Có. Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có thể tự đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT nếu thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ. Điểm nhiều đơn vị hay nhầm là doanh thu dưới 01 tỷ đồng vẫn có thể chọn khấu trừ nếu thuộc diện tự nguyện và đáp ứng điều kiện hồ sơ kế toán; riêng hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh không thuộc cơ chế tự nguyện này.
Mốc cần nhớ: từ 01 tỷ đồng/năm trở lên thì thuộc diện áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đáp ứng chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ; dưới mức này vẫn có thể tự nguyện đăng ký. Phương pháp đã chọn được áp dụng ổn định ít nhất 02 năm liên tục.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Có áp dụng khấu trừ không? | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có doanh thu từ 01 tỷ đồng/năm trở lên | Có | Cần thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ |
| Doanh thu dưới 01 tỷ đồng/năm | Có thể | Được tự nguyện đăng ký nếu đáp ứng điều kiện kế toán, hóa đơn, chứng từ |
| Doanh nghiệp mới thành lập | Có thể | Có thể đăng ký ngay từ kỳ khai thuế GTGT đầu tiên phát sinh |
| Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh | Không theo cơ chế này | Đây là chỗ doanh nghiệp thường lệch ở đoạn này khi áp sai cho hộ kinh doanh |
II. Điều kiện và cách hiểu đúng
1. Nhóm đối tượng được chọn phương pháp khấu trừ
Cơ chế này áp dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, miễn là đơn vị thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Doanh thu từ 01 tỷ đồng trở lên: thuộc diện áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Doanh thu dưới 01 tỷ đồng: vẫn có thể tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện và đăng ký theo cách thức hiện hành.
- Doanh nghiệp mới thành lập: có thể lựa chọn áp dụng ngay từ kỳ đầu nếu thuộc trường hợp tự nguyện và hồ sơ kế toán, hóa đơn, chứng từ được tổ chức đầy đủ.
2. Những điểm rất dễ nhầm
Nhiều hồ sơ sai không nằm ở quyền được đăng ký, mà nằm ở việc gắn thêm các điều kiện không phải điều kiện pháp lý chung.
- Không nhầm điều kiện đăng ký phương pháp khấu trừ với điều kiện khấu trừ thuế đầu vào.
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là điều kiện riêng khi xử lý khấu trừ thuế đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào, không phải điều kiện để được chọn phương pháp khấu trừ.
- Các yếu tố như có dự án đầu tư được phê duyệt, mua tài sản cố định, hợp đồng thuê địa điểm… không nên hiểu là điều kiện bắt buộc chung cho mọi doanh nghiệp dưới 01 tỷ đồng muốn tự nguyện áp dụng khấu trừ.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp mới thành lập, chưa phát sinh doanh thu lớn nhưng đã tổ chức sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ đầy đủ thì vẫn có thể đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ ngay từ kỳ khai đầu tiên. Cơ quan thuế thường soi rất kỹ phần tổ chức chứng từ và cách kê khai ban đầu, nên hồ sơ nội bộ cần thống nhất ngay từ đầu.
III. Thủ tục đăng ký và thời điểm áp dụng
1. Cách đăng ký hiện hành
Doanh nghiệp đủ điều kiện tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thường không cần nộp riêng Mẫu 06/GTGT, mà thực hiện qua tờ khai thuế GTGT đầu tiên (Mẫu 01/GTGT).
Với doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp thuộc diện tự nguyện, việc lựa chọn phương pháp cần xác định ngay từ kỳ khai thuế GTGT đầu tiên phát sinh.
2. Mốc áp dụng cần nhớ
- Đăng ký qua tờ khai thuế GTGT đầu tiên nếu đủ điều kiện.
- Phương pháp đã lựa chọn được áp dụng ổn định ít nhất 02 năm liên tục.
- Thông tin về việc nộp riêng Mẫu 06/GTGT là dữ kiện theo quy định cũ, không dùng để thay cho cách thực hiện hiện hành.
Hồ sơ thực hành cần kiểm tra nhanh: phương pháp kê khai trên tờ khai GTGT đầu tiên, hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ đầu vào đầu ra và sự thống nhất giữa hồ sơ thuế với thực tế hoạt động.
IV. Lưu ý để tránh sai khi kê khai
- Đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ là nền tảng quan trọng nhất; đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm.
- Không áp dụng nhầm quy định cũ về Mẫu 06/GTGT sang hồ sơ hiện tại.
- Không hiểu sai rằng cứ muốn khấu trừ đầu vào thì đương nhiên được chọn phương pháp khấu trừ mà không cần xem điều kiện tổ chức kế toán.
- Không kê khai sai thuế đầu vào trên các hóa đơn chưa đủ điều kiện, vì thực tế dễ sai ở đây và lúc thanh tra thường bị hỏi đầu tiên.
Lưu ý quan trọng
Nếu bạn đang xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp doanh thu dưới 01 tỷ đồng hoặc doanh nghiệp mới thành lập, hãy rà lại ngay 3 điểm: đối tượng có thuộc diện được tự nguyện hay không, đã tổ chức đầy đủ kế toán – hóa đơn – chứng từ chưa, và đã chọn đúng ngay từ kỳ khai thuế GTGT đầu tiên chưa. Phần này hay bị bỏ sót nên dễ dẫn đến áp dụng sai phương pháp trong suốt chu kỳ 02 năm.
