Không tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) liên tục không làm mất quyền lợi đã đóng vì thời gian này được bảo lưu và cộng dồn. Tuy nhiên, việc gián đoạn có thể ảnh hưởng đến điều kiện hưởng một số chế độ ngắn hạn và quyền lợi BHYT 5 năm liên tục.
I. Quyền lợi bảo lưu và cộng dồn thời gian đóng BHXH
1. Nguyên tắc cộng dồn
- Thời gian đóng BHXH: Được cộng dồn tất cả các giai đoạn tham gia (kể cả gián đoạn) để tính hưởng các chế độ.
Ví dụ: Đóng 10 năm, nghỉ việc 2 năm, sau đó đi làm lại đóng tiếp 5 năm => Tổng thời gian tính hưởng là 15 năm. - Bảo hiểm y tế (BHYT): Nếu gián đoạn đóng BHYT quá 03 tháng, thời gian tham gia “5 năm liên tục” sẽ bị tính lại từ đầu (mất quyền lợi được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh kỹ thuật cao, thuốc đắt tiền…).
2. Điều kiện hưởng các chế độ khi có gián đoạn
- Chế độ thai sản: Yêu cầu đóng đủ 06 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi. Nếu gián đoạn nhưng vẫn đảm bảo đủ thời gian này thì vẫn được hưởng.
- Trợ cấp thất nghiệp: Yêu cầu đóng đủ 12 tháng trong vòng 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động. Thời gian đóng chưa hưởng được bảo lưu để tính cho lần hưởng tiếp theo.
- Chế độ hưu trí (Mới từ 01/7/2025): Chỉ cần đóng BHXH tối thiểu 15 năm (thay vì 20 năm như trước) là đủ điều kiện hưởng lương hưu khi đủ tuổi.
II. Quy định mới về rút BHXH một lần (Luật BHXH 2024)
- Đối với người tham gia trước 01/7/2025: Sau 12 tháng nghỉ việc không đóng BHXH và có thời gian đóng dưới 20 năm => Vẫn được chọn rút BHXH một lần.
- Đối với người bắt đầu tham gia từ 01/7/2025: Hạn chế rút một lần. Chỉ được rút trong các trường hợp đặc biệt:
- Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, lao nặng, AIDS…).
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
III. Quyền lợi khi bảo lưu thời gian đóng để hưởng hưu trí
- Lương hưu hàng tháng:
- Nữ đóng 15 năm hưởng 45%.
- Nam đóng 15 năm hưởng 40% (đóng 20 năm hưởng 45%).
- Sau đó cứ thêm mỗi năm đóng được cộng thêm tỷ lệ % tương ứng.
- BHYT miễn phí: Người hưởng lương hưu được cấp thẻ BHYT miễn phí (mức hưởng 95%).
- Trợ cấp hằng tháng (nếu chưa đủ điều kiện lương hưu): Người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và chưa đủ tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được nhận trợ cấp hằng tháng từ số tiền đã đóng.
- Trợ cấp hưu trí xã hội: Người từ 75 tuổi trở lên (hoặc 70-75 tuổi thuộc hộ nghèo/cận nghèo) không có lương hưu được nhận trợ cấp 500.000 đồng/tháng và thẻ BHYT miễn phí.
Lưu ý quan trọng
- Tuổi nghỉ hưu năm 2025: Nam 61 tuổi 03 tháng; Nữ 56 tuổi 08 tháng.
- Khuyến nghị: Nếu bị gián đoạn BHXH bắt buộc, người lao động nên tham gia BHYT hộ gia đình để duy trì thời gian 5 năm liên tục và xem xét tham gia BHXH tự nguyện để cộng nối thời gian tính lương hưu.
