Không phải cứ nhận dưới 2 triệu đồng/tháng là mặc nhiên không liên quan đến thuế TNCN. Ngưỡng cần nhớ là 2.000.000 đồng/lần chi trả, không phải theo tháng. Nếu làm bán thời gian theo diện không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng, bên trả thu nhập chỉ khấu trừ 10% khi mỗi lần trả từ 2.000.000 đồng trở lên. Nếu dưới mức này, tại thời điểm trả tiền thường chưa bị khấu trừ tại nguồn. Tuy nhiên, việc chưa bị khấu trừ không đồng nghĩa là cuối năm không cần xem lại nghĩa vụ thuế.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách xử lý thuế TNCN |
|---|---|
| Không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng, thu nhập dưới 2.000.000 đồng/lần | Thường không bị khấu trừ 10% tại thời điểm chi trả |
| Không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng, thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên | Có thể bị khấu trừ 10%, trừ trường hợp đủ điều kiện làm cam kết để tạm thời chưa khấu trừ |
| Ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên | Không áp dụng ngưỡng 2.000.000 đồng/lần; khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần |
| Chỉ có thu nhập bán thời gian thấp, không có nguồn thu đáng kể khác | Trong thực tế thường chưa đến ngưỡng phát sinh thuế phải nộp, nhưng vẫn nên đối chiếu cả năm |
Ngưỡng 2.000.000 đồng áp dụng theo từng lần chi trả, không mặc nhiên theo tháng.
II. Khi nào không bị khấu trừ, khi nào vẫn cần xem lại quyết toán?
1. Trường hợp làm bán thời gian, hợp đồng ngắn hoặc không ký hợp đồng
Nếu thu nhập mỗi lần nhận dưới 2.000.000 đồng, tổ chức trả thu nhập thường chưa khấu trừ 10% thuế TNCN tại nguồn. Nhiều người chỉ nhìn theo tổng tiền trong tháng, trong khi cơ quan chi trả phải xét theo từng lần trả tiền.
Ví dụ thực tế
Nếu bạn nhận tiền công bán thời gian nhiều đợt trong tháng, thì cần kiểm tra từng đợt chi trả riêng, không gộp mặc định thành mức thu nhập tháng để kết luận có khấu trừ hay không.
2. Trường hợp vẫn có thể phải quyết toán thuế năm
Không bị khấu trừ tại nguồn không có nghĩa là không bao giờ phải khai hoặc quyết toán thuế. Nếu có nhiều nguồn thu nhập hoặc tổng thu nhập tính thuế trong năm sau giảm trừ gia cảnh vẫn vượt ngưỡng, cá nhân vẫn cần xem lại nghĩa vụ quyết toán.
Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên thì tự quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế. Thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch; với năm 2025, mốc tương ứng là 04/5/2026 do ngày 30/4/2026 rơi vào ngày nghỉ.
Lưu ý quan trọng
- Nếu chỉ có duy nhất khoản thu nhập thuộc diện khấu trừ 10% và ước tính sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức nộp thuế, cá nhân có thể làm cam kết để tổ chức trả thu nhập tạm thời chưa khấu trừ.
- Không nên dùng thông tin dự thảo nâng ngưỡng lên 3 triệu đồng/lần để áp dụng thay cho mức hiện hành là 2.000.000 đồng/lần.
III. Phân biệt theo loại hợp đồng để tránh hiểu sai
| Loại hợp đồng | Nguyên tắc khấu trừ | Điểm dễ nhầm |
|---|---|---|
| Không ký hợp đồng hoặc dưới 03 tháng | Xét ngưỡng 2.000.000 đồng/lần để xác định có khấu trừ 10% hay không | Hay nhầm thành 2 triệu đồng/tháng |
| Từ 03 tháng trở lên | Khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần | Không áp dụng ngưỡng 2.000.000 đồng/lần |
Doanh nghiệp thường nhầm khi áp dụng cùng cách khấu trừ cho mọi lao động bán thời gian. Câu trả lời “không phải khai báo thuế” chỉ đúng nếu thu nhập thấp, ít nguồn thu và không phát sinh số thuế phải nộp sau khi đối chiếu cả năm.
IV. Mức giảm trừ gia cảnh và cách nhìn đúng trong thực tế
Theo mức áp dụng mới nhất trong dữ liệu này, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng tương đương 186 triệu đồng/năm, và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng. Vì vậy, nếu bạn chỉ có thu nhập bán thời gian dưới 2 triệu đồng/tháng và không có nguồn thu đáng kể khác thì thông thường không phát sinh số thuế TNCN phải nộp.
Mức giảm trừ gia cảnh: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân; 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Lưu ý quan trọng
- Phần này hay bị bỏ sót khi người lao động chỉ nhìn vào số tiền bị khấu trừ hay không bị khấu trừ ở từng lần nhận tiền.
- Bạn vẫn nên rà soát toàn bộ thu nhập trong năm, nhất là khi có thêm thu nhập từ nơi khác.
- Nếu chậm nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN thì có thể bị xử phạt theo khung xử phạt thủ tục thuế áp dụng cho cá nhân.
Nếu cần kiểm tra hồ sơ thực tế, Thuận Thiên thường khuyên người lao động đối chiếu 3 điểm trước: loại hợp đồng, mức tiền theo từng lần chi trả, và tổng thu nhập cả năm sau giảm trừ gia cảnh. Chỉ cần nhầm một trong ba điểm này là rất dễ kết luận sai.
