Hồ sơ rút BHXH một lần thường gồm bản chính Sổ BHXH và bản chính Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB). Tùy từng trường hợp, người nộp hồ sơ có thể cần bổ sung giấy tờ chứng minh định cư ở nước ngoài, hồ sơ bệnh án, biên bản giám định y khoa, giấy ủy quyền hoặc giấy tờ liên quan đến thời gian phục vụ trong Quân đội.
I. Bảng tra cứu nhanh hồ sơ rút BHXH một lần
| Trường hợp | Giấy tờ cần chuẩn bị |
|---|---|
| Trường hợp thông thường | Bản chính Sổ BHXH; bản chính Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB) |
| Ra nước ngoài để định cư | Hồ sơ thông thường và bản sao Giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực/công chứng của một trong các giấy tờ: hộ chiếu do nước ngoài cấp; thị thực/giấy tờ xác nhận định cư; thẻ cư trú/thẻ thường trú hoặc giấy tờ tương đương chứng minh đã định cư ở nước ngoài |
| Mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh nguy hiểm đến tính mạng | Hồ sơ thông thường và trích sao hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án |
| Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc trường hợp cần giám định | Hồ sơ thông thường và Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa |
| Ủy quyền cho người khác nhận thay hoặc làm thủ tục | Hồ sơ thông thường và Giấy ủy quyền (Mẫu số 13-HSB) kèm giấy tờ tùy thân của người được ủy quyền theo quy định |
| Cần chứng minh thời gian phục vụ trong Quân đội | Hồ sơ thông thường và Bản khai cá nhân Mẫu 04B-HBQP hoặc giấy tờ liên quan |
Thời hạn giải quyết: trong 07 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định.
II. Thành phần hồ sơ chi tiết theo từng trường hợp
1. Hồ sơ cơ bản
- Bản chính Sổ BHXH.
- Bản chính Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB).
Trong thực tế, phần này hay bị bỏ sót ở chỗ dùng sai mẫu đơn hoặc sổ BHXH chưa thể hiện đầy đủ thông tin đã chốt. Thuận Thiên lưu ý bạn nên kiểm tra kỹ đúng Mẫu 14-HSB trước khi nộp để tránh hồ sơ phải bổ sung lại.
2. Trường hợp ra nước ngoài để định cư
Ngoài bộ hồ sơ cơ bản, cần nộp thêm một trong các nhóm giấy tờ sau:
- Bản sao Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam; hoặc
- Bản dịch tiếng Việt được chứng thực/công chứng của một trong các giấy tờ: hộ chiếu do nước ngoài cấp; thị thực hoặc giấy tờ xác nhận định cư; thẻ cư trú, thẻ thường trú hoặc giấy tờ tương đương chứng minh đã định cư ở nước ngoài.
Điểm này dễ nhầm vì nhiều hồ sơ có giấy tờ nước ngoài nhưng thiếu bản dịch tiếng Việt được chứng thực/công chứng, nên cơ quan tiếp nhận thường yêu cầu bổ sung.
3. Trường hợp bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động
- Nếu mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù hoặc xơ gan cổ chướng, lao nặng, AIDS: nộp trích sao hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án.
- Nếu suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc trường hợp cần xác định bằng giám định: nộp Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa.
Thực tế dễ sai ở đây là người nộp chỉ có giấy ra viện hoặc giấy khám bệnh thông thường nhưng chưa đủ để thay cho trích sao, tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc biên bản giám định.
III. Các giấy tờ bổ sung khác và điều kiện liên quan
1. Ủy quyền nhận thay hoặc làm thủ tục
- Giấy ủy quyền (Mẫu số 13-HSB).
- Giấy tờ tùy thân của người được ủy quyền theo quy định.
Đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều người vẫn vướng ở chỗ ủy quyền không đúng mẫu hoặc người được ủy quyền không chuẩn bị đủ giấy tờ tùy thân khi làm thủ tục.
2. Trường hợp cần chứng minh thời gian phục vụ trong Quân đội
- Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong Quân đội (Mẫu 04B-HBQP); hoặc
- Các giấy tờ liên quan để chứng minh thời gian phục vụ nếu sổ BHXH chưa thể hiện đầy đủ.
3. Điều kiện để được giải quyết BHXH một lần
Không phải cứ nộp đủ giấy tờ là được giải quyết ngay, vì hồ sơ còn gắn với điều kiện hưởng. Người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị thì được xem xét hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Ra nước ngoài định cư.
- Mắc bệnh hiểm nghèo.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
- Trường hợp chuyển tiếp đối với người tham gia trước 01/7/2025: sau 12 tháng không tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện và thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
- Người nước ngoài chấm dứt tham gia và thuộc trường hợp tương tự hoặc hợp đồng lao động, giấy phép lao động hết hạn.
Lưu ý: Không thuộc trường hợp luật định hoặc đang hưởng lương hưu, chế độ BHXH hằng tháng khác thì sẽ không thuộc diện giải quyết BHXH một lần.
Lưu ý quan trọng
- Sổ BHXH chưa chốt đầy đủ là lỗi thường gặp đầu tiên khi nộp hồ sơ.
- Dùng sai mẫu 14-HSB hoặc 13-HSB làm hồ sơ bị trả lại khá nhiều.
- Giấy tờ định cư ở nước ngoài hay thiếu bản dịch/chứng thực.
- Hồ sơ bệnh lý thường thiếu trích sao bệnh án hoặc biên bản giám định y khoa đúng loại.
Ví dụ thực tế
Nếu bạn ra nước ngoài định cư, bộ hồ sơ thường là Sổ BHXH + Mẫu 14-HSB + giấy tờ chứng minh định cư ở nước ngoài. Nếu bạn thuộc diện suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, bộ hồ sơ thường là Sổ BHXH + Mẫu 14-HSB + Biên bản giám định y khoa. Thuận Thiên khuyến nghị bạn đối chiếu đủ từng nhóm giấy tờ trước khi nộp để tránh đi lại nhiều lần.
