thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.
2. Quy đổi lương tháng của lao động bán thời gian
Nếu hợp đồng không ghi lương tháng mà ghi theo giờ, ngày hoặc tuần thì vẫn phải quy đổi ra lương tháng để xét điều kiện tham gia.
| Hình thức trả lương | Cách quy đổi tiền lương tháng |
|---|---|
| Lương theo giờ | Tiền lương tháng = tiền lương theo giờ x số giờ làm việc trong tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động |
| Lương theo ngày | Tiền lương tháng = tiền lương theo ngày x số ngày làm việc trong tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động |
| Lương theo tuần | Tiền lương tháng = tiền lương theo tuần x số tuần làm việc trong tháng theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động |
Ví dụ thực tế: Nhân viên part-time ký hợp đồng từ 01 tháng trở lên, lương quy đổi trong tháng là 6 triệu đồng/tháng. Nếu mức này bằng hoặc cao hơn mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất thì người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
III. Một số trường hợp cần kiểm tra kỹ
1. Tháng không làm việc, không hưởng lương
- Nếu người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không phải đóng BHXH của tháng đó.
- Nếu người sử dụng lao động và người lao động có thỏa thuận thì vẫn có thể đóng BHXH cho tháng đó, với căn cứ đóng bằng căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất.
- Tháng đầu làm việc hoặc tháng trở lại làm việc mà nghỉ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên thì vẫn đóng theo quy định áp dụng tương ứng.
2. Trường hợp giao kết nhiều hợp đồng lao động
Khi dùng lao động part-time làm cho nhiều nơi, cần lưu ý: với người lao động giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động, việc tham gia BHXH bắt buộc được thực hiện theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
Lưu ý quan trọng: Không nhầm lao động bán thời gian với trường hợp đương nhiên tham gia BHXH tự nguyện. Việc tham gia loại nào phải xác định đúng theo điều kiện hợp đồng và mức lương thực tế sau quy đổi.
IV. Mức đóng và lỗi thường gặp
Nếu lao động bán thời gian thuộc diện tham gia bắt buộc thì mức đóng vẫn áp dụng theo tỷ lệ chung hiện hành, không tách riêng cho part-time.
| Chủ thể đóng | Tỷ lệ |
|---|---|
| Người lao động | 10,5% gồm 8% quỹ hưu trí và tử tuất, 1,5% BHYT, 1% BHTN |
| Người sử dụng lao động | 21,5% |
| Tổng cộng | 32% trên tiền lương làm căn cứ đóng |
Thời hạn đóng theo phương thức hằng tháng: chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Nếu chậm đóng thì số tiền phải nộp thêm là 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng.
Khi kiểm tra hồ sơ lao động bán thời gian, cần lưu ý 3 điểm: hợp đồng có từ đủ 01 tháng trở lên không, lương part-time đã quy đổi đúng ra tháng chưa, và doanh nghiệp có bỏ sót tháng thuộc diện phải đóng hay không. Đây là lỗi phổ biến nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn mắc phải.
- Không đóng dù người lao động đã đủ điều kiện.
- Bỏ qua bước quy đổi lương theo giờ/ngày/tuần.
- Nhầm với trường hợp thử việc.
- Xác định sai khi mức lương thấp hơn mức tham chiếu.
Nếu bạn đang rà lại hồ sơ lao động bán thời gian, Thuận Thiên khuyến nghị nên kiểm tra lại hợp đồng, cách ghi tiền lương và mốc thời gian không làm việc trong tháng để hạn chế rủi ro truy thu. Với các đơn vị dùng nhiều nhân sự part-time, sai sót thường phát sinh ngay từ bước ký hợp đồng và quy đổi lương tháng.
