Có, doanh nghiệp kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ vẫn có thể khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi mua hàng hóa, dịch vụ từ nhà cung cấp nước ngoài dù không có hóa đơn GTGT Việt Nam thông thường, nếu hồ sơ đúng loại chứng từ và đáp ứng đủ điều kiện về mục đích sử dụng, chứng từ nộp thuế và thanh toán.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Chứng từ làm căn cứ khấu trừ | Điều kiện cần chú ý |
|---|---|---|
| Hàng hóa nhập khẩu | Chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu | Hàng dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT; nếu giá trị từ 05 triệu đồng trở lên đã gồm thuế GTGT thì cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt |
| Dịch vụ mua từ nhà cung cấp nước ngoài | Chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài | Thường thiếu chứng từ nộp thuế thay hợp lệ khi kê khai vì không có hóa đơn GTGT Việt Nam |
| Doanh nghiệp Việt Nam khấu trừ, nộp thay cho phía nước ngoài | Chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài, kể cả chứng từ nộp theo tỷ lệ % nhân với doanh thu | Nếu chưa nộp thay thuế thì chưa đủ căn cứ khấu trừ |
Điểm mấu chốt là không nhất thiết phải có hóa đơn GTGT trong mọi trường hợp. Khi mua từ nhà cung cấp nước ngoài, doanh nghiệp thường thiếu loại chứng từ nộp thuế GTGT tương ứng nên vướng khi khấu trừ đầu vào.
II. Điều kiện để được khấu trừ thuế đầu vào
1. Hàng hóa, dịch vụ phải phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT
Nếu hàng hóa, dịch vụ mua từ nước ngoài được sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT thì đủ điều kiện để xem xét khấu trừ. Ngược lại, nếu không phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT hoặc thuộc trường hợp không được khấu trừ thì phần thuế đầu vào tương ứng sẽ không được tính khấu trừ.
2. Có chứng từ thay thế phù hợp với từng giao dịch
- Hàng hóa nhập khẩu: dùng chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
- Dịch vụ mua từ nhà cung cấp nước ngoài: dùng chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài.
- Trường hợp doanh nghiệp Việt Nam phải khấu trừ, nộp thay: chứng từ nộp thuế GTGT thay là căn cứ khấu trừ, bao gồm cả chứng từ nộp theo tỷ lệ % nhân với doanh thu thay cho phía nước ngoài.
- Nếu không có hóa đơn GTGT và cũng không có chứng từ nộp thuế GTGT hợp lệ tương ứng thì không đủ điều kiện khấu trừ.
3. Lưu ý điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt
Theo ngưỡng đang áp dụng, với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT, hồ sơ thường cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Quy định này áp dụng cả với hàng hóa nhập khẩu.
Trường hợp giá trị từng lần dưới 05 triệu đồng thì không đặt ra điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt theo ngưỡng này. Nếu mua nhiều lần trong cùng ngày mà tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, việc gom giao dịch thường được thanh tra đặt câu hỏi đầu tiên để kiểm tra điều kiện thanh toán.
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp tại Việt Nam mua dịch vụ quảng cáo từ Google hoặc Facebook. Giao dịch này không có hóa đơn GTGT Việt Nam thông thường. Nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp phải khấu trừ, nộp thay thuế GTGT cho phía nước ngoài và có chứng từ nộp ngân sách nhà nước hợp lệ, đồng thời dịch vụ dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT, thì vẫn có cơ sở khấu trừ đầu vào.
III. Các tình huống dễ bị loại khi kê khai
- Chưa có chứng từ nộp thuế GTGT tương ứng: lỗi phổ biến với dịch vụ mua từ nước ngoài.
- Kê khai khấu trừ trước khi nộp thay thuế: hồ sơ không khớp giữa nghĩa vụ nộp thay và kê khai đầu vào.
- Thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: rủi ro phát sinh khi giá trị giao dịch từ 05 triệu đồng trở lên.
- Không đối chiếu hồ sơ nhập khẩu: với hàng nhập khẩu, nhiều đơn vị thiếu kiểm tra chéo với tờ khai hải quan và chứng từ nộp thuế ở khâu nhập khẩu.
- Không hạch toán riêng khoản phục vụ hoạt động chịu thuế: dễ bị truy thu khi không chứng minh được mục đích sử dụng.
Lưu ý quan trọng
Trong thực tế, hồ sơ cần kiểm tra theo 3 câu hỏi ngắn: có dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT không, có đúng chứng từ nộp thuế tương ứng không, có đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi thuộc ngưỡng không. Chỉ cần lệch một mắt xích, quyền khấu trừ rất dễ bị ảnh hưởng.
