Có. Người đóng BHXH dưới 15 năm chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng, nhưng khi về già vẫn có thể được hỗ trợ theo một trong các hướng sau: hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng BHXH, nhận BHXH một lần, hoặc hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu đáp ứng điều kiện theo luật.
Điểm cần nhớ: Mốc 15 năm đóng BHXH là điều kiện xét lương hưu theo quy định mới từ 01/7/2025. Dưới mốc này, cần nhìn đúng từng chế độ để tránh hiểu nhầm.
I. Bảng tra cứu nhanh các hướng hỗ trợ
| Trường hợp | Hướng hỗ trợ có thể áp dụng | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Đủ tuổi nghỉ hưu, đã đóng BHXH nhưng dưới 15 năm | Trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng BHXH của mình | Chỉ áp dụng khi chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không hưởng BHXH một lần, không bảo lưu và có yêu cầu |
| Đã chấm dứt tham gia BHXH, đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng | BHXH một lần | Nếu đã nhận BHXH một lần thì không còn cơ sở hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng đó |
| Không có lương hưu, không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng, từ đủ 75 tuổi trở lên | Trợ cấp hưu trí xã hội | Cần có văn bản đề nghị |
| Từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi, thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo, không có lương hưu và không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng | Trợ cấp hưu trí xã hội | Cần đồng thời đáp ứng đủ các điều kiện và có văn bản đề nghị |
II. Trường hợp đóng BHXH dưới 15 năm vẫn được hỗ trợ khi về già
1. Hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng BHXH
Nhiều người nhầm khoản này với trợ cấp hưu trí xã hội. Thực tế, hai khoản này không giống nhau.
Nếu đủ tuổi nghỉ hưu, có thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ 15 năm, đồng thời chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không hưởng BHXH một lần, không bảo lưu và có yêu cầu, thì có thể được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng.
- Thời gian hưởng và mức hưởng xác định theo thời gian đã đóng và căn cứ đóng BHXH.
- Mức thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng.
- Trong thời gian hưởng, người hưởng được ngân sách nhà nước đóng BHYT.
Lưu ý quan trọng: Nếu chọn rút BHXH một lần, bạn sẽ mất quyền hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng. Đây là điểm dễ bỏ sót.
2. Hưởng BHXH một lần
Người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH, đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và có đề nghị, thì có thể được hưởng BHXH một lần.
- Mức hưởng tính theo số năm đã đóng BHXH theo quy định.
- Đây là phương án thay thế, không đi song song với trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng.
Ví dụ minh hoạ: Một người đến tuổi nghỉ hưu nhưng mới đóng BHXH vài năm. Nếu nhận BHXH một lần, về sau không thể đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng từ số tiền đã đóng.
3. Hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Nếu không có lương hưu và không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng, người cao tuổi có thể được xem xét trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách nhà nước bảo đảm.
- Từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu, không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng và có văn bản đề nghị.
- Từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi, nếu thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, đồng thời không hưởng lương hưu, không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng và có văn bản đề nghị.
- Mức trợ cấp hưu trí xã hội do Chính phủ quy định.
- Người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được ngân sách nhà nước đóng BHYT và được hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định.
Mốc tuổi cần nhớ: từ đủ 75 tuổi; hoặc từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi nếu thuộc hộ nghèo/cận nghèo và không hưởng lương hưu, không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng.
III. Phân biệt để tránh chọn sai chế độ
| Nội dung | Trợ cấp hằng tháng từ khoản đã đóng BHXH | Trợ cấp hưu trí xã hội |
|---|---|---|
| Bản chất | Từ chính khoản đóng BHXH của người lao động | Do ngân sách nhà nước bảo đảm |
| Điều kiện chính | Đủ tuổi nghỉ hưu, đóng BHXH dưới 15 năm, chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không rút một lần, không bảo lưu, có yêu cầu | Đạt ngưỡng tuổi theo luật, không hưởng lương hưu và không hưởng trợ cấp BHXH hằng tháng, có văn bản đề nghị |
| BHYT | Được ngân sách nhà nước đóng | Được ngân sách nhà nước đóng |
Thuận Thiên lưu ý, đây là điểm rất dễ nhầm khi đọc nhanh. Một bên gắn với thời gian đã đóng BHXH, một bên là chế độ an sinh cho người cao tuổi đủ điều kiện.
IV. Kết luận ngắn gọn
Đóng BHXH dưới 15 năm, khi về già vẫn có thể được hỗ trợ, nhưng không tự động có lương hưu. Tuỳ điều kiện cụ thể, bạn có thể theo một trong các hướng: trợ cấp hằng tháng từ khoản đã đóng BHXH, BHXH một lần, hoặc trợ cấp hưu trí xã hội. Khi làm hồ sơ, điểm dễ lệch nhất là chọn nhầm giữa rút BHXH một lần và giữ điều kiện hưởng trợ cấp hằng tháng.
