Doanh nghiệp có thể được khấu trừ VAT đầu vào đối với hàng hóa tổn thất, hư hỏng, hao hụt tự nhiên nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định hiện hành.
I. Các trường hợp và điều kiện khấu trừ thuế GTGT
- Hàng hóa tổn thất/hư hỏng không được bồi thường:
- Được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào nếu tổn thất do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn, sự kiện bất khả kháng và không nhận được bồi thường từ bảo hiểm hoặc bên thứ ba.
- Áp dụng cho cả hàng hóa bị hư hỏng do sinh hóa tự nhiên hoặc hết hạn sử dụng mà không được bồi thường.
- Cần có hồ sơ chứng minh như biên bản kiểm kê giá trị tổn thất, xác nhận của cơ quan chức năng (nếu có), và hồ sơ chứng minh không được bồi thường.
- Hàng hóa có bồi thường:
- Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa tổn thất đã được cơ quan bảo hiểm hoặc bên thứ ba bồi thường.
- Doanh nghiệp chỉ được khấu trừ thuế cho phần giá trị tổn thất không được bồi thường (nếu có) và phải có đủ hồ sơ chứng minh.
- Khi nhận tiền bồi thường từ bên thứ ba (không phải công ty bảo hiểm), doanh nghiệp phải lập hóa đơn GTGT, kê khai và nộp thuế đối với khoản tiền này.
- Hao hụt tự nhiên:
- Chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào cho phần hao hụt nằm trong định mức do tính chất lý hóa của hàng hóa (ví dụ: xăng dầu bay hơi).
- Phần hao hụt vượt định mức sẽ không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Hàng hóa dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế:
- Phải phân bổ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo tỷ lệ doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế so với tổng doanh thu.
Ví dụ thực tế
- Công ty X mua nguyên liệu trị giá 110 triệu đồng (trong đó có 10 triệu đồng thuế GTGT). Nguyên liệu bị thiêu rụi hoàn toàn do hỏa hoạn và không được bảo hiểm bồi thường. Nếu công ty có đầy đủ biên bản xác nhận của cơ quan chức năng về vụ hỏa hoạn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi mua nguyên liệu, công ty sẽ được khấu trừ toàn bộ 10 triệu đồng thuế GTGT đầu vào.
Lưu ý quan trọng
- Quy định về thanh toán không dùng tiền mặt (áp dụng từ 01/7/2025): Các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ VAT.
- Quy định mới về thanh toán từng phần (áp dụng từ 01/7/2025): Nếu giao dịch có phần thanh toán bằng tiền mặt trị giá từ 5 triệu đồng trở lên thì phần này cũng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế.
- Hồ sơ chứng minh là bắt buộc: Phải có đủ hồ sơ như biên bản kiểm kê, tài liệu chứng minh nguyên nhân tổn thất, xác nhận của cơ quan chức năng, hồ sơ bồi thường/không bồi thường và các chứng từ liên quan.
- Các trường hợp không được khấu trừ: Thuế GTGT đầu vào của phần hao hụt vượt định mức hoặc tổn thất có bồi thường, hoặc không có đủ hồ sơ chứng minh sẽ không được khấu trừ.
